میراث فرهنگی
-
نقدی بر کارناوال‌سازی از فوبیاهای وارداتی
وقتی برای ترسیدن هم چشم‌مان به غرب است!
هالووین در ایران فقط قصه چند کدوی توخالی و صورت خون‌آلود نیست؛ ماجرای فرهنگی است که در آن صنعت سرگرمی غرب حتی شکل ترسیدن و جشن گرفتن را برای‌مان تعیین می‌کند، در حالی که دستگاه فرهنگی خودمان هنوز در جذاب کردن داشته‌هایش درمانده است.
-
رویداد «تهران؛ آینده گردشگری» برگزار می‌شود
رویداد دو روزه «تهران؛ آینده گردشگری» با محوریت تحول گردشگری با دستور کار دیجیتال و هوش مصنوعی، روزهای هفت و هشت مهر در تهران برگزار می‌شود.
-
طب سنتی ایرانی و آیورودای هندی می‌توانند بهانه‌ای برای گردشگری باشند
سفر به سرزمین تندرستی
امروز پنجم مهر، روز جهانی گردشگری است، روزی که هر سال فرصتی برای نگاه کردن به ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده سفر فراهم می‌کند. سفر کردن فقط دیدن بناهای تاریخی، طبیعت یا خرید صنایع‌دستی نیست؛ گاهی مقصد سفر می‌تواند تجربه‌ای برای شناخت شیوه زندگی، غذا، درمان، تندرستی و حتی دانش‌های کهن یک سرزمین باشد. طب سنتی و گردشگری سلامت دقیقا در همین نقطه به یکدیگر می‌رسند جایی که مسافر، علاوه بر دیدن یک کشور، با بخشی از میراث دانشی و فرهنگی آن نیز آشنا می‌شود یا برای درمان بیماری سفر می‌کند.
-
بررسی دوباره الحاق شهرک مهدیه به تخت جمشید
حریم در آزمون الحاق
موضوع الحاق محدوده‌ای روستایی و شهرکی به نام «مهدیه» و محور منتهی به تخت جمشید به شهر مرودشت، بار دیگر به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران رسید؛ محدوده‌ای که به گفته مسئولان حدود ۱۷۰ هکتار وسعت دارد. این بار اما موضوع تنها الحاق یک محدوده به شهر نیست، بحث بر سر این است که آیا قرار گرفتن این اراضی در مدیریت شهری می‌تواند به کنترل بهتر ساخت‌وساز و ساماندهی محور گردشگری تخت جمشید کمک کند یا اینکه نگرانی‌های مربوط به توسعه شهری در مجاورت این اثر جهانی و تجاوز به حریم آن را افزایش خواهد داد.
-
حریم بافت تاریخی عقب رفت؛ میراث خراب شد
حمله لودری به سرای تومانیان
فاطیما کریمی، خبرنگار گروه جامعه: یک لودر یک روز صبح در ملأ عام به سراغ سرای تومانیان سبزوار رفت. بنایی که به دلیل سابقه معماری و تاریخی خود، از جمله عناصر واجد ارزش دوره پهلوی اول شناخته شده بود و در جریان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، مدتی محل استقرار نیروهای ارتش روسیه بود و از همین رو در میان مردم به «پادگان روس‌ها» شهرت داشت. اما آنچه این تخریب را به یکی از خبرهای مهم حوزه میراث فرهنگی در روزهای اخیر تبدیل کرد، تنها قدمت بنا نیست، مسئله مهم‌تر، سرنوشت ضوابط حفاظتی و حریم بافت تاریخی سبزوار و فاصله‌ای است که میان ارزش تاریخی یک بنا و امکان حفاظت عملی از آن ایجاد شده است.
-
چشمانمان به روی میراث فرهنگی ایران بسته است
از دوستی که اهل یکی از روستاهای نزدیک به سبزوار است می‌پرسم که این بنای تخریب شده در سبزوار را می‌شناسی؟ در جواب می‌گوید: «بنای قدیمی و شبیه کاروانسرا در شهر زیاد است به طوری که مردم خیلی عادی از کنار آنها رد می‌شوند و بسیاری از آنها را نمی‌شناسیم.»
-
آیین سالروز ورود حضرت معصومه (س) به قم ثبت شد
قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور از ثبت ملی آیین سالروز ورود حضرت فاطمه معصومه (س) به قم به‌عنوان میراث فرهنگی ناملموس کشور خبر داد، آیینی که در کنار نام‌گذاری این مناسبت به‌عنوان «روز قم»، جایگاه تاریخی، فرهنگی و معنوی این شهر را یادآوری می‌کند.
