۷ مهر ۱۴۰۵ - ۲۲:۴۴
کد مطلب: ۲۵٬۷۷۵

یکی از کلیدی‌ترین اشتباهات محاسباتی دولت ترامپ در رویکرد خود نسبت به ایران، نادیده گرفتن ماهیت واکنش‌های داخلی در برابر تهدیدات خارجی است. سران کاخ سفید همواره بر این فرضیه معتقدند که فشار حداکثری یا تهدید به حمله نظامی، می‌تواند منجر به ایجاد گسست در بدنه سیاسی ایران شود و جریان‌های مختلف را در برابر یکدیگر قرار دهد. اما واقعیت میدانی نشان داد، در لحظه مواجهه با تهدید مستقیم حاکمیت، اتحاد ملی به عنوان مکانیسم دفاعی فعال می‌شود.

پایان بازی تهدید

آگاه: امروز، چه در جریان اصول‌گرایی و چه در طیف‌های اصلاح‌طلب و اعتدالی، این باور تثبیت شده است که تنها راه پیشگیری از جنگ و حفظ استقلال ملی، تکیه بر قدرت بازدارندگی است. این هم‌گرایی نشان می‌دهد، تقویت توان دفاعی دیگر یک موضوع جناحی نیست، به عنوان ضرورت ملی پذیرفته شده است. با توجه به تهدیدات دونالد ترامپ علیه ایران که تازگی هم ندارد با دو فعال سیاسی گفت‌وگو کرده‌ایم و نظرات آنها را در این باره جویا شدیم:
 محمود میرلوحی، فعال سیاسی در گفت‌وگو با «آگاه» درباره یاوه‌گویی‌های ترامپ علیه ایران، گفت: به او القا کرده بودند، ایران ظرف چند روز فرو می‌پاشد و می‌توانند مانند ونزوئلا، حکومت را به‌راحتی و بی‌دردسر مهار کنند. در حالی که صاحب‌نظران پیشتر هشدار داده بودند که ایران با چنین مدل‌هایی قابل قیاس نیست چراکه جمعیت، تاریخ و تجربه جنگ ۱۲ روزه ایران نشان می‌دهد که این ملت برابر تهاجم و تجاوز خارجی، به‌سرعت متحد می‌شود. وی افزود: همین اتفاق در جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نیز رخ داد و ملت یکپارچه پشت پرچم ایستادند.
 اگرچه ایران دارای تنوع اقوام، اقشار و دیدگاه‌های سیاسی گوناگون است، اما در زمان تهدید خارجی، همگی در دفاع از کشور هم‌صدا می‌شوند. در مواجهه با تجاوز خارجی، ملت ایران با درک عمیق از پیامدهای فروپاشی کشور و خطراتی که امنیت ملی و تمامیت ارضی را تهدید می‌کرد، با وجود تمامی انتقادها و گلایه‌ها، یکپارچه پشت پرچم کشور ایستادند. این واقعیتی بود که ترامپ پیش‌بینی نکرده بود و تحت تاثیر اطلاعات غلط و فریبکاری‌های نتانیاهو، تصور می‌کرد می‌تواند ظرف یک هفته مسئله ایران را فیصله داده و بر کشور مسلط شود؛ تصوری که در عمل با شکست مواجه شد.
معاون وزیر کشور در دولت اصلاحات با بیان اینکه امروز ملت ایران به‌خوبی آگاه است که چه تلاش‌های سترگی صورت گرفت، می‌گوید: هم‌افزایی نیروهای نظامی با بهره‌گیری از توان موشکی و پهپادی، در کنار دیپلماسی فعال و انسجام و اتحاد ملی، عواملی بودند که مانع دستیابی دشمن به اهداف شومش شد.
میرلوحی با اشاره به هزینه‌های سنگین ایستادگی ملت ایران اظهار کرد: بی‌شک ملت ما هزینه‌هایی را در این مسیر متحمل شد؛ از شهادت رهبران، فرماندهان و دانشمندان تا فقدان عزیزانمان در مناطق مختلف کشور از جمله مدرسه میناب و ورزشگاه لامرد و آسیب‌هایی که بر پیکره زیرساخت‌ها وارد شد. نتانیاهو و ترامپ با توهم نابودی تمدن ایرانی و تهدید به بازگرداندن کشور به «عصر حجر»، تمام توان خود را بر تخریب مراکز زیرساختی، نیروگاه‌ها، پل‌ها و صنایع پتروشیمی متمرکز کردند، اما در نهایت با سد مقاومت ملت مواجه شده و ناکام ماندند. وی با بیان اینکه پس از شکست راهبرد فشار حداکثری، بحث انعقاد تفاهم‌نامه مطرح شد، اظهار کرد: با این حال، ترامپ باز هم دچار وسوسه شد و تصور می‌کرد با امضای یک تفاهم‌نامه ۱۴بندی و توقف موقت جنگ، می‌تواند زیاده‌خواهی‌های خود را با شیوه‌ای دیگر پیش ببرد. اما زمانی که این تفاهمنامه به امضا رسید، اجماع جهانی و حتی داخلی شکل گرفت مبنی بر اینکه ایران در این تقابل سربلند بیرون آمده و بدون تسلیم شدن، طرف مقابل را به عقب‌نشینی واداشته است.
انتقاد بخشی از جمهوری‌خواهان به عملکرد ترامپ
تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه این موفقیت به قدری روشن بود که رسانه‌های جهان و حتی در داخل آمریکا، نه تنها دموکرات‌ها، بلکه بخشی از جمهوری‌خواهان نیز به انتقاد از عملکرد ترامپ پرداختند، تصریح کرد: منتقدان معتقد بودند ترامپ با امتیازدهی‌های کلان به ایران، از جمله لغو تحریم‌ها و واداشتن اسرائیل به عقب‌نشینی در لبنان و توقف درگیری‌ها در تمام جبهه‌ها، تنها دستاوردی که برای خود ادعا می‌کند، بازگشایی تنگه هرمز است؛ تنگه‌ای که پیش از سیاست‌های تنش‌زای او باز بود. در واقع ترامپ خود عامل بسته شدن آن شده بود و اکنون مجبور شده برای بازگشایی آن، امتیازات راهبردی بسیاری به ایران واگذار کند.

