وزارت اقتصاد
-
سیل اعتراضات مردمی سراسر اروپا را فراگرفته است
حکومت نظامی در فرانسه
بحران، اروپا را درنوردیده است و در این بین، فرانسه نقطه کانونی است. شنبه‌های اعتراض در فرانسه پا گرفته است و این بار دیگر فقط جلیقه‌زردها میدان‌دار نیستند بلکه سایر اقشار فرانسوی نظیر دانش‌آموزان، دانشجویان، معلمان و کارگران نیز به آنها پیوسته‌اند.
-
جعفر قادری در گفت‌وگو با «آگاه» مطرح کرد
بسته‌های بی‌نام؛ نسخه عبور از تنگنای مالی
ورود سرمایه به بخش تولید و زیرساخت، یکی از ضرورت‌های اقتصاد ایران در شرایطی است که محدودیت منابع دولت، تورم رکودی، کاهش قدرت سرمایه‌گذاری و فشارهای ناشی از تحریم‌های اقتصادی، تامین مالی طرح‌های توسعه‌ای را با دشواری مواجه کرده است. در چنین شرایطی، اتکا به منابع محدود بودجه‌ای برای پیشبرد همه پروژه‌ها امکان‌پذیر نیست و استفاده از ظرفیت سرمایه‌های داخلی و خارجی، به‌ویژه منابع بخش خصوصی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
-
گزارش «آگاه» درباره سازوکار جدید دولت برای مولدسازی دارایی‌ها را بخوانید
توکنایز ثروت
مولدسازی دارایی‌های دولت، سال‌هاست در قوانین بالادستی، اسناد بودجه‌ای و برنامه‌های توسعه‌ای کشور به‌عنوان یکی از راهکارهای جبران کسری منابع و افزایش بهره‌وری اقتصاد مورد تاکید قرار گرفته، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد این ظرفیت مهم در عمل مغفول مانده و آن‌گونه که باید و شاید به کار گرفته نشده است.
-
«آگاه» شروط جدید افزایش اعتبار بسته حمایتی دولت از خانوارها را بررسی کرد
کالابرگ در انتظار افزایش؛ معیار حمایت، درآمد یا معیشت؟
افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی مدتی است به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در حوزه معیشت تبدیل شده است؛ چراکه اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ، به اذعان بسیاری از کارشناسان، پاسخگوی نیازهای معیشتی خانوارها نیست و مشکلات متعددی را برای تامین سبد مصرفی خانواده‌ها ایجاد کرده است. از سوی دیگر، افزایش تورم کالاهای اساسی در هفته‌ها و ماه‌های اخیر، سبد معیشت خانوارها را بیش از گذشته تحت فشار قرار داده و موجب کوچک‌تر شدن آن شده است.
-
دولت به یک معاونت اقتصادی قدرتمند نیاز دارد
فقدان فرمانده اقتصادی
تداوم فشارهای تورمی، تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های ناشی از محاصره اقتصادی در حالی معیشت و فعالیت بخش تولید را تحت تاثیر قرار داده که بخشی از کارشناسان و نمایندگان مجلس معتقدند همه مشکلات اقتصاد ایران را نمی‌توان به تحریم‌های خارجی نسبت داد و بخش قابل توجهی از چالش‌ها ریشه در ضعف سیاستگذاری، تصمیمات ناهماهنگ و آنچه از آن به عنوان «تحریم‌های داخلی» یاد می‌شود، دارد؛ شرایطی که ضرورت بازنگری در شیوه حکمرانی اقتصادی و تغییر ریل سیاستگذاری را بیش از گذشته نمایان کرده است.
-
به بهانه انتخاب ریاست جدید کارگروه بررسی اقتصادی دفتر رهبر انقلاب مطرح شد
خاندوزی، در آزمون دیده‌بانی اقتصاد
سیداحسان خاندوزی، وزیر سابق امور اقتصادی و دارایی و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، حالا در جایگاهی تازه و البته نزدیک به ریشه‌های علمی و پژوهشی خود قرار گرفته است. وی با حکم جدید، ریاست کارگروه بررسی‌های اقتصادی معاونت بررسی دفتر رهبر انقلاب اسلامی را برعهده گرفته و جایگزین علی آقامحمدی شد؛ مدیری که ۳۶ سال در این مجموعه فعالیت کرده بود.
