آگاه: سخنرانی رئیس‌جمهور در اجلاس مذکور امروز (سه‌شنبه) انجام خواهد شد؛ او در حاشیه این اجلاس با ولادیمیر پوتین و سران برخی از کشورهای حاضر دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد. روسای جمهور و هیات‌های عالی‌رتبه دو کشور در خصوص توسعه همکاری‌های سیاسی و اقتصادی و روند پیشرفت اجرای «توافقنامه جامع راهبری ایران و روسیه» گفت‌وگو و رایزنی خواهند کرد. طرفین قرار است تازه‌ترین تحولات دوجانبه و مسائل مهم منطقه و بین‌المللی را به بحث و تبادل نظر بگذارند.
مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) مهم‌ترین سازمان بین‌المللی در حوزه گاز طبیعی است که کشورهای دارای بزرگ‌ترین ذخایر و صادرات گاز جهان را گرد هم آورده است. هدف از تشکیل این مجمع، ایجاد بستری برای همکاری، تبادل تجربه و هماهنگی میان اعضا در زمینه توسعه صنعت گاز، سرمایه‌گذاری، تجارت، فناوری، امنیت عرضه و آینده بازار جهانی گاز است. برخلاف تصور رایج، GECF سازمانی برای تعیین قیمت گاز یا سهمیه‌بندی تولید نیست، این مجمع نه اعضا را ملزم به کاهش یا افزایش تولید می‌کند و نه درباره قیمت گاز تصمیم می‌گیرد؛ نقش اصلی آن، نزدیک کردن دیدگاه کشورهای تولیدکننده، انتشار گزارش‌های تخصصی، تحلیل روندهای بازار و حمایت از توسعه پایدار صنعت گاز است.
به دلیل حضور کشورهایی مانند ایران، روسیه، قطر، الجزایر، نیجریه و امارات متحده عربی، اعضای GECF بخش بزرگی از ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند و سهم قابل توجهی از تولید، صادرات از طریق خطوط لوله و تجارت جهانی LNG را تامین می‌کنند. همین موضوع باعث شده این مجمع به یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی حوزه انرژی تبدیل شود.
دبیرخانه دائمی GECF در شهر دوحه، پایتخت قطر، قرار دارد و اجلاس سران و نشست وزیران کشورهای عضو به‌صورت دوره‌ای برگزار می‌شود. تصمیم‌های این سازمان الزام‌آور نیست، اما گزارش‌ها و چشم‌اندازهای آن از منابع مهم تحلیل بازار گاز برای دولت‌ها، شرکت‌های انرژی و سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود. این سازمان هرگز برای ایفای نقش اوپک در بازار گاز ایجاد نشد، بلکه از دل نیازهای متفاوت بازار گاز متولد شد؛ بازاری که از نظر شیوه تولید، انتقال، تجارت و قیمت‌گذاری، تفاوت‌های اساسی با بازار نفت دارد. سفر رئیس‌جمهور به مسکو را نباید فقط در چارچوب حضور در مجمع کشورهای صادرکننده گاز بررسی کرد، این سفر در واقع مانور دیپلماتیک در زمان حساس است.
دنیا در حال گذار از انرژی‌های فسیلی به انرژی‌های پاک است، اما در همین حال، روسیه و ایران دو قطب گاز جهان هستند. حضور در این اجلاس به این معناست که ایران می‌خواهد در کنار روسیه، قواعد بازی در بازار گاز را بنویسد. یعنی به جای آنکه قیمت‌ها را غرب تعیین کند، محور مسکو-تهران روی قیمت‌گذاری و توزیع انرژی اثر بگذارد. ضمن آنکه این سفر در حالی صورت می‌گیرد که آمریکا به هر شکل ممکن به دنبال منزوی کردن ایران است. حضور رئیس‌جمهور در مسکو به واشنگتن پیامی فرستاد مبنی بر اینکه تحریم‌ها نه تنها ما را منزوی نکرد، بلکه به سمت اتحاد محکم‌تر با قدرت‌های جهانی سوق داد. از سوی دیگر، حضور در این اجلاس پیام مهمی به همراه دارد: «جمهوری اسلامی» به عنوان بازیگر کلیدی در معادلات جهانی شناخته می‌شود، نه صرفا کشوری که تحت فشار است.
