میراث فرهنگی
-
آثار ایرانی؛ سرمایههای دور از وطن هستند
نقشه راه برای صیانت از آثار تاریخی ایران در جهان
هزاران اثر تاریخی و فرهنگی ایران امروز در موزهها، مراکز پژوهشی و مجموعههای خصوصی کشورهای مختلف نگهداری میشوند؛ تعدادی از این آثار طی دههها و سدههای گذشته به شکل قانونی و برخی نیز از مسیر قاچاق، حفاریهای غیرمجاز یا انتقالهای نامشروع از کشور خارج شدهاند. در حالی که استرداد این آثار همواره یکی از مطالبات ایران بوده است، اکنون یک رویکرد تازه بر این باور است که حتی اگر بازگشت فیزیکی همه این آثار در کوتاهمدت امکانپذیر نباشد، همچنان میتوان از ظرفیتهای فرهنگی، علمی و معنوی آنها به سود ایران بهره گرفت.
-
یادبودی برای باستانشناسی که دنیا را با غصه ترک کرد
مراسم بزرگداشت اسماعیل یغمایی برگزار شد؛ باستانشناسی که برای اتفاقات ناگوار محوطه تاریخی ارگان گریست و چون با عبور قطار از روی تپه تاریخی حصار در دامغان مخالفت کرد، به او بازنشستگی اجباری دادند. او در حالی دنیا را ترک کرد که گزارشهای او از کاوش در محوطههای تاریخی هنوز در دست انتشار هستند.
-
میراث اسماعیلیان هم جهانی شد
«آشیانه عقاب» در یونسکو
ثبت جهانی مجموعه تاریخی قلعه الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو که روز گذشته در چهلوهشتمین کمیته میراث جهانی یونسکو انجام شد، تنها یک موفقیت فرهنگی برای ایران نیست بلکه رویدادی است که میتواند جایگاه تاریخی کشور را در عرصه جهانی تقویت کند، گردشگری فرهنگی را رونق بخشد و نگاه تازهای به حفاظت یکی از مهمترین آثار تاریخی ایران بیندازد. این ثبت، در کنار فرصتهای اقتصادی و فرهنگی، تعهدات تازهای نیز برای ایران ایجاد میکند.
-
مردی که برای تاریخ ایران میگریست درگذشت
اسماعیل یغمایی، باستانشناس پیشکسوت ایرانی در ۸۵ سالگی درگذشت.
-
ثبت حافظه یک ملت
در سالهای گذشته، فهرست میراث ناملموس ایران بیش از هر چیز با آیینهای مذهبی، مهارتهای سنتی، هنرهای بومی و رسوم کهن شناخته میشد؛ اما اکنون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در اقدامی متفاوت، ثبت دو رویداد معاصر را در دستور کار قرار داده است: یکی آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و دیگری تجمعهای شبانه و خودجوش مردم در روزهای جنگ.
-
بازخوانی اسناد، دستخطها و مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره میراث فرهنگی
نگاه بلند حفاظتی به میراث فرهنگی ایران
حفظ میراث فرهنگی در جمهوری اسلامی تنها یک وظیفه اداری یا عمرانی نبوده است. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، این حوزه با مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبهنفس ایرانی، عبرت تاریخی، تمدن اسلامی ـ ایرانی و حتی اقتدار آینده کشور پیوند خورده بود. مرور دستخطها، بازدیدهای میدانی، سخنرانیها و توصیههای ایشان نشان میدهد که میراث فرهنگی در نگاه رهبر شهید صرفا مجموعهای از بناهای تاریخی یا اشیای موزهای نبود، بلکه حافظه زنده یک ملت و سرمایهای برای آینده ایران به شمار میرفت.
-
راهبردهای صیانت از هویت تاریخی شهرها در نشستی بررسی شد
اشتباه مسجد خرمشهر را در کاخ گلستان تکرار نکنید!
یک عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت در نشست تخصصی بررسی راهبردهای صیانت از هویت تاریخی شهرها، با تاکید بر اینکه در جریان پاکسازی یا بازسازی بناهای تخریبشده در اطراف کاخ گلستان باید به عرصه و حریم این میراث جهانی توجه کرد، گفت: نباید کاری که در مسجد جامع خرمشهر انجام شد، تکرار شود. ما آنجا رد جنگ را پاک کردیم.