-
«آگاه» به بهانه تذکر جدی رییس بانک مرکزی به بانک‌ها درباره پولشویی بررسی کرد
شست‌وشوی پول در صرافی‌ها
مبارزه با پولشویی، یکی از الزامات اساسی برای سلامت و شفافیت اقتصاد کشور است؛ چراکه گردش پول‌های کثیف و منابع مالی با منشأ نامشخص می‌تواند ضمن ایجاد اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، زمینه‌ساز فساد، فرار مالیاتی، تأمین مالی فعالیت‌های غیرقانونی و تضعیف اعتماد عمومی شود. از همین رو، این موضوع به‌تازگی بیش از گذشته در صدر مسائل اقتصادی قرار گرفته و مقابله با جریان‌های مالی غیرشفاف و تراکنش‌های مشکوک، به یکی از محورهای مهم سیاستگذاری و نظارت اقتصادی تبدیل شده است.
-
-
جمعیت ایران را نمی‌شود در یک وزارتخانه جا داد
ستاد جمعیت را حذف نکنید؛ اصلاحش کنید
مینا یاری، خبرنگار جامعه: ایران در حالی وارد مرحله‌ای تازه از بحران جمعیتی می‌شود که بحث بر سر سرنوشت ستاد ملی جمعیت بالا گرفته است؛ ستادی که قرار است میان ده‌ها دستگاه مسئول در حوزه جمعیت هماهنگی ایجاد کند، اما حالا خبرهایی از احتمال ادغام دبیرخانه آن با معاونت امور زنان و خانواده یا وزارت بهداشت منتشر شده است. منتقدان ستاد می‌توانند به ضعف عملکرد، کندی اجرای قانون جوانی جمعیت و پراکندگی اقدامات آن ایراد بگیرند؛ اما پرسش اساسی این است: آیا وقتی یک سیاست فرابخشی نتیجه مطلوب نگرفته، باید نهاد هماهنگ‌کننده آن را حذف کرد یا باید آن را کارآمدتر و قدرتمندتر کرد؟
-
وام اشتغال‌زایی بیش از هر زمان دیگری نیازمند اجرای به‌موقع و هدفمند است
تسهیلات در تنگنا
در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات و فشارهای خارجی، به‌ویژه در پی جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، توان دفاعی و بازدارندگی خود را به نمایش گذاشته است، صیانت از بنیان‌های اقتصادی کشور نیز به یکی از مهم‌ترین الزامات عبور از این دوره تبدیل شده است. تجربه بحران‌های گذشته نشان داده است که جنگ تنها میدان نظامی را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد، بلکه آثار آن می‌تواند به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر تولید، سرمایه‌گذاری، اشتغال و معیشت خانوارها نیز سایه بیندازد.
-
بسته ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی حمایت از تولید، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد
تولید، میان آمار و واقعیت
قرار بود ۷۰۰ هزار میلیارد تومان، موتور محرک تولید در سال جاری باشد؛ اما امروز میان آمارهای بانک مرکزی، روایت وزارت صمت و گلایه تولیدکنندگان، شکافی عمیق دیده می‌شود. در حالی که بانک مرکزی از پرداخت این بسته اعتباری خبر می‌دهد، فعالان صنعتی می‌گویند بخش قابل توجهی از این تسهیلات هرگز به دست تولیدکنندگان نرسیده است؛ اختلاف روایت‌ها میان وزیر صمت و رئیس کل بانک مرکزی نیز ابهام درباره سرنوشت این منابع را پررنگ‌تر کرده است.
-
از نفس افتاده
سال‌هاست فعالان اقتصادی از یک درد مشترک سخن می‌گویند؛ درد قوانین زائد، مقررات متناقض و بروکراسی فرساینده‌ای که بیش از هر عامل دیگری مسیر سرمایه‌گذاری و تولید را ناهموار کرده است. در شرایطی که کشور برای تحقق شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» به جذب سرمایه و رونق کسب‌وکار نیاز دارد، بسیاری از کارشناسان معتقدند بزرگ‌ترین مانع نه تحریم‌های خارجی، بلکه «تحریم‌های داخلی» است؛ تحریم‌هایی که در قالب قوانین دست‌وپاگیر، مجوزهای متعدد، فرآیندهای طولانی اداری و تعارض منافع دستگاه‌های اجرایی، نفس تولیدکننده و سرمایه‌گذار را گرفته است.
