تصویر میراث فرهنگی ایران در روزهای پس از جنگ، گویای واقعیتی تلخ و در عین حال امیدبخش است؛ جایی که برخی بناها و بافت‌های تاریخی آسیب دیده‌اند، موزه‌ها تعطیل شده‌اند و آثار ارزشمند کشور در مخازن امن جای گرفته‌اند. علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، در نشست خبری روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث فرهنگی، گزارشی از وضعیت آثار تاریخی کشور ارائه کرد و به پرسش‌هایی درباره حفاظت، قاچاق و مرمت آثار پاسخ داد.

آثار تاریخی در مخزن و موزه‌های تعطیل

آگاه: دارابی با اشاره به آسیب‌های وارد شده در جنگ ۱۲ روزه گفت: در ۱۸ استان، ۱۴۹ اثر تاریخی آسیب و به ۵۴ موزه، هفت بافت تاریخی و پنج اثر جهانی خسارت وارد شد. بیشترین آسیب‌ها در تهران با ۷۰ اثر و اصفهان با ۲۷ اثر رخ داده است. کردستان و خوزستان نیز به ترتیب با ۱۳ و ۱۲ اثر در رده بعدی قرار دارند. با این حال او یادآور شد که حتی یک شیء تاریخی آسیب ندیده است و این موفقیت مرهون تمهیدات حفاظتی و انتقال آثار به مخازن امن پیش از جنگ بوده است.

ادامه تعطیلی موزه‌ها
دارابی تاکید کرد: موزه‌ها همچنان بسته هستند و بازگشایی آنها منوط به ثبات شرایط و دستور نهادهای ذی‌ربط است. با این وجود، محوطه‌های باستانی از نوروز بازگشایی شده‌اند و تیم‌های مرمت در حال بررسی و بازسازی آثار آسیب‌دیده هستند. او گفت: مرمت بناهای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان انجام می‌شود و اولویت‌بندی آثار بر اساس دستورالعمل‌های ابلاغ شده دنبال می‌شود. به گفته وی، برآورد اولیه خسارت به آثار تاریخی کشور حدود ۷.۵ همت است که از این میزان دو همت برای مرمت اضطراری اختصاص یافته و به استان‌ها توزیع شده است. علاوه بر این، همکاری با انجمن خیرین و مشارکت عمومی برای بازسازی آثار آسیب‌دیده ادامه دارد.

افزودن نیرو به یگان حفاظت
یکی دیگر از موضوعات حساس، قاچاق آثار تاریخی در دوران جنگ است. دارابی در این‌باره توضیح داد: برخی گزارش‌ها از کشف آثار تاریخی قاچاق به ما رسیده، اما هنوز به تایید رسمی یگان حفاظت نرسیده است. امسال هزار نفر به یگان حفاظت اضافه خواهند شد تا با حفاری‌ها و قاچاق آثار مقابله شود و با نهادهای امنیتی همکاری گسترده برای حفاظت از بناها و موزه‌ها انجام شده است. معاون میراث فرهنگی با اشاره به پیچیدگی شرایط جنگ و محدودیت‌های امنیتی گفت: ایران موزه بدون سقف و بهشت باستان‌شناسان است؛ بنابراین طبیعی است که برخی سودجویان به دنبال بهره‌برداری از این دارایی‌ها باشند. ما اقدام‌های قانونی، از جمله دستگیری و ممنوع‌الخروج کردن افراد را انجام داده‌ایم و گزارش رسمی درباره صحت و تعداد موارد قاچاق هنوز در حال آماده‌سازی است.

سرنوشت امانتی ایران در چین
لیلا خسروی، مدیرکل موزه‌ها، درباره وضعیت آثار تاریخی امانت داده شده ایران به چین برای برگزاری نمایشگاه شکوه سرزمین توضیح داد: این اشیا در پکن هستند و بسته‌بندی می‌شوند تا به زودی به کشور منتقل شوند. او همچنین درباره حمایت از موزه‌های خصوصی در دوران جنگ گفت: یک مخزن امن برای آنها اختصاص داده شده و تسهیلات مالی نیز از طریق بخش سرمایه‌گذاری وزارتخانه فراهم شده است. ولی قول‌های شهرداری برای ساخت مخازن امن هنوز عملیاتی نشده است. هفته میراث فرهنگی از دوشنبه ۲۸ اردیبهشت آغاز می‌شود و وزیر میراث فرهنگی به ۳۱ استان سفر خواهد کرد. برگزاری نشست‌های علمی، فرهنگی و ترویجی، نشست با چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی درباره مرمت آثار آسیب‌دیده در جنگ و تقدیر از خانواده‌های شهدای دفاع مقدس، از مهم‌ترین برنامه‌هاست. همچنین به مناسبت روز جهانی موزه‌ها، سامانه‌ای برای بازدید مجازی از موزه‌ها رونمایی می‌شود. این‌ها خبرهایی است که دارابی در این نشست داد.

پرونده‌های جهانی و ملی
در ادامه علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی و طبیعی وضعیت پرونده‌های ملی و جهانی را تشریح کرد و گفت: دشت مهیار و مدرسه میناب در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند و پرونده‌هایی مانند جشن تیرگان، فرهنگ لالایی، نمد و مهارت‌های سنتی گلاب‌گیری در مراحل نهایی هستند. پرونده ماسوله نیز در انتظار ثبت جهانی در سال آینده است. همچنین ایزدی درباره پرداخت حق عضویت ایران به یونسکو گفت: ایران بدهی ۱۳۲ هزار یورویی برای سه دوره دارد و بخشی از آن قول داده شده پرداخت شود. این موضوع، تاثیر مستقیمی بر پیگیری شکایات و اعتراض‌های ایران در زمینه میراث جهانی ندارد، اما به صورت جدی دنبال می‌شود.
دارابی در پاسخ به سوالی درباره دستورهایی برای بازگشایی موزه‌ها پیش از آغاز جنگ و اعتراض‌هایی دربار نبود مدیریت بحران در برخی موزه‌ها و اماکن تاریخی و درباره تغییر برخی مدیران کاخ‌ها و موزه‌ها، گفت: کشور سناریوهایی مختلفی برای بحران، و مدل‌های دیگر تعریف می‌کند و ما بر آن اساس پیش می‌رویم. وزارت میراث فرهنگی نیز براساس ملاحظات و دستورالعمل، سناریوهایی را براساس شرایط، مشخص کرده است.
او در ادامه پاسخ به آن پرسش اظهار کرد: اینکه وزارت میراث فرهنگی تشخیص دهد مدیران خود را جابه‌جا کند، برای خوشامد و بدآمد گروهی مشورت نمی‌کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.