آگاه: قبل از آنکه به تبیین پاسخ مطرح شده بپردازیم باید یادآوری کرد که حضرت آیتالله خامنهای در این باره حرف اول و آخر را زدند. معظمله ۲۷ دی در دیدار هزاران نفر از اقشار مختلف مردم به مناسبت عید مبعث با تاکید بر قدردانی از مسئولانی که در وقت چنین حادثهای برای کشور، در میدان و در کنار مردم قرار دارند، گفتند: در گذشته گاهی مسئولانی بودند که از میدان و مردم کناره میگرفتند یا حتی علیه مردم حرفی هم میزدند اما این بار مسئولان در کنار مردم و با مردم حرکت و با همان هدف تلاش کردند که از این روحیه باید قدرشناسی شود.
از آنجا که رسانه به عنوان رکن چهارم دموکراسی شناخته میشود و باید مردم را از آخرین اقدامات و تحرکات مسئولان آگاه کند، در گزارشی به مهمترین کنشگریهای رئیس قوه مجریه در قبل و بعد از آشوبهای اخیر پرداخته شد.
۱- حضور میدانی و گفتوگو با اصناف و بازاریها
یکی از شاخصترین مؤلفههای رویکرد رئیسجمهور، حضور در میدان گفتوگو با نمایندگان اصناف، بازاریان، اتحادیهها، تشکلهای صنفی و فعالان اقتصادی بود. این جلسات در شرایطی برگزار شد که دشمنان کشور تلاش داشتند مطالبات صنفی و اقتصادی را به بستری برای بیثباتسازی امنیتی تبدیل کنند. پزشکیان با شنیدن صدای معترضین به دنبال کاهش شکاف ارتباطی میان دولت و بدنه اجتماعی بازار و اصناف، تفکیک روشن میان اعتراض مدنی مشروع و اغتشاش سازمانیافته و جلوگیری از مصادره اعتراضات توسط شبکههای آشوبطلب و بازگرداندن اعتراضات به مسیر قانونی بود.
۲- حل پایدار مسائل اجتماعی و کاهش خشونت در جامعه
رسانه رسمی دولت در تبیین تلاشهای پزشکیان برای کاهش خشونت در جامعه نوشت: رئیس قوه مجریه، هم به حل مسائل از طریق مجاری قانونی تاکید داشت و هم به دنبال کاهش خشونت بود، از این رو هم و غم او، ضرورت رسیدگی فوری به وضعیت مجروحان و خانوادههای همه جانباختگان، بررسی عادلانه وضعیت بازداشتشدگان، تفکیک میان معترضان، افراد فریبخورده و عوامل خشونتطلب، پیگیری جبران خسارات مادی و معنوی وارده به مردم و اصناف، بررسی کاستیهای مدیریتی، اجرایی و پیشگیرانه بود و این رویکرد، در راستای کاهش آلام اجتماعی، ترمیم سرمایه اجتماعی و تقویت احساس عدالت و مسئولیتپذیری دولت در افکار عمومی دنبال شد. رئیسدولت چهاردهم این نکته را هم به همکارانش در دولت گوشزد میکرد: بیتوجهی به اقشار آسیبپذیر جامعه از عوامل مهم بروز نارضایتیها است و اگر به مردم درست خدمت کنیم، آنها نیز از حاکمیت و نظام حمایت خواهند کرد به همین جهت با حل پایدار مسائل اجتماعی بر خشونت زدایی از جامعه تاکید میکرد. به دلیل آنکه بنا به نظر صاحبنظران، خشونت اجتماعی هنجار را به ناهنجاری تبدیل میکند و تبعات منفی فراوانی دارد.
۳- همدردی با داغدیدگان
پزشکیان پس از وقایع اخیر پیامی خطاب به مردم صادر کرد؛ پیامی که برگرفته از گفتمان دولتش «وفاق ملی» بود. پیام وی برای یک گروه خاص منتشر نشد، بلکه چتر آن برای همه مردم و همه داغدیدگان گشوده شد و به عهد دیرین خود که پاسداری از حقوق ملت است یادآوری کرد و صادقانه با مردم از فردای ایران سخن به میان آورد. فردایی که با آسیب شناسی حوادث گذشته و عبور از نقاط ضعف، چشمانداز خوبی را در سایه وحدت و انسجام و همدلی قوای سهگانه تحت هدایت مقام رهبری ترسیم خواهد کرد.