-
آیین تشییع رهبر شهید ثبت ملی میشود
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه آیین تشییع رهبر شهید «بزرگترین رویداد ملی انقلاب اسلامی» خواهد بود، از ثبت ملی این رویداد بهعنوان بخشی از حافظه تاریخی و میراث معنوی معاصر ایران خبر داد.
-
ابتکاری جهانی برای حمایت از متخصصان موزه در شرایط بحران
شبکه سازی برای تبادل دانش و تجربه
پروژه بینالمللی «پیوند موزهها فراتر از مرزها» با حمایت شورای جهانی موزهها (ایکوم) و با هماهنگی کمیته بینالمللی ارتباطات، بازاریابی و مشارکت مخاطب موزهها (ایکوم کامز) با هدف تقویت همبستگی حرفهای، تبادل دانش و توسعه ظرفیتهای تخصصی در میان فعالان حوزه موزه و میراث فرهنگی آغاز به کار کرد.
-
تمدن ری وارد کتابهای درسی شود
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از آمادگی کامل این وزارتخانه برای توسعه همکاریهای راهبردی با آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) خبر داد و گفت: تمدن ری، باید در نظام آموزشی کشور بازنمایی شود.
-
افزایش تعاملات میراثی ایران و چین
در دیدار زونگ پیوو، سفیر جمهوری خلق چین با علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور بر افزایش همکاریهای مشترک در حوزههای میراثفرهنگی و گردشگری تاکید شد و دو طرف خواستار انتقال تجربه و دانش خود در این حوزهها شدند.
-
نقش پررنگ جامعه محلی در حفاظت از یوز آسیایی و مدیریت پایدار مراتع
بهرهبرداری حفاظت محور با یک ایده نو
آزاده عابدینزاده، کارشناس گردشگری: گسترش شتابان شهرنشینی و فاصله گرفتن انسان از طبیعت، نه تنها سلامت جسم و روان ما را تهدید کرده، بلکه بسیاری از زیستبومهای شکننده را نیز به ورطه نابودی کشانده است. در این میان، گردشگری پایدار بهویژه تورهای تماشای حیات وحش، همچون روزنهای امیدبخش سر برآوردهاند؛ رویکردی که اگر با دانش، مشارکت جامعه محلی و حمایت دولت همراه شود، میتواند همزمان حفاظت از تنوع زیستی را تضمین کند و اقتصاد روستاهای دورافتاده را رونق بخشد.
-
بررسی ابزارهای حقوقی پیگیری تخریب آثار فرهنگی در مخاصمات مسلحانه
پاسداری بینالمللی از تمدن
تخریب میراث فرهنگی در جنگ تنها از بین رفتن چند بنا، محوطه تاریخی یا اثر هنری نیست؛ بلکه ضربهای به حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه مشترک بشری محسوب میشود. از همین رو، جامعه جهانی طی دهههای گذشته مجموعهای از قواعد حقوقی، کنوانسیونها و سازوکارهای بینالمللی را برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه ایجاد کرده است. با این حال، تجربههای جهانی نشان میدهد که میان وجود این ظرفیتهای حقوقی و امکان بهرهگیری عملی از آنها فاصلهای قابل توجه وجود دارد.
-
صنایع دستی ایران در دوراهی بقا و زوال است
ویترینهای رنگارنگ وانبارهای پر
ویترین مغازههای فروش صنایع دستی پر از رنگ است؛ از میناکاریهای آبی اصفهان گرفته تا خاتم شیراز، سفال لالجین، قلمزنی، گلیم، جاجیم، رودوزیهای سنتی و صدها هنر دیگر که هر کدام بخشی از هویت فرهنگی ایران را روایت میکنند. ایران از نظر تنوع صنایع دستی و هنرهای سنتی، در شمار کشورهای برتر جهان قرار دارد و بنا بر آمارهای رسمی نزدیک به ۴۰۰ رشته فعال صنایع دستی در کشور شناسایی شده است؛ ظرفیتی که بسیاری از کشورها آرزوی آن را دارند. اما پشت این ویترینهای رنگارنگ، واقعیتی دیگر جریان دارد؛ کارگاههایی که با هزینههای سنگین دست و پنجه نرم میکنند، هنرمندانی که از فروش آثار خود رضایت ندارند، بازارهایی که مشتریانشان کمتر شده و محصولاتی که با وجود ارزش هنری بالا، هنوز جایگاه ثابتی در زندگی روزمره بسیاری از خانوادههای ایرانی پیدا نکردهاند.