-
ثبت جهانی آثار تاریخی چه فایده‌ای برای کشور دارد؟
آغاز مسئولیت حفاظت برای ایران
قلعه‌های تاریخی الموت که چند روز پیش در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، سی‌امین پرونده محوطه‌ها و بناهای تاریخی بود که ایران آنها را به یونسکو پیشنهاد کرد تا در این فهرست جای بگیرند. اما به واقع برای این ۳۰ پرونده جهانی که تنها در بخش فهرست میراث تاریخی ثبت شده، چه اقداماتی پس از ثبت انجام می‌گیرد؟
-
-
مخالفت باستان‌شناسان با جابه‌جایی مرکز هنرهای سنتی
این اقدامات، نسنجیده و پرمخاطره است
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در همفکری با شماری از مدیران این وزارتخانه، تصمیم‌هایی در خصوص انتقال اموال فرهنگی به بیرون از ساختمان ارگ آزادی و جابه‌جایی مرکز هنرهای سنتی اتخاذ کرده است؛ تصمیم‌هایی که با توجه به جایگاه و اهمیت این مرکز، نگرانی‌های جدی در میان کارشناسان و متخصصان حوزه میراث فرهنگی ایجاد کرده است.
-
آثار ایرانی؛ سرمایه‌های دور از وطن هستند
نقشه راه برای صیانت از آثار تاریخی ایران در جهان
هزاران اثر تاریخی و فرهنگی ایران امروز در موزه‌ها، مراکز پژوهشی و مجموعه‌های خصوصی کشورهای مختلف نگهداری می‌شوند؛ تعدادی از این آثار طی دهه‌ها و سده‌های گذشته به شکل قانونی و برخی نیز از مسیر قاچاق، حفاری‌های غیرمجاز یا انتقال‌های نامشروع از کشور خارج شده‌اند. در حالی که استرداد این آثار همواره یکی از مطالبات ایران بوده است، اکنون یک رویکرد تازه بر این باور است که حتی اگر بازگشت فیزیکی همه این آثار در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نباشد، همچنان می‌توان از ظرفیت‌های فرهنگی، علمی و معنوی آنها به سود ایران بهره گرفت.
-
یادبودی برای باستان‌شناسی که دنیا را با غصه ترک کرد
مراسم بزرگداشت اسماعیل یغمایی برگزار شد؛ باستان‌شناسی که برای اتفاقات ناگوار محوطه تاریخی ارگان گریست و چون با عبور قطار از روی تپه تاریخی حصار در دامغان مخالفت کرد، به او بازنشستگی اجباری دادند. او در حالی دنیا را ترک کرد که گزارش‌های او از کاوش در محوطه‌های تاریخی هنوز در دست انتشار هستند.
-
میراث اسماعیلیان هم جهانی شد
«آشیانه عقاب» در یونسکو
ثبت جهانی مجموعه تاریخی قلعه الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو که روز گذشته در چهل‌وهشتمین کمیته میراث جهانی یونسکو انجام شد، تنها یک موفقیت فرهنگی برای ایران نیست بلکه رویدادی است که می‌تواند جایگاه تاریخی کشور را در عرصه جهانی تقویت کند، گردشگری فرهنگی را رونق بخشد و نگاه تازه‌ای به حفاظت یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی ایران بیندازد. این ثبت، در کنار فرصت‌های اقتصادی و فرهنگی، تعهدات تازه‌ای نیز برای ایران ایجاد می‌کند.
-
مردی که برای تاریخ ایران می‌گریست درگذشت
اسماعیل یغمایی، باستان‌شناس پیشکسوت ایرانی در ۸۵ سالگی درگذشت.
-
ثبت حافظه یک ملت
در سال‌های گذشته، فهرست میراث ناملموس ایران بیش از هر چیز با آیین‌های مذهبی، مهارت‌های سنتی، هنرهای بومی و رسوم کهن شناخته می‌شد؛ اما اکنون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در اقدامی متفاوت، ثبت دو رویداد معاصر را در دستور کار قرار داده است: یکی آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و دیگری تجمع‌های شبانه و خودجوش مردم در روزهای جنگ.