-
بنگاه‌داری بانک‌ها زیر ذره‌بین دستگاه‌های اجرایی قرار گرفت
اتمام حجت مالیاتی برای اموال مازاد بانکی
بانک‌ها سال‌هاست که علاوه بر ایفای نقش اصلی خود در تجهیز و تخصیص منابع مالی، به یکی از بزرگ‌ترین مالکان املاک، مستغلات و شرکت‌های اقتصادی تبدیل شده‌اند؛ روندی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، نظام بانکی را از ماموریت اصلی خود یعنی تامین مالی تولید و حمایت از بخش‌های مولد اقتصاد دور کرده است. از همین رو، قوانین مختلف طی سال‌های اخیر، بانک‌ها را مکلف به واگذاری دارایی‌های مازاد کرده‌اند تا منابع حبس‌شده در املاک و بنگاه‌ها به سمت اعطای تسهیلات و رونق تولید هدایت شود، اما اجرای این تکلیف قانونی همچنان با کندی و مقاومت همراه بوده است.
-
فرصت‌های اقتصادی در سایه بدعهدی‌های سیاسی
دیروز خبر آزادسازی دارایی‌های ایران در بیشتر خبرگزاری‌های داخلی ضریب داده شد. ماجرا از آن قرار بود که رئیس‌جمهور در جریان سفرش به قم در دیدار با آیت‌الله شبیری‌زنجانی از آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده جمهوری اسلامی ایران خبر داد و گفت: «بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، ۶ میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد و برای بازگشت بخش باقی‌مانده این منابع نیز پیگیری‌های لازم در حال انجام است. موضوع آزادسازی پول‌های ایران به تفاهم اسلام‌آباد برمی‌گردد.»
-
فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال خواستار ثبات و دسترسی پایدار به اینترنت هستند
مسیر امن شبکه ملی اطلاعات
اقتصاد دیجیتال در سال‌های اخیر به یکی از پیشران‌های اصلی رشد اقتصادی، اشتغال‌زایی و توسعه خدمات در کشور تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که بخش قابل توجهی از فعالیت‌های تجاری، خدمات عمومی، تبادلات مالی و حتی ارتباطات روزمره مردم بر بستر فضای مجازی و زیرساخت‌های ارتباطی انجام می‌شود. گسترش کسب‌وکارهای اینترنتی، توسعه پلتفرم‌های فروش آنلاین و افزایش وابستگی بنگاه‌های اقتصادی به خدمات برخط، نشان می‌دهد که پایداری شبکه ارتباطی دیگر صرفا یک موضوع فنی نیست، بلکه به مسئله‌ای راهبردی در حوزه اقتصاد ملی بدل شده است.
-
تاب‌آوری تیم اقتصادی دولت در دوران آتش‌بس و «پساجنگ»
هرچند جلسات کابینه همانند گذشته در روزهای یک‌شنبه عصر و چهارشنبه صبح در پاستور برگزار نمی‌شود، اما رئیس دستگاه اجرا نظارت کامل بر فعالیت و عملکرد همکارانش در قوه مجریه به‌خصوص تیم اقتصادی دولت دارد. دکتر مسعود پزشکیان تاکنون از تمامی وزارتخانه‌های اقتصادی دولت و سایر دستگاه‌ها و سازمان‌ها همچون وزارت اقتصاد و امور دارایی، راه و شهرسازی، سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی بازدید کرده است.
-
تحکیم زنجیره اشتغال
در کمتر از دو ماه گذشته، با شروع درگیری‌های نظامی و شرایط ویژه جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، بسیاری از کسب‌وکارها و شرکت‌ها ناگهان با بحران بی‌سابقه‌ای مواجه شدند که آنها را به اتخاذ تصمیماتی همچون تعدیل نیروی انسانی مواجه کرد. این موج تعدیل اندک، برخلاف مشکلات اقتصادی گذشته که به‌صورت تدریجی و با پیش‌بینی انجام می‌شد، به‌دلیل فشارهای ناگهانی و شدید ناشی از جنگ، سرعت و ابعاد گسترده‌تری داشت.