-
-
پیشنهادهای صالحیامیری به سردار کارگر
بنیاد اندیشهشناسی شهدای بزرگ تشکیل شود
سیدرضا صالحیامیری به سردار کارگر با اشاره به شهادت جمعی از مقامات و فرماندهان نظامی کشور پیشنهاد کرد بنیاد اندیشهشناسی شهدای بزرگ تشکیل شود و تندیس این شهدا در موزه مشاهیر میراث ایران قرار گیرد.
-
بومگردیها میان احیای هویت روستا و چالشهای بقا، سرگردان شدهاند
برخورد نزدیک از نوع فرهنگی
در سالهایی که توسعه شتابزده شهرنشینی، مهاجرت گسترده روستاییان و تغییر سبک زندگی، بسیاری از نشانههای زیست سنتی ایران را به حاشیه رانده، اقامتگاههای بومگردی آرامآرام به یکی از مهمترین میدانهای بازگشت به فرهنگ بومی، احیای اقتصاد روستا و بازسازی پیوندهای انسانی تبدیل شدهاند؛ فضاهایی که امروز دیگر تنها محل اقامت گردشگران نیستند، بلکه به تعبیر بسیاری از فعالان این حوزه، به «راویان ایران فرهنگی» بدل شدهاند.
-
میراث فرهنگی ایران در روز جهانی موزهها
آثار تاریخی در مخزن و موزههای تعطیل
تصویر میراث فرهنگی ایران در روزهای پس از جنگ، گویای واقعیتی تلخ و در عین حال امیدبخش است؛ جایی که برخی بناها و بافتهای تاریخی آسیب دیدهاند، موزهها تعطیل شدهاند و آثار ارزشمند کشور در مخازن امن جای گرفتهاند. علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، در نشست خبری روز جهانی موزهها و هفته میراث فرهنگی، گزارشی از وضعیت آثار تاریخی کشور ارائه کرد و به پرسشهایی درباره حفاظت، قاچاق و مرمت آثار پاسخ داد.
-
آسیبدیدگی ۶۰ اثر تاریخی در جنگ تحمیلی سوم در تهران
رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران از تخریب گسترده ۶۰ اثر میراثی پایتخت در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد.
-
نگاهی به تجربه کشورهای دیگر در رشد و توسعه کتابخوانی
مسیری برای کتابخوان شدن
از دیرباز تاکنون همواره اقوامی که مطالعه و کتابخوانی در میانشان رواج بیشتری داشته، میراث فرهنگی ماندگار و پویاتر از خود به یادگار گذاشتهاند. میراثی که گنجینه گرانبهای نسلهای آینده آن کشور بوده است.
-
-
نخبگان ارمنی با ایرانیها برای تخریب میراث فرهنگی کشور همدردی کردند
بررسی حمله به میراث ایران در نشست ایروان
حمله به میراث فرهنگی، میراث تاریخی و تروریسم فرهنگی عنوان یک همایش علمی بود که به همت سفارت جمهوری اسلامی ایران و رایزنی فرهنگی در سالن اجتماعات مسجد کبود ایروان برگزار شد؛ نشستی تخصصی که با حضور جمعی از استادان دانشگاه، ایرانشناسان، پژوهشگران حوزه تاریخ و مردمشناسی، مسئولان موزهها، کارشناسان میراث فرهنگی و علاقهمندان به فرهنگ و تمدن ایرانی، به بررسی ابعاد حقوقی، تاریخی و تمدنی حملات به اماکن تاریخی و فرهنگی ایران اختصاص یافت.
-
در نشست مشترک وزیر گردشگری و رئیس پلیس راه کشور مطرح شد
تغییر معادلات سفر در نوروز ۱۴۰۵
الگوی سفرهای نوروز ۱۴۰۵ با توجه به متغیرهای اثرگذار تغییرات مشهودی با سالهای قبل داشت. استفاده بیشتر مردم از خودروهای شخصی برای سفر آن هم به دلیل بسته بودن فرودگاههای داخلی و تهدیدات جنگی از یکسو و مشکلات اقتصادی و گرانی بلیت، موجب شد تا خودروی شخصی اولویت اول حمل و نقل نوروزی باشد. همین مسئله روز گذشته در سخنان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد اشاره قرار گرفت.
