آگاه: در این میان، تامین بهموقع و متناسب منابع از سوی بانکها میتواند از ایجاد وقفه در روند اجرای پروژهها جلوگیری کرده و زمینه را برای تکمیل طرحها در زمانبندی پیشبینی شده فراهم کند. از سوی دیگر، عدم دسترسی مناسب و بهموقع به منابع مالی میتواند موجب افزایش هزینههای اجرایی، طولانی شدن زمان بهرهبرداری و کاهش اثربخشی سرمایهگذاریهای انجام شده شود. بنابراین، ضروری است سازوکارهای تامین مالی پروژههای عمرانی با در نظر گرفتن ماهیت، مقیاس، مدت اجرا و دوره بازگشت سرمایه هر پروژه طراحی شود. همچنین همکاری موثر میان دستگاههای اجرایی، بانکها و سرمایهگذاران میتواند به شناسایی ظرفیتهای موجود، تسهیل فرآیند دریافت تسهیلات و کاهش موانع مالی پیش روی پروژهها کمک کند. در این راستا، تقویت نقش بانکها در تامین مالی هدفمند پروژههای عمرانی و ایجاد رویههای شفاف و قابل پیشبینی برای تخصیص تسهیلات، میتواند به عنوان یکی از الزامات اساسی توسعه زیرساختها مورد توجه قرار گیرد. استفاده همزمان از ظرفیت تسهیلات بانکی، منابع بخش خصوصی و سایر روشهای تامین مالی نیز میتواند وابستگی پروژهها به یک منبع خاص را کاهش داده و امکان اجرای پایدارتر طرحهای عمرانی را فراهم کند. در نهایت، تامین مالی مناسب و مستمر، علاوه بر تسریع در تکمیل پروژهها، میتواند به افزایش بهرهوری سرمایهگذاریها، ایجاد اشتغال و تقویت زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی منجر شود. در همین زمینه با عبدالکریم هاشمینخلابراهیمی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی به گفتوگو نشستهایم که در ادامه میخوانید:
با توجه به شرایط اقتصادی کنونی، حمایت از بخش تولید چه اهمیتی دارد؟
یکی از مهمترین الزامات عبور اقتصاد کشور از مشکلات موجود، تقویت بخش تولید و فراهم کردن زمینه فعالیت بنگاهها و پیمانکاران است، چرا که بدون تولید پایدار نمیتوان انتظار داشت اقتصاد در برابر فشارهای خارجی و تحریمها مقاومت لازم را داشته باشد. در شرایط فعلی، حمایت از تولید باید بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری اقتصادی کشور مورد توجه قرار گیرد و همه ظرفیتهای موجود برای تقویت فعالیتهای تولیدی و اقتصادی به کار گرفته شود.
عمده مشکلات فعالان اقتصادی و پیمانکاران در حوزه تولید و اجرای پروژهها چیست؟
متاسفانه یکی از مشکلاتی که امروز فعالان اقتصادی و پیمانکاران با آن مواجه هستند، دشواری دسترسی به منابع مالی، سرمایه در گردش و تامین مالی طرحها و پروژههای نیمهتمام عمرانی است که برای تکمیل و بهرهبرداری از این طرحها اهمیت بسیاری دارد. بسیاری از پیمانکاران برای اجرای پروژهها، پرداخت هزینههای جاری، خرید مواد اولیه و تامین نقدینگی مورد نیاز خود به بانکها مراجعه میکنند، اما در عمل فرآیند دریافت تسهیلات با موانع و محدودیتهای متعددی روبهرو است.
مشکلات مربوط به تامین سرمایه در گردش چه تاثیری بر روند اجرای پروژههای عمرانی دارد؟
زمانی که پیمانکار نتواند سرمایه در گردش مورد نیاز خود را تامین کند، طبیعی است که اجرای پروژه با مشکل مواجه شود. در نتیجه، طرحی که میتوانست برای کشور اشتغال، درآمد و ارزش افزوده ایجاد کند، متوقف یا با تاخیر اجرا میشود. این وضعیت علاوه بر تحمیل هزینه به پیمانکار، موجب هدررفت منابع و طولانی شدن زمان بهرهبرداری از پروژهها خواهد شد. بنابراین، تامین بهموقع منابع مالی میتواند نقش مهمی در جلوگیری از توقف پروژهها و استفاده موثرتر از سرمایهگذاریهای انجامشده داشته باشد.