نکته دیگر درباره سفر شخص دوم کشور به مسکو به نگاه او و دولتش به روسیه برمی‌گردد؛ در دولت‌های گذشته، شرق ـ به ویژه روسیه ـ گاهی به عنوان پشتوانه یا گزینه‌ای برای فشار آوردن به غرب دیده می‌شد، اما در دولت چهاردهم روابط تهران ـ مسکو شتاب گرفت و پنج پایه اساسی برای توسعه روابط ایران و روسیه دنبال شد، شامل: امضا و اجرایی شدن معاهده جامع راهبردی، تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کریدور شمال – جنوب، سازوکارهای مالی و بانکی و همکاری‌ها در حوزه انرژی. مسیر رو به گسترش روابط دو کشور مرهون نگاه عمیقی است که رهبر و امام شهیدمان به روسیه داشتند؛ ایشان نگاه خیلی نافذ و دقیقی نسبت به روابط با همسایگان به ویژه با روسیه داشتند که این مناسبات در این چارچوب طی دو، سه سال اخیر تقویت شد.
بر همین اساس به جای امید بستن به وعده‌های توخالی مذاکرات غربی، باید روی شرکا سرمایه‌گذاری کرد. روسیه هم در تکنولوژی‌های نظامی و هم در زیرساخت‌های انرژی، توانایی‌هایی دارد و می‌تواند تحریم‌های غرب را دور بزند. بنابراین، نگاه دولت به روسیه، نگاهی «عمل‌گرایانه» است؛ جست‌وجوی سود متقابل در دنیایی که دیگر به آمریکا اعتماد ندارد.
مهم‌ترین برنامه رئیس قوه مجریه در جریان این سفر به دیدار و رایزنی‌اش با همتای روسی اختصاص پیدا می‌کند. آنطور که مدیر روابط عمومی نهاد ریاست جمهوری گفته روسای جمهور و هیات‌های عالی‌رتبه دو کشور در خصوص توسعه همکاری‌های سیاسی و اقتصادی و روند پیشرفت اجرای «توافقنامه جامع راهبری ایران و روسیه» گفت‌وگو و رایزنی خواهند کرد. به همین جهت باید منتظر ماند تا اخبار دیدار دو رئیس‌جمهور به صورت رسمی رسانه‌ای شود. آنچه مسلم است، احتمال اینکه دیدار با محوریت واکاوی توافق‌نامه جامع، نتایج چند بعدی داشته باشد زیاد است. بالاخره هر دو طرف می‌خواهند ببینند کدام پروژه‌ها روی کاغذ مانده‌اند و چگونه می‌توان آنها را سریع‌تر به نتیجه رساند.
در مجموع این سفر، تکه‌ای از یک تصویر بزرگ‌تر است. ماجرا فقط این نیست که رئیس‌جمهور به مسکو می‌رود تا درباره گاز صحبت کند؛ موضوع را باید کلان ارزیابی کرد. دنیای امروز شبیه صفحه شطرنج است. همسویی ایران با روسیه که خودش، قدرت بزرگ است هیچگاه به مذاق غربی‌ها و آمریکا خوش نمی‌آید، به دلیل آنکه با شراکت و تعامل نزدیک‌مان، دیوار دفاعی محکمی در برابر نقشه‌های آمریکا می‌سازیم و این اتحاد باعث می‌شود دشمنان بدانند، اگر بخواهند علیه ایران اقدامی کنند، با یک کشور تنها طرف نیستند، با جبهه‌ای از قدرت‌ها روبه‌رو هستند. همچنین دوران سلطه‌گری آمریکا رنگ باخته. دیگر اینطور نیست که فقط کشوری همچون آمریکا دستور بدهد و بقیه اطاعت کنند. حضور ایران در مسکو به وضوح اعلام می‌کند: ما هم یکی از تصمیم‌گیرندگان اصلی در مجامع بین‌المللی هستیم.
وقتی دنیا می‌بیند ایران در قلب مجمع صادرکنندگان گاز، نقش کلیدی دارد، می‌فهمد دوران تک‌محوری آمریکا تمام شده است و ایران با تکیه بر منابع طبیعی و توانمندی‌هایش، یکی از قطب‌های نظم جدید جهانی است و دیگر کسی نمی‌تواند با تحریم نقش کشورمان را از مجامع جهانی حذف یا کمرنگ کند. حال باید منتظر نطق رئیس‌جمهور در مجمع کشورهای صادرکننده گاز و پیشنهادات و مطالباتی که با اعضا در میان می‌گذارد، بود. طبیعتا دست ایران پر است و حرف‌هایی برای گفتن دارد.