۴- ماموریت به دانشگاهها و مراکز علمی
بنا به دستور رئیس دستگاه اجرا، دانشگاهها برای ریشهیابی مشکلات اجتماعی مامور شدند و آنطور که محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور اول بهمن در مراسم تجلیل از سرآمدان آموزش کشور گفت: دولت آمادگی دارد هر نوع اطلاعات لازم را در اختیار دانشگاهیان قرار دهد تا از تکرار چنین وقایعی جلوگیری شود.
البته رئیسجمهور پزشکیان در سطح ساختاری هم با برگزاری جلسات فشرده در دولت، رویکرد مدیریت هماهنگ و ماموریتمحور را در دستور کار قرار داد. در این چارچوب، ماموریتهای مشخصی برای وزرا و دستگاههای اجرایی تعریف شد که میتوان به پاسخ به مطالبات اقتصادی و معیشتی، کنترل آثار روانی و واقعی بحران بر بازار، کاهش فشار بر کسبوکارهای خرد و متوسط، تسهیل دسترسی به منابع حمایتی و بانکی، جبران خسارات و بازسازی زیرساختها، برآورد دقیق خسارات واردشده به اماکن عمومی و صنفی، برنامهریزی برای ترمیم و بازسازی تجهیزات امدادی و خدماتی، تامین منابع لازم برای بازگرداندن ظرفیت خدمات عمومی، تقویت هماهنگی تصمیمسازی اقتصادی، نقشآفرینی فعال بانک مرکزی و وزارت اقتصاد، جلوگیری از تصمیمات جزیرهای، حرکت به سمت اتخاذ سیاستهای منسجم برای کاهش التهابات اشاره کرد.
۵- تبیین ریشهها، پذیرش کاستیها و اصلاح ساختاری
یکی از انتقادهایی که به دولت مطرح میشد، این بود که به هنگام پیرامون حذف ارز ترجیحی با مردم گفتوگو نکرد، چه بسا اگر این اقدام به موقع انجام میشد، اعتراضات به این سطح کشیده نمیشد. براین اساس رئیسجمهور در سخنان خود، صرفا به مدیریت سطحی بحران بسنده نکرد، بلکه بر ضرورت بررسی ریشههای اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی بروز نارضایتیها تاکید کرد. در این راستا چهار دستور صادر شد: پذیرش وجود کاستیها و نواقص در برخی سیاستها؛ تاکید بر اصلاح فرآیندهای تصمیمگیری اقتصادی؛ بازنگری در برخی رویههای اجرایی پرهزینه برای مردم و حرکت به سمت سیاستگذاری مبتنی بر شنیدن صدای جامعه.
۶- دیپلماسی با متحدان
دیپلماسی و رایزنی با متحدان ایران یکی دیگر از برنامههای رئیس دولت بود. او موضوع حوادث اخیر را در گفتوگو با روسای جمهور روسیه و ترکیه، ولیعهد عربستان، نخستوزیر پاکستان و وزیر امور خارجه عراق مطرح و بر مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد. هدف از رایزنیهای تلفنی، خنثیسازی روایتهای تحریفشده رسانههای معاند، جلوگیری از مشروعیتبخشی به اغتشاش در مجامع بینالمللی و دفاع از حق ملت ایران در تفکیک اعتراض از آشوب و تروریسم شهری بود.
همانطور که رهبر انقلاب فرمودند «مسئولان این بار تلاشهایی را انجام دادند و باید قدردان این تحرکات بود» اما با این حال باید با چشمهای باز تحرکات دشمن و بدخواهان را رصد کرد. فتنه دی آخرین اقدام تروریستی آنان نبود، تا انقلاب خمینی پابرجاست، دشمن دست از نفاق برنمیدارد، پس همه مسئولان در قوای سهگانه و دستگاههای حاکمیتی ضمن آسیبشناسی از آنچه صورت گرفت، باید زین پس توجه داشته باشند: همان اول صدای مردم و معترضان را بشنوند و با تصمیمات درستی که اتخاذ میکنند به مطالبات و دغدغههایشان پاسخ دهند. نباید بعد از بروز هرحادثهای به خود بیاییم و به ضعفها و کاستیها پیببریم.
نظر شما