-
بازخوانی اسناد، دستخط‌ها و مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره میراث فرهنگی
نگاه بلند حفاظتی به میراث فرهنگی ایران
حفظ میراث فرهنگی در جمهوری اسلامی تنها یک وظیفه اداری یا عمرانی نبوده است. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، این حوزه با مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبه‌نفس ایرانی، عبرت تاریخی، تمدن اسلامی ـ ایرانی و حتی اقتدار آینده کشور پیوند خورده بود. مرور دستخط‌ها، بازدیدهای میدانی، سخنرانی‌ها و توصیه‌های ایشان نشان می‌دهد که میراث فرهنگی در نگاه رهبر شهید صرفا مجموعه‌ای از بناهای تاریخی یا اشیای موزه‌ای نبود، بلکه حافظه زنده یک ملت و سرمایه‌ای برای آینده ایران به شمار می‌رفت.
-
راهبردهای صیانت از هویت تاریخی شهرها در نشستی بررسی شد
اشتباه مسجد خرمشهر را در کاخ گلستان تکرار نکنید!
یک عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت در نشست تخصصی بررسی راهبردهای صیانت از هویت تاریخی شهرها، با تاکید بر اینکه در جریان پاکسازی یا بازسازی بناهای تخریب‌شده در اطراف کاخ گلستان باید به عرصه و حریم این میراث جهانی توجه کرد، گفت: نباید کاری که در مسجد جامع خرمشهر انجام شد، تکرار شود. ما آنجا رد جنگ را پاک کردیم.
-
آیین تشییع رهبر شهید ثبت ملی می‌شود
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه آیین تشییع رهبر شهید «بزرگ‌ترین رویداد ملی انقلاب اسلامی» خواهد بود، از ثبت ملی این رویداد به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی و میراث معنوی معاصر ایران خبر داد.
-
ابتکاری جهانی برای حمایت از متخصصان موزه در شرایط بحران
شبکه سازی برای تبادل دانش و تجربه
پروژه بین‌المللی «پیوند موزه‌ها فراتر از مرزها» با حمایت شورای جهانی موزه‌ها (ایکوم) و با هماهنگی کمیته بین‌المللی ارتباطات، بازاریابی و مشارکت مخاطب موزه‌ها (ایکوم کامز) با هدف تقویت همبستگی حرفه‌ای، تبادل دانش و توسعه ظرفیت‌های تخصصی در میان فعالان حوزه موزه و میراث فرهنگی آغاز به کار کرد.
-
تمدن ری وارد کتاب‌های درسی شود
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از آمادگی کامل این وزارتخانه برای توسعه همکاری‌های راهبردی با آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) خبر داد و گفت: تمدن ری، باید در نظام آموزشی کشور بازنمایی شود.
-
افزایش تعاملات میراثی ایران و چین
در دیدار زونگ پیوو، سفیر جمهوری خلق چین با علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور بر افزایش همکاری‌های مشترک در حوزه‌های میراث‌فرهنگی و گردشگری تاکید شد و دو طرف خواستار انتقال تجربه و دانش خود در این حوزه‌ها شدند.
-
نقش پررنگ جامعه محلی در حفاظت از یوز آسیایی و مدیریت پایدار مراتع
بهره‌برداری حفاظت محور با یک ایده نو
آزاده عابدین‌زاده، کارشناس گردشگری: گسترش شتابان شهرنشینی و فاصله گرفتن انسان از طبیعت، نه تنها سلامت جسم و روان ما را تهدید کرده، بلکه بسیاری از زیست‌بوم‌های شکننده را نیز به ورطه نابودی کشانده است. در این میان، گردشگری پایدار به‌ویژه تورهای تماشای حیات وحش، همچون روزنه‌ای امیدبخش سر برآورده‌اند؛ رویکردی که اگر با دانش، مشارکت جامعه محلی و حمایت دولت همراه شود، می‌تواند همزمان حفاظت از تنوع زیستی را تضمین کند و اقتصاد روستاهای دورافتاده را رونق بخشد.
-
بررسی ابزارهای حقوقی پیگیری تخریب آثار فرهنگی در مخاصمات مسلحانه
پاسداری بین‌المللی از تمدن
تخریب میراث فرهنگی در جنگ تنها از بین رفتن چند بنا، محوطه تاریخی یا اثر هنری نیست؛ بلکه ضربه‌ای به حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه مشترک بشری محسوب می‌شود. از همین رو، جامعه جهانی طی دهه‌های گذشته مجموعه‌ای از قواعد حقوقی، کنوانسیون‌ها و سازوکارهای بین‌المللی را برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه ایجاد کرده است. با این حال، تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که میان وجود این ظرفیت‌های حقوقی و امکان بهره‌گیری عملی از آنها فاصله‌ای قابل توجه وجود دارد.
