آگاه: اما پس از این حملات نظامی، پیشبینی بانکهای بینالمللی از آن حکایت دارد که با حملات متجاوزانه آمریکا به جزیره خارک، بهای جهانی نفت از مرز ۱۰۰ دلار عبور خواهد کرد. همچنین بسیاری از تحلیلگران اقتصادی در جهان تاکید داشتند که به موجب حملات نظامی به خارک، بحران عرضه به زودی بازار را با کمبود سوخت حمل و نقل و سایر محصولات مواجه خواهد کرد، چراکه بحران به دیگر عرصههای اقتصادی گسترش مییابد.
با این حال پس از حمله مستقیم آمریکا به جزیره خارک، دونالد ترامپ برای قدرتنمایی توییتی منتشر کرد که واکاوی دقیق آن نشان میدهد این پیام، بیشتر از آنکه بیانگر واقعیتهای میدانی و نظامی باشد، شبیه بیانیههای سیاسی است. هدف اصلی و پنهان این اعلامیه، طراحی یک «عملیات روانی» گسترده برای ایجاد ثبات مالی در اقتصاد بههمریخته جهانی و کنترل وحشت در بازارهای سرمایه بود. یکی از برجستهترین و در عین حال متناقضترین ادعاهای ترامپ در این بیانیه، توقف حملات و خودداری از انهدام زیرساختهای کلان نفتی خارک به بهانه «دلایل انسانی» است. در منطق واقعگرایانه حاکم بر اقتصاد سیاسی بینالملل، این ادعا یک کتمان حقیقت بزرگ است. پرهیز واشنگتن از هدف قرار دادن شریانهای حیاتی انرژی، نه ریشه در ملاحظات بشردوستانه، بلکه مستقیماً در «محاسبات دقیق اقتصادی» ریشه دارد.چراکه کاخ سفید به خوبی آگاه بود که هرگونه اختلال فیزیکی در زیرساختهای صادرات نفت ایران، میتوانست شوک قیمتی بیسابقهای به بازارهای جهانی وارد کرده و بهای هر بشکه نفت را در کوتاهترین زمان ممکن به کانالهای ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار پرتاب کند. فراتر از شوک انرژی، واشنگتن به خوبی میدانست که گسترش دامنه این حمله مستقیم و تبدیل آن به یک جنگ فراگیر و طولانیمدت، هزینههایی با ابعاد فاجعهبار به دنبال خواهد داشت. ترس از فروپاشی بورس نیویورک، جهش مهارگسیخته تورم جهانی و البته آگاهی از پاسخ متقابل و ویرانگر ایران به شاهرگهای انرژی منطقه، سبب شد تا کاخ سفید ترمز ماشین جنگی خود را بکشد و این عقبنشینی استراتژیک را تحت عنوان فریبنده «اقدام انسانی» به افکار عمومی بفروشد تا ضعف واشنگتن در عبور از سد بازدارندگی ایران در تاریکخانه رسانه پنهان بماند، اما در بخش دیگری از این توییت، رئیسجمهور آمریکا با ادبیاتی حماسی ادعا میکند که «هر هدف نظامی به طور کامل نابود شده است» و در ادامه با لحنی تهدیدآمیز میافزاید: «اگر ایران در عبور آزاد کشتیها از تنگه هرمز دخالت کند، فوراً تصمیم عدم حمله به نفت را بازنگری خواهم کرد».تحلیلگران نظامی و اقتصادی به خوبی میدانند که این جملات در تضاد کامل با واقعیتهای میدانی و منطق استراتژیک قرار دارند. تداوم حملات متقابل ایران و فعال شدن مجدد سیستمهای پدافندی خارک در کمتر از یک ساعت، نشان داد که رویای «نابودی کامل توان دفاعی»، سرابی بیش نبوده و درگیری عملاً به یک جنگ فرسایشی و هزینهزا تبدیل شده است.
حمله به خارک معادله انرژی جهان را دگرگون میکند
از سوی دیگر فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در شامگاه روز گذشته در پیامی با اشاره به حمله نظامی آمریکا به جزیره خارک تصریح کرد: حمله به خارک معادله نرخ انرژی را در جهان دگرگون میکند. دریادار پاسدار علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به آمریکاییها نوشت: «ایران را یکبار با تنگه هرمز آزمودید؛ اگر کنترل هوشمند تنگه شاخص جدیدی از قیمت نفت برایتان ترسیم کرد، حمله به خارک معادله سهمگین و جدیدتر دیگری از نرخ توزیع انرژی را در جهان برایتان خواهد ساخت.» با این حال فاطمه جراره، نماینده مردم بندرعباس، قشم، بوموسی، حاجیآباد و خمیر با محکوم کردن حملات اخیر آمریکا و همپیمانان رژیم صهیونیستی به خاک ایران گفت: حمله به مناطق مختلف کشور از جمله جزیره خارک و همچنین زیرساختهای گردشگری در جزیره قشم اقدامی خصمانه و برخلاف اصول شناختهشده حقوق بینالملل است.جراره ادامه داد: در کنار این اقدامات، گزارشها حاکی از آن است که در حملات انجامشده به خارک، برخی اهداف نظامی مورد حمله قرار گرفتهاند، اما فعالیتهای اصلی اقتصادی و زیرساختهای کلیدی همچنان برقرار است و روندهای حیاتی کشور متوقف نشده است. این نماینده مجلس بیان کرد: این جزیره یکی از مهمترین پایانههای صادرات انرژی ایران به شمار میرود و جایگاه مهمی در اقتصاد ملی دارد؛ با این حال تجربه نشان داده جمهوری اسلامی در برابر چنین فشارهایی از ظرفیتهای داخلی و توان فنی خود برای حفظ ثبات اقتصادی و امنیت انرژی استفاده کرده است.
