آگاه: در فرهنگ غذایی ما هشدارهایی نسل به نسل منتقل شده‌اند که یکی از معروف‌ترین آنها جمله‌ای است که از کودکی شنیده‌ایم: «هرگز ماست و ترشی را با هم نخوری که دچار لک و پیس می‌شوی!» این توصیه باعث شده بسیاری از افراد حتی با کوچک‌ترین تغییر رنگ پوست، خود را بابت مصرف این ترکیب غذایی سرزنش کنند.
دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی در گفت‌وگویی می‌گوید: بررسی‌های علمی ‌نشان می‌دهد که این ترس، ریشه واقعی ندارد و بیشتر برداشت‌های نادرست از تجربه‌های شخصی و فرهنگ عمومی است تا واقعیت پزشکی.

دلیل ابتلا به لک و پیس چیست؟
حقیقت این است که «ویتیلیگو» یا همان لک و پیس یک اختلال خود ایمنی و ژنتیکی پیچیده است. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست را هدف قرار می‌دهد و آنها را نابود می‌کند. ژنتیک، استرس شدید، آسیب‌های پوستی و تماس با برخی مواد شیمیایی مشخص، عوامل فعال کننده اصلی این عارضه هستند و هیچ مطالعه علمی معتبر یا مقاله بالینی وجود ندارد که نشان دهد مصرف ماست و ترشی می‌تواند سیستم ایمنی را وادار کند تا سلول‌های رنگدانه را هدف قرار دهد. به بیان ساده، خوردن این دو ماده غذایی سالم هرگز باعث لک و پیس نمی‌شود و پوست ما در امان است.

ترکیب ماست و ترشی هضم دشواری دارند
با این حال اگرچه خوردن ماست و ترشی خطر پوستی ایجاد نمی‌کند اما برخی افراد ممکن است پس از مصرف این ترکیب احساس سنگینی، نفخ یا ناراحتی معده را تجربه کنند که علت آن کاملا علمی و مربوط به فرآیند هضم است. پروتئین‌های موجود در ماست در محیط اسیدی معده می‌توانند با اسیدترشی دلمه‌های سفتی را شکل دهند که هضم‌شان دشوارتر است. بنابراین ممکن است به طور موقت باعث احساس ناراحتی یا سنگینی معده شوند که این واکنش، تنها یک پاسخ فیزیولوژیک طبیعی است و هیچ آسیبی به سلامت عمومی یا پوست وارد نمی‌کند.

نظریه‌های سنتی را با علم روز رد می‌کنیم
جالب است بدانید در گذشته، توضیح این اثرهای ناخوشایند معده‌ای در قالب نظریه‌های سنتی و تعابیر مربوط به تعادل «اخلاط» بیان می‌شد و اعتقاد بر این بود که مصرف همزمان غذاهایی به اصطلاح «سرد» مثل ماست و «ترش» مثل ‌ترشی، باعث تولید «بلغم» یا خلط فاسد در بدن می‌شود و شاید در آن زمان، طبیبان هر نوع لکه پوستی یا بیماری ناشناخته را به این عدم تعادل اخلاط ربط می‌دادند.
اما امروزه با پیشرفت علم و شناخت مکانیسم‌های خود ایمنی و هضم، می‌دانیم که این توضیحات فاقد پایه علمی هستند و ویتیلیگو یا همان عارضه لک و پیس هیچ ارتباطی با این برداشت‌ها ندارد. بنابراین پیشنهاد به جدا مصرف کردن این دو ماده غذایی صرفا برای راحتی هضم و نه پیشگیری از بیماری‌های پوستی است و افراد مبتلا به ویتیلیگو هم نیازی ندارند رژیم غذایی خود را بابت چنین باور نادرستی محدود کنند.
ریشه این بیماری در ژن‌ها و سیستم ایمنی است و نه در انتخاب غذایی روزانه. با اطلاع از این نکات، می‌توانیم با آرامش بیشتری از وعده‌های غذایی لذت ببریم و بدون استرس ناشی از باورهای نادرست، سلامت خود را مدیریت کنیم. این در حالی است که باید به هشدارهای علمی‌و واقعی گوش دهیم و به جای ترس از ترکیب مواد غذایی به پاسخ‌های طبیعی بدن احترام بگذاریم.