-
آمریکا پس از ناکامی در میدان و مذاکره،به محاصره روی آورده است
استمرار تامین کالا و دارو؛ تاب‌آوری ایران در برابر سناریوی محاصره دریایی
جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در حالی به یک آتش‌بس دو هفته‌ای معطوف شد که طرف آمریکایی تلاش کرد، اهدافی را که در میدان نبرد به دست نیاورده از راه‌های دیگر مانند مذاکره به دست آورد که نهایتا در میز مذاکرات هم هیات ایرانی در برابر زیاده‌خواهی‌های آنان ایستاد.
-
فعال‌سازی پوشش اقتصادی جنگ
در حالی که کشور درگیر جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران است، دولت و به‌ویژه وزارت امور اقتصادی و دارایی مجموعه‌ای از تدابیر و سیاست‌های اقتصادی را برای صیانت از تولید، حفظ ثبات بازارها و حمایت از معیشت مردم به اجرا گذاشته‌اند. مسئولان اقتصادی تأکید دارند که مدیریت شرایط جنگی تنها در میدان نظامی خلاصه نمی‌شود و پایداری اقتصادی و تداوم فعالیت‌های تولیدی نیز بخش مهمی از مقاومت ملی در برابر فشارهای دشمن به شمار می‌رود.
-
مواضع دولتمردان در یک نگاه
رشد نقدینگی از پشت عینک دولتی‌ها
مواضع تیم اقتصادی دولت مهم است. چون نوع نگاه مقامات دولتی -از وزیر اقتصاد گرفته تا رئیس کل بانک مرکزی و دیگران- تعیین‌کننده استراتژی دولت در قبال نقدینگی است.
-
پزشکیان و دولت برای عبور از بحران اخیر چه کردند؟
۶ اقدام رئیس‌جمهور برای مدیریت حوادث دی
هم‌اکنون که اغتشاشات با هدایت رهبر انقلاب و حضور حماسی مردم در یوم‌الله ۲۲ دی خنثی شد، باید به بررسی و عملکرد مسئولان ذی‌ربط به‌ویژه دولتمردان و شخص رئیس‌جمهور پرداخت. به راستی چه اقداماتی صورت گرفت و مهم‌ترین تصمیمات رئیس‌دولت برای عبور از شرایط بحرانی چه بود؟
-
تشریح اهداف حذف ارز ترجیحی
رقم کالابرگ مرتبا افزایش می‌یابد
از مهم‌ترین اهداف حذف ارز ترجیحی، جلوگیری از هدررفت ذخایر ارزی، توزیع عادلانه یارانه‌ها و تخصیص مستقیم منابع ارزی به مصرف‌کننده است؛ دولت قصد دارد اعتبار کالابرگ را هر سه ماه یک بار متناسب با رشد قیمت ارز افزایش دهد. این در حالی است که بر اساس جدیدترین اخبار اعلام شده بیش از ۷۱ میلیون نفر از ایرانیان کالابرگ دی خود را استفاده کرده‌اند. البته هستند افرادی که همچنان امکان ثبت‌نام در سامانه شمیم و درخواست دریافت کالابرگ را نتوانسته‌اند ثبت کنند.
-
عبدالناصر همتی قرار است چگونه تلاطمات بی‌سابقه ارزی را مهار کند؟
کنتــرل Z
درست در روزهایی که بازار متلاطم ارز در کشور روی آرامش نداشت و هر بار موج بلندتری رکورد قیمت دلار را می‌شکست تا مردم و کارشناسان متحیر بمانند، یک بار دیگر خبر انتصاب عبدالناصر همتی به سمت ریاست بانک مرکزی و جایگزینی او با محمدرضا فرزین که از دولت سیزدهم تاکنون ریاست این بانک را بر عهده داشت، منتشر شد.
-
از خط تولید تا سفره مردم؛ زنگ خطر گرانی‌ها به صدا درآمد
تورم گریبان تولید را هم گرفت
تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۴ با رشد قابل توجهی همراه شده و زنگ خطر جدیدی را برای بازار مصرف به صدا درآورده است؛ روندی که می‌تواند به افزایش قیمت‌ها، نوسان بازار و کاهش قدرت خرید منجر شود.