-
سنددار شدن املاک میراثی، مرز مالکیتها را مشخص و راه تعرض را محدود میکند
خطکشی تاریخ
فاطیما کریمی- خبرنگار اجتماعی صبحهای شلوغ بازار تهران، وقتی کرکره مغازههای ناصرخسرو یکییکی بالا میرود و صدای همهمه در کوچه پس کوچههای قدیمی میپیچد، کمتر کسی به این فکر میکند که پشت همین دیوارهای قدیمی، یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی ایران سالها بدون سند رسمی که متعلق به وزارت میراث فرهنگی باشد، اداره میشده است. در همسایگی همین مغازهها مجموعهای قرار دارد که نامش با تاریخ تهران گره خورده است: کاخ گلستان.
-
تشکیل کارگروه مشترک دو وزارت کار و میراث، برای کاهش موانع
همافزایی برای نجات گردشگری
در شرایطی که اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به حوزههای کمهزینه و اشتغالزا نیاز دارد، گردشگری و صنایع دستی بهعنوان دو پیشران مهم «اقتصاد فرهنگبنیان» دوباره در کانون توجه سیاستگذاران قرار گرفتهاند.
-
برگزاری نمایشگاههای متعدد از آثار تاریخی ایران و چند ابهام مهم درباره آنها
میراث در سفر
در سالهای اخیر، برگزاری نمایشگاههای مختلف از آثار تاریخی ایرانی در خارج از کشور که بخش زیادی از آنها متعلق به موزه ملی ایران است، رواج پیدا کرد. یکی از آنها که طولانیترین نمایشگاه هم محسوب میشود نمایشگاه آثار تاریخی ایران در چین است. این نمایشگاه به تازگی نیز برای چندمین بار تا اردیبهشت امسال تمدید شد.
-
پس از سکوت نهادهای بینالمللی
ایکوم جهانی به موزههای ایران کمک میکند
پس از اینکه از سوی مقامات ایرانی به نهادهای بینالمللی اعتراض شد که چرا در مقابل تخریب میراث فرهنگی ایران طی جنگ تحمیلی سوم سکوت کردهاند، بالاخره یکی از نهادهای بینالمللی قصد کرده تا به موزههای ایران کمک کند.
-
حال ناخوش صنایع دستی و نیاز به حمایت دولتی
نشست تشکلهای حرفهای و کارآفرینان صنایعدستی با وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، به نشستی برای تبیین یک رویکرد نوین در حکمرانی اقتصادی این حوزه تبدیل شد.
-
افتخار نگاری
در دنیای پرتلاطم کنونی، بسیاری از رویدادهای تلخ همچون جنگها، زلزلهها و سونامیها به سرعت از صفحات اخبار محو میشوند، اما برخی از آنها به بخشی جاویدان از فرهنگ و حافظه جمعی بشریت تبدیل میگردند. راز این ماندگاری، تبدیل حادثه به محتوای فرهنگی از طریق ادبیات، سینما، هنرهای تجسمی، موسیقی و آموزشی است. این فرآیند نه تنها وقایع، رنج و خسارت را ثبت میکند، بلکه درسهای انسانی، اخلاقی و تاریخی را برای نسلهای آینده به ارمغان میآورد.
-
در باب اهمیت تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در پایان جنگ تحمیلی سوم
پایان آتش، آغاز نبرد روایتها
سکوت سنگین اسلحهها در مرزها و توقف موقتی پرواز پهپادها در آسمان، اگرچه فرصتی برای نفس کشیدن شهرها فراهم کرده است اما برای اهالی اندیشه و ثبتکنندگان وقایع، آغازگر نبردی دشوارتر و پیچیدهتر به نام جنگ روایتها است. با احتمال دستیابی به توافق آتشبس دو هفتهای میان ایران و آمریکا-اسرائیل در روزهای گذشته، پس از روزهایی پرالتهاب که از اسفند آغاز شده بود، حالا جامعه با پرسشی حیاتی روبروست؛ چه کسی داستان این روزهای پرالتهاب را روایت خواهد کرد؟ تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در این مقطع، نه تنها یک فعالیت علمی، بلکه یک ضرورت امنیت ملی و ابزاری برای بازیابی هویت ملی تلقی میشود. در حالی که هنوز بوی سوختگی از دیوارهای تخریب شده دانشگاه صنعتی شریف و علم و صنعت و موزههای آسیبدیده اصفهان یا تهران به مشام میرسد، ثبت دقیق جزئیات، تنها راه مقابله با تحریفهایی است که معمولا در دوران پس از جنگ به راه میافتد.