آگاه: کم‌خوابی فقط باعث خستگی و خواب‌آلودگی نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند قدرت تصمیم‌گیری، تمرکز و زمان واکنش را نیز مختل کند. در برخی موارد، فردی که یک شبانه‌روز نخوابیده است، از نظر افت عملکرد ذهنی وضعیتی مشابه یک فرد مست دارد. حالا پژوهشگران می‌گویند شاید در آینده بتوان با یک آزمایش ساده بزاق، کم‌خوابی خطرناک را شناسایی کرد.

ردپای بی‌خوابی در بزاق
در یک مطالعه جدید، محققان اثر ۲۴ ساعت بی‌خوابی کامل را بر ترکیب شیمیایی بزاق بررسی کردند. آنها موفق شدند ۱۰ نشانگر مولکولی را شناسایی کنند که پس از محرومیت از خواب به‌طور قابل توجهی تغییر می‌کنند. پژوهشگران سپس با استفاده از این نشانگرها یک مدل تشخیصی طراحی کردند که توانست افراد کم‌خواب را با دقتی حدود ۹۴ درصد از افراد دارای خواب طبیعی تشخیص دهد. به گفته دانشمندان، این یافته نشان می‌دهد بزاق می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت فیزیولوژیک بدن و میزان محرومیت از خواب در اختیار قرار دهد.

چرا این کشف مهم است؟
کم‌خوابی یکی از عوامل مهم بروز تصادفات رانندگی، خطاهای شغلی و حوادث صنعتی محسوب می‌شود. با این حال، برخلاف مصرف الکل که با دستگاه‌های سنجش قابل اندازه‌گیری است، ابزار سریع و قابل اعتمادی برای تشخیص خستگی ناشی از کم‌خوابی وجود ندارد.
پژوهشگران امیدوارند در آینده بتوان از آزمایش‌های بزاق برای ارزیابی رانندگان، کارکنان شیفتی، نیروهای امدادی، خلبانان و سایر افراد شاغل در مشاغل حساس استفاده کرد. البته دانشمندان ادعامی‌کنند این فناوری هنوز در مرحله پژوهشی قرار دارد و پیش از استفاده گسترده، باید در جمعیت‌های بزرگ‌تر و شرایط واقعی آزمایش شود. با این حال، نتایج اولیه نشان می‌دهد بزاق ممکن است به ابزاری ساده و غیرتهاجمی برای تشخیص کم‌خوابی تبدیل شود.
منبع: scitechdaily