نقش نظام بانکی در حمایت از تولید و تامین مالی پروژهها را چگونه ارزیابی میکنید؟
بانکها باید در مسیر تحقق اهداف تولیدی کشور حرکت کنند. منابع بانکی باید به سمت فعالیتهای مولد هدایت شود و بانکها نباید صرفا به دنبال تامین منافع کوتاهمدت خود باشند. اگر قرار است تولید در کشور رونق بگیرد، نظام بانکی باید بهعنوان یکی از ارکان اصلی تامین مالی، نقش واقعی خود را در این زمینه ایفا کند. فعالان اقتصادی و پیمانکاران برای ادامه فعالیت و تکمیل طرحهای خود به منابع مالی پایدار نیاز دارند و نظام بانکی باید بتواند این نیاز را در چارچوب ضوابط و مقررات پاسخ دهد.
حمایت از تولید در شرایط فعلی چه جایگاهی در اقتصاد کشور دارد؟
حمایت از تولید در شرایط فعلی یک ضرورت اقتصادی و حتی راهبردی است. امروز کشور در شرایطی قرار دارد که فشارهای خارجی و تحریمهای آمریکا با هدف محدود کردن ظرفیتهای اقتصادی ایران اعمال میشود؛ بنابراین تقویت تولید داخلی تنها یک سیاست اقتصادی نیست، بلکه بخشی از راهبرد مقابله با فشارهای خارجی محسوب میشود. هر اندازه ظرفیتهای تولیدی کشور تقویت شود، امکان مقابله با فشارهای اقتصادی نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
تقویت تولید داخلی چگونه میتواند آثار تحریمها را کاهش دهد؟
هر اندازه تولید داخلی قدرتمندتر باشد، وابستگی اقتصاد به خارج کاهش پیدا میکند و امکان اثرگذاری تحریمها نیز کمتر خواهد شد. اگر بتوانیم ظرفیتهای تولیدی کشور را فعال کنیم، زنجیره تامین داخلی را تقویت کرده و سرمایه در گردش بنگاهها را بهموقع تامین کنیم، بخش مهمی از فشارهایی که دشمن از طریق تحریم اقتصادی وارد میکند، خنثی خواهد شد. در واقع، فعال کردن ظرفیتهای داخلی و حمایت از بنگاههای تولیدی میتواند اقتصاد کشور را در برابر شوکها و محدودیتهای خارجی مقاومتر کند.
با توجه به شرایط اقتصادی کشور، تولید داخلی چه نقشی در افزایش تابآوری اقتصاد دارد؟
تولید میتواند به سپری آهنین در برابر تحریمها تبدیل شود. اقتصاد قوی اقتصادی است که بتواند نیازهای اصلی خود را در داخل تامین کند و در برابر شوکهای خارجی انعطافپذیری داشته باشد. به همین دلیل باید همه دستگاهها، بهویژه نظام بانکی، در مسیر تقویت تولید و سرمایهگذاری حرکت کنند. هرچه زنجیرههای تولید داخلی فعالتر باشند و ظرفیتهای اقتصادی کشور بهتر مورد استفاده قرار گیرند، امکان مدیریت فشارهای خارجی نیز افزایش پیدا میکند.
برای حل مشکل تامین مالی پیمانکاران و تولیدکنندگان چه اقدامی باید انجام شود؟
نمیتوان از یک سو از تولیدکننده و پیمانکار انتظار داشت پروژهها را با سرعت پیش ببرد و از سوی دیگر ابزارهای لازم برای تامین مالی را در اختیار او قرار نداد. تامین سرمایه در گردش تولید باید به یکی از اولویتهای نظام بانکی تبدیل شود و بانکها باید در چارچوب ضوابط قانونی، تسهیلات را بهموقع و متناسب با نیاز واقعی بخش تولید پرداخت کنند. زمانی که منابع مالی بهموقع در اختیار پیمانکار قرار گیرد، امکان ادامه فعالیت، پرداخت هزینههای جاری، خرید مواد اولیه و پیشبرد پروژهها نیز فراهم خواهد شد.
در مجموع، اولویتهای اقتصادی کشور برای تقویت تولید و مقابله با فشارهای خارجی چیست؟
امروز تقویت تولید، سرمایهگذاری و تامین مالی مناسب باید در اولویت سیاستهای اقتصادی کشور قرار گیرد. اگر تولید داخلی تقویت شود، نهتنها پروژههای نیمهتمام و متوقفشده دوباره فعال میشوند، بلکه اقتصاد کشور نیز در برابر تحریمهای آمریکا و فشارهای ناشی از جنگ تحمیلی اقتصادی، قدرت مقاومت بیشتری پیدا خواهد کرد و دشمن نمیتواند بهراحتی از ابزار تحریم برای ایجاد اختلال در اقتصاد ایران استفاده کند. در این مسیر، همکاری و هماهنگی همه دستگاهها و بهویژه نقشآفرینی موثر نظام بانکی در تامین مالی تولید و پروژههای عمرانی، اهمیت ویژهای دارد.
نظر شما