۳۰ آبان ۱۴۰۵ - ۲۲:۵۴
کد مطلب: ۲۷٬۲۰۲

در گذشته‌ای نه‌چندان دور، زمانی که محله‌های تهران هویتی مستقل داشتند و آدم‌ها به سکونت در محله‌شان می‌بالیدند، اعتبار محله‌ها به سنگ و آجر و مساحت خانه‌ها نبود بلکه به انسان‌های بزرگوار و بزرگ‌منشی بود که امین مال و ناموس دیگران بودند، امور محله را رتق و فتق می‌کردند و کوچک و بزرگ را زیر پر و بال حمایت خود می‌گرفتند..

آگاه: هنگامی که پهلوان اکبر پامناری از دنیا رفت مردم می‌گفتند که «بی‌پناه شدیم»؛ چرا که او سرپرست ایتام، پدر دختران دم ‌بخت، دستگیر فقرا و سفره‌دار غریبان و بی‌خانمان‌ها بود.
 مراسم گلریزان پهلوان سیدمحمدعلی مسجدحوضی چنان باشکوه برگزار می‌شد که تمام صاحب‌منصبان و تاجران بنام را به اعتبار نام پهلوان در آن می‌یافتی. پهلوان سیدعلی روزها را به ورزش و امور خلق خدا می‌گذراند و شب را به نماز و راز و نیاز.
آیت‌الله فیروزآبادی پیرمردی نحیف و لاغراندام، ملجأ تظلم‌خواهی اهالی ری و تهران بود و با حقوق نمایندگی مجلس شورای ملی بیمارستانی بزرگ برای اهالی ری به وقف گذاشت. 
حاج‌ملا علی کنی با آن منزلت و جایگاه علمی، رسیدگی به نیازمندان و دستگیری از فقرا را از نظر دور نمی‌داشت و چون پدری دلسوز یتیمان را تحت تکفل قرار می‌داد. سفرای خارجی منزل او را در ظلم و بیداد شاه قاجار به عدالت‌خانه تشبیه کرده بودند. 
حاج حسین‌آقا ملک که او را با کتابخانه و موزه ملک در محله بازار تهران می‌شناسیم، هنگامی که همه ثروت خانواده ملک‌التجار را به ارث برد، رویه‌ای متفاوت را پیش گرفت. مهم‌ترین فعالیت او در دوره‌ای که همقطارانش اقبال چندانی به علم و فرهنگ نشان نمی‌دادند، این بود که بیشتر ثروتش را صرف خرید مجموعه‌های تاریخی و نسخه‌های خطی کرد. اکنون به جز آنکه آثار وقف او در سراسر کشور از باغ وکیل مشهد تا شهرری دیده می‌شود، مجموعه‌ای بی‌نظیر شامل بیش از ۲۰ هزار نسخه خطی و مجموعه‌های آنتیک به انضمام یک سالن مطالعه و پژوهش در کتابخانه و موزه ملک در دسترس همگان است.
نهادهای اجتماعی در همین تهران خودمان تا پیش از ورود مدرنیته چهره‌هایی را تولید و بازتولید می‌کردند که. فصل مشترک این نیک‌مردان خیر و برکتی بود که بی‌وقفه در محله و شهر می‌پراکندند و امید را در جامعه زنده نگه می‌داشتند. در همین حال، الگویی زنده از فضایل اخلاقی را در برابر دیدگان مردم مجسم می‌کردند تا هر مادری آرزو کند که فرزندش چنان عالمی شود یا چنین پهلوانی.
حالا که جنگ و تحریم و تورم لجام‌گسیخته و زندگی پرهیاهو در این شهر دودگرفته گرد فراموشی بر این شخصیت‌ها و خاطرات پاشیده و روزمرگی دو ماراتن برای سر هم آوردن اول و آخر ماه مجالی برای گردگیری از گنجینه‌های‌مان را نمی‌دهد، مهرورزی به هزاران دلیل موجه یا ناموجه ناجوانمردانه پس زده می‌شود. چه دولت‌ها را صاحب تکلیف بدانیم چه مراقب کلاه خودمان باشیم که باد نبردش، نتیجه این وازدگی یکسان است و آن، تجزیه جامعه و اشاعه ناامیدی و خشونت است. 
در این جدال بی‌پایان اما هنوز هستند کسانی که امیدوارانه به فردا می‌اندیشند. شاید الگوهای جوانمردی و اخلاق چون گذشته در کوی و برزن حی و حاضر مقابل چشمان آدم‌ها نباشند، اما این دغدغه‌مندی‌ها در هر شکل و صورتی ولو یک لبخند ساده به‌خودی خود ارزشمندند و قابل ستایش.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.