-
کارت زرد مجلس به پزشکیان
مجلس در یک قدمی استیضاح وزرا
ترمیم کابینه که این روزها تعدادی از نمایندگان مجلس و شخصیت‌های سیاسی برآن تاکید می‌کنند، موضوع جدیدی نیست. پیش از این عباس گودرزی از تعیین‌تکلیف استیضاح چهار وزیر در جلسه هیات‌رئیسه سخن گفته بود. در همان مقطع، عده‌ای می‌گفتند، رئیس دولت پیام مجلس را دریافت کرده و خود دست به کار می‌شود و کابینه را تغییر می‌دهد. براین اساس اخبار و زمزمه‌هایی مبنی بر جابه‌جایی برخی دولتمردان شنیده می‌شد. اما همه حدس و گمان‌ها از سوی رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت رد شد و این یعنی مسعود پزشکیان می‌خواهد با همین افراد، کشور را مدیریت کند و بنای تغییر ندارد.
-
گزارش «آگاه» درباره تمرکز دولت روی پروژه‌های اولویت‌دار اقتصادی را بخوانید
پایان پروژه‌پراکنی
اقتصاد ایران که در سال‌هایی با چالش‌های عمیق و ساختاری روبه‌رو بوده، امروز بیش از هر زمان دیگری به اصلاح نگاه عمرانی و تمرکز بر پروژه‌های اولویت‌دار نیاز دارد. شرایط کنونی کشور نشان می‌دهد که حجم عظیم طرح‌های نیمه‌تمام به یکی از بزرگ‌ترین موانع رشد تبدیل شده و بخش قابل‌توجهی از ظرفیت توسعه را قفل کرده است.
-
گزارش «آگاه» درباره نسخه تازه سازوکارهای حکمرانی اقتصادی را بخوانید
«ستادهای توسعه منطقه‌ای» به خط می‌شوند
در سال‌هایی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی همچون کاهش سرمایه‌گذاری، افت بهره‌وری، مهاجرت نیروی کار متخصص و فشارهای تورمی دست‌به‌گریبان است، یکی از موضوعاتی که بارها در فضای کارشناسی و سیاستگذاری مطرح شده اما کمتر به آن عمل شده، توسعه منطقه‌ای است؛ رویکردی که می‌تواند مسیر رشد اقتصادی کشور را متحول کند، اما همچنان در سایه تمرکزگرایی مزمن و تصمیم‌گیری‌های پایتخت‌محور قرار دارد.
-
گزارش «آگاه» از نگرانی و اقدامات پیشگیرانه برای رسوب منابع دستگاهی را بخوانید
پدیده خالی‌خوانی!
در سال‌هایی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی چون کسری بودجه مزمن، ناترازی‌های ساختاری، محدودیت منابع و فشارهای روزافزون مالی روبه‌روست، یکی از مسائل کمتر دیده‌شده اما تاثیرگذار بر ناکارآمدی دولت، پدیده‌ای است که در ادبیات مالی کشور از آن با عنوان «رسوب منابع دستگاهی» یاد می‌شود؛ معضلی پنهان که به‌ظاهر در حد یک تاخیر اداری یا یک اشکال در فرآیندهای مالی دیده می‌شود، اما در عمل صدها هزار میلیارد تومان از سرمایه عمومی را برای ماه‌ها و حتی سال‌ها از چرخه اقتصاد خارج کرده است.
-
گزارش «آگاه» درباره تاثیر پیش‌بینی‌پذیری در رویکردهای اقتصاد را بخوانید
آفت تصمیمات مزاحم!
پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی، سیاست‌گذاران و ناظران تبدیل شده است؛ مفهومی که در نگاه اول ساده به‌نظر می‌رسد اما در واقعیت، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های حکمرانی اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری سرمایه‌گذاری، تولید، رشد و حتی رفتارهای اجتماعی دارد.
-
گزارش «آگاه» درباره اهمیت بازار سرمایه در توسعه اقتصادی کشور را بخوانید
سیگنال‌های حیاتی!
بازار سرمایه در اقتصاد هر کشوری به منزله قلب تپنده‌ای است که می‌تواند با جذب پس‌اندازهای خرد و هدایت آنها به سمت فعالیت‌های مولد، رشد پایدار اقتصادی را تضمین کند. در ایران نیز طی سال‌های اخیر، با وجود رشد چشمگیر تعداد سهامداران و گسترش ابزارهای مالی نوین، هنوز ظرفیت واقعی بازار سرمایه برای کمک به توسعه اقتصادی به‌طور کامل فعال نشده است.