صادرات نفت از خارک در حال انجام است
علاوه بر آن، نماینده مردم بوشهر در مجلس شورای اسلامی اخیرا تأکید کرد: تولید و صادرات نفت از جزیره خارک در حال انجام است و یشبینیهای لازم برای شرایط مختلف انجام شده است. جعفر پورکپگانی، با اشاره به تهاجم نظامی ائتلاف آمریکایی - صهیونیستی به منطقه اقتصادی خارک اظهار داشت: بومیان، مهندسان و تکنسینهای فنی در حال فعالیت هستند و نیازهای جزیره نیز تامین شده است و در استان بوشهر نیز پیشبینیهای لازم برای تامین کالاهای اساسی و مواد غذایی شده است. وی در خصوص محدودیتهای اعمال شده بر تردد در تنگه هرمز تصریح کرد: امنیت انرژی دنیا در سایه امنیت ایران و خلیج فارس است و تا زمانی که شروط جمهوری اسلامی ایران تامین نشود و سایه تهدید از سر جمهوری اسلامی ایران برداشته نشود، تنگه هرمز به شرایط طبیعی بازنمیگردد. عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس خاطرنشان کرد: نحوه مدیریت عبور و مرور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بر اساس دکترین ترسیم شده از سوی نیروهای مسلح و شورای عالی امنیت ملی مشخص میشود اما آمریکا بداند که خیال تصرف خاک ایران و جزایر استراتژیک ایرانی را به گور خواهد برد و ما منتظر نیروهای آمریکایی هستیم.
بخش عمده تجهیزات و ذخایر حیاتی خارک پیش از حمله مصونسازی شده بود
اما فرهاد شهرکی، نماینده مردم سیستان و نایبرئیس اول کمیسیون انرژی مجلس اخیرا در یادداشتی ضمن ارزیابی خسارت حمله اخیر آمریکا به خارک این جزیره استراتژیک کشور، برنامههای بازدارندگی هدفمند و تلافیجویانه ایران را در صورت حمله به زیرساختهای حیاتی، پایانههای نفتی یا مراکز استراتژیک مشابه را بررسی کرد. وی در این یادداشت تاکید کرد؛ در پی حمله اخیر آمریکا به یکی از جزایر استراتژیک منطقه، بررسیهای میدانی و اطلاعات موثق نشان میدهد که خسارت مستقیم وارد شده به زیرساختها و تأسیسات نفتی نبوده است. تحلیل این رخداد با رویکرد واقعبینانه و راهبردی حاکی است که بخش عمده داراییها، تجهیزات و ذخایر حیاتی پیش از حمله مصونسازی شدهاند و بنابراین اثرگذاری عملیاتی و اقتصادی این حمله در سطح قابل توجهی نبوده است.وی بیان کرد:با توجه به اقدامات پیشگیرانه و مصونسازی، خسارت واقعی عمدتاً محدود به بخشهای کماهمیت، زیرساختهای فرعی و تأسیسات پشتیبانی غیر نفتی بوده و اختلالی در ظرفیتهای راهبردی ایجاد نشده است. این مسئله نشان میدهد که حمله، به رغم حجم و جنبه نمایشی آن، عملاً نتوانسته اهداف اصلی خود را محقق کند. شهرکی در یادداشت خود ذکر کرده است؛ پیامدهای غیرمستقیم این حمله، بیشتر جنبه روانی و رسانهای دارد و شامل تقویت روایتهای ضدآمریکایی، افزایش حساسیت امنیتی در منطقه و نگرانیهای سیاسی میان سرمایهگذاران خارجی است. این آثار، هرچند ملموس، محدود به حوزه روانی و سیاسی بوده و تأثیر عملیاتی پایدار بر زیرساختهای حیاتی طرف مقابل نداشته است. وی با اشاره به اقدام تلافیجویانه ایران علیه مراکز مشابه، گفت: ایران با درک دقیق ساختار امنیتی و اقتصادی دشمن، توانسته است در سطح منطقه، برنامههای بازدارندگی هدفمند و تلافیجویانه را طراحی کند. در صورت حمله به زیرساختهای حیاتی، از جمله پایانههای نفتی یا مراکز استراتژیک مشابه، پاسخ ایران میتواند شامل مواردی همچون، حملات هدفمند به مراکز مشابه دشمن، ایجاد اختلال در زنجیره تأمین و عملیات لجستیکی دشمن بهطور بازدارنده، نشان دادن ظرفیت بازدارندگی و پاسخگویی هوشمند، بهگونهای که اثربخشی حملات آینده را کاهش دهد، باشد. از سوی دیگر تحلیل کارشناسی نشان میدهد که چنین اقدامات تلافیجویانه، ضمن محدود کردن پیامدهای مستقیم حمله اولیه، توان بازدارندگی راهبردی ایران را تقویت میکند و به دشمن این پیام را منتقل میکند که هر حمله به زیرساختها با پاسخ متناسب و حسابشده مواجه خواهد شد.
نظر شما