-
صنایع دستی ایران در دوراهی بقا و زوال است
ویترین‌های رنگارنگ وانبارهای پر
ویترین مغازه‌های فروش صنایع دستی پر از رنگ است؛ از میناکاری‌های آبی اصفهان گرفته تا خاتم شیراز، سفال لالجین، قلمزنی، گلیم، جاجیم، رودوزی‌های سنتی و صدها هنر دیگر که هر کدام بخشی از هویت فرهنگی ایران را روایت می‌کنند. ایران از نظر تنوع صنایع دستی و هنرهای سنتی، در شمار کشورهای برتر جهان قرار دارد و بنا بر آمارهای رسمی نزدیک به ۴۰۰ رشته فعال صنایع دستی در کشور شناسایی شده است؛ ظرفیتی که بسیاری از کشورها آرزوی آن را دارند. اما پشت این ویترین‌های رنگارنگ، واقعیتی دیگر جریان دارد؛ کارگاه‌هایی که با هزینه‌های سنگین دست و پنجه نرم می‌کنند، هنرمندانی که از فروش آثار خود رضایت ندارند، بازارهایی که مشتریان‌شان کمتر شده و محصولاتی که با وجود ارزش هنری بالا، هنوز جایگاه ثابتی در زندگی روزمره بسیاری از خانواده‌های ایرانی پیدا نکرده‌اند.
-
-
پیشنهادهای صالحی‌امیری به سردار کارگر
بنیاد اندیشه‌شناسی شهدای بزرگ تشکیل شود
سیدرضا صالحی‌امیری به سردار کارگر با اشاره به شهادت جمعی از مقامات و فرماندهان نظامی کشور پیشنهاد کرد بنیاد اندیشه‌شناسی شهدای بزرگ تشکیل شود و تندیس این شهدا در موزه مشاهیر میراث ایران قرار گیرد.
-
بوم‌گردی‌ها میان احیای هویت روستا و چالش‌های بقا، سرگردان شده‌اند
برخورد نزدیک از نوع فرهنگی
در سال‌هایی که توسعه شتاب‌زده شهرنشینی، مهاجرت گسترده روستاییان و تغییر سبک زندگی، بسیاری از نشانه‌های زیست سنتی ایران را به حاشیه رانده، اقامتگاه‌های بوم‌گردی آرام‌آرام به یکی از مهم‌ترین میدان‌های بازگشت به فرهنگ بومی، احیای اقتصاد روستا و بازسازی پیوندهای انسانی تبدیل شده‌اند؛ فضاهایی که امروز دیگر تنها محل اقامت گردشگران نیستند، بلکه به تعبیر بسیاری از فعالان این حوزه، به «راویان ایران فرهنگی» بدل شده‌اند.
-
میراث فرهنگی ایران در روز جهانی موزه‌ها
آثار تاریخی در مخزن و موزه‌های تعطیل
تصویر میراث فرهنگی ایران در روزهای پس از جنگ، گویای واقعیتی تلخ و در عین حال امیدبخش است؛ جایی که برخی بناها و بافت‌های تاریخی آسیب دیده‌اند، موزه‌ها تعطیل شده‌اند و آثار ارزشمند کشور در مخازن امن جای گرفته‌اند. علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، در نشست خبری روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث فرهنگی، گزارشی از وضعیت آثار تاریخی کشور ارائه کرد و به پرسش‌هایی درباره حفاظت، قاچاق و مرمت آثار پاسخ داد.
-
آسیب‌دیدگی ۶۰ اثر تاریخی در جنگ تحمیلی سوم در تهران
رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران از تخریب گسترده ۶۰ اثر میراثی پایتخت در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد.
-
نگاهی به تجربه کشورهای دیگر در رشد و توسعه کتاب‌خوانی
مسیری برای کتاب‌خوان شدن
از دیرباز تاکنون همواره اقوامی که مطالعه و کتاب‌خوانی در میانشان رواج بیشتری داشته، میراث فرهنگی ماندگار و پویاتر از خود به یادگار گذاشته‌اند. میراثی که گنجینه گران‌بهای نسل‌های آینده آن کشور بوده است.