آگاه: وی در روزهای اخیر با همتایان خود از کشورهای مختلف از جمله پاکستان، قطر، فرانسه و ایتالیا به صورت تلفنی درباره مهمترین مسائل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر کرد. عراقچی همچنین هفته گذشته در سفر به پاکستان، عمان و روسیه در دیدار با مقامات این کشورها، به بیان مهمترین چالشها و دیدگاهها و تصمیمات تهران درباره جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران پرداخت.
حال پرسش قابل طرح این است: سفر وزیر خارجه در مقطع فعلی از چه اهمیتی برخوردار است و چه پیامی به واشنگتن دارد؟
قبل از پاسخ به سوالهای طرح شده باید یک نکته را یادآوری کرد. آمریکا با تحریمهای به اصطلاح فلجکننده میخواست ایران را در تنگنا قرار دهد و از آنجا که دید، تحریمها به بنبست برخورد کرد، گزینه نظامی را روی میز قرار داد؛ تحریمهایی که به مذاق چین خوش نمیآید. این مطلب را بلومبرگ نوشت و تاکید کرد: «چین برخلاف گذشته که سعی میکرد تحریمهای آمریکا را به شکل غیررسمی یا از طریق واسطهها دور بزند، اکنون به طور علنی و رسمی اعلام کرده که تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه کشورهای ثالث (مانند ایران یا روسیه) را به رسمیت نمیشناسد و تجارت با این کشورها را به سطح بیسابقهای رسانده است. دولت آمریکا تهدید کرده که «تحریمهای ثانویه» را علیه بانکهای چینی اعمال خواهد کرد. با این حال، تحریم بانکهای بزرگ چین میتواند باعث یک شوک عظیم در بازارهای مالی جهان و سقوط زنجیره تامین جهانی شود.
این حرکت پکن، دیگر تنها یک رقابت تجاری نیست، بلکه یک «جنگ سرد مالی» برای پایان دادن به هژمونی دلار است. جهان به نقطهای رسیده که قدرت تحریمی آمریکا با جدیترین چالش خود از زمان جنگ جهانی دوم مواجه شده است. اگر واشنگتن عقبنشینی کند، ابزار تحریم برای همیشه تضعیف میشود و اگر برخورد سختی انجام دهد، ریسک یک گسست کامل در اقتصاد جهانی وجود دارد.»
از سوی دیگر سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پکن در هفته آینده میتواند هرگونه تصمیمگیری برای از سرگیری جنگ با ایران را پیچیده کند. CNN در گزارشی آورده است: چین خواستار بازگشایی تنگه هرمز شده است، جایی که بخش زیادی از محصولات انرژی مورد نیازش از آنجا عبور میکند. رسیدن به پکن در حالی که درگیریها در بهترین حالت حل نشده - یا در بدترین حالت دوباره شعلهور شده است - میتواند ترامپ را در مذاکراتش با شی جین پینگ، رهبر چین، در موقعیت ضعیفی قرار دهد.
بالاخره چین منافع ملی خود را در حفظ صلح و ثبات در منطقه خلیج فارس و دریای عمان تعریف میکند و در این چند سال تلاش زیادی برای نزدیک کردن بازیگران اصلی از جمله ایران و عربستان انجام داده است. تجاوز نظامی آمریکا به ایران در تعارض آشکار با این رویکرد چین به شمار میآید و اساسا آمریکا رویکرد خود را در تقابل و مهار اقتصادی -امنیتی چین تعریف کرده و بنا دارد از طریق سیطره بر منابع انرژی در خاورمیانه، تسلطی که قبلا از طریق ربایش رئیسجمهور ونزوئلا اجرا کرده است را تکمیل کند.
اگر بخواهیم تحلیلی از گزارش CNN ارائه دهیم باید بگوییم از منظر پکن، جنگ فعلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران صرفا یک بحران منطقهای نیست بلکه جنگی با ماهیت و اهداف ژئوپلیتیک به منظور احیای هژمونی آمریکا در جهان از طریق تسلط بر قلب انرژی دنیا ارزیابی میشود. چین از روزهای نخست درگیری، با محکومیت شدید عملیات نظامی، آن را نقض آشکار قواعد حقوق بینالملل و اصول منشور ملل متحد خوانده است.سیاستگذاران چینی میگویند رویکرد نظامی آمریکا، نظم جهانی را برهم زده و منطقه را به سمت یک جنگ همهجانبه و غیرقابل کنترل سوق میدهد. پکن که خواهان یک خاورمیانه چندقطبی است، از طریق کانالهای دیپلماتیک تلاش کرده است تا از موضعگیریهای یکجانبه علیه ایران جلوگیری کرده و مانع صدور قطعنامههای یکسویه که بهانه گسترش جنگ به آمریکا بدهد، بشود. چین جنگ ایران را بخشی از استراتژی «تضعیف رقبای استراتژیک» توسط آمریکا میداند و بر همین اساس، از حق دفاع مشروع تهران حمایت کرده است.
حال باید دید رایزنیها و گفتوگوهای وزیر امور خارجه کشورمان با مسئولان چینی چه دستاوردهایی خواهد داشت. اما سفر او حامل پیامی روشن به واشنگتن است؛ ایران در شرایط جنگی، گوشه رینگ قرار ندارد و از نظر دیپلماتیک منزوی نیست و اهرمهای ارتباطی خود با قدرتهای بزرگ را با تمام توان حفظ کرده است.
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۰۰:۲۵
کد مطلب: ۲۲٬۰۲۶
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه در ادامه رایزنیهای دیپلماتیک با کشورهای مختلف، روز گذشته سهشنبه ۱۵ اردیبهشت به پکن پایتخت چین سفر کرد. وزیر امور خارجه در این سفر، با همتای چینی درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر خواهد کرد.
نظر شما