ایران در پاسخ به زورگویی آمریکا خوب عمل کرد
اسماعیل گرامی‌مقدم، قائم‌مقام دبیرکل حزب اعتماد ملی هم در گفت‌وگو با «آگاه» با بیان اینکه این دو جنگ (۱۲ روزه و ۴۰ روزه) نشان داد که در جهان امروز، قانون حاکم، قانون جنگل است و ضابطه‌ای وجود ندارد که کشورها براساس مستندات، قوانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل به کشوری حمله کنند یا نکنند، گفت: البته در لیبی و عراق نیز همین اتفاق افتاد. در ۳۰ سال اخیر، قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه آمریکایی‌ها، به هیچ‌وجه پایبند به قوانین بین‌المللی نبوده‌اند و عملا در پی آن بوده‌اند که از قانون زور استفاده کنند. این مباحثی مانند حقوق بشر و دموکراسی نیز در جهت و در راستای منافع خودشان به کار گرفته شده است. 
وی افزود: بنابراین، کشورها برای مقابله با این زورگویی‌ها باید خود را تجهیز کنند. خوشبختانه کشور ما در پاسخگویی به‌خوبی عمل کرد و مانع زورگویی قدرت‌های بزرگ شد. پیش از حمله به ایران نیز شاهد زورگویی آمریکایی‌ها علیه اروپایی‌ها و چین بودیم.
این آگاه مسائل سیاسی با بیان اینکه به نظر می‌رسد همه آنها نشانه‌های خوبی برای زیست در جهان آینده نیست، اما با وجود اینکه قدرت‌های بزرگ در همین مسیر حرکت می‌کنند، برای صلح و پایداری در جهان هیچ راهی جز گفت‌وگو وجود ندارد، اظهار کرد: تاریخ نشان داده که پایان هر جنگ، تفاهم و مذاکره است. بنابراین، در حالی که باید از توان و میدان نظامی بهره ببریم، همزمان لازم است برای پایان دادن به جنگ‌ها نیز تلاش کنیم.

رویکرد رئیس‌جمهور در حفظ انسجام ملی قابل درک است
گرامی‌مقدم پیرامون تاکید رئیس قوه مجریه مبنی بر حفظ وحدت و اتحاد ملی، گفت: «رئیس‌جمهور به‌عنوان شخص دوم کشور، بالاترین مسئولیت را بر عهده دارد. در راستای وحدتی که رئیس‌جمهور می‌خواهند در جامعه ایجاد شود و تاکید دارند که قصد ندارند تفرقه‌ای در کشور شکل بگیرد، در عین حال که حرف‌های زیادی هم دارند، این رویکرد قابل درک و درست است. اگر این انسجام در جامعه نادیده گرفته شود، بدون تردید آمریکایی‌ها بیشترین بهره را از این شکاف و افتراق میان نیروهای ایران خواهند برد.»
برداشت اشتباه ترامپ
ترامپ با تکیه بر توهمات خود، تصور می‌کرد می‌توانست با ایجاد فشار، جریانی را در داخل ایران برای پذیرش امتیازات تحمیلی تحریک کند. اما او این نکته را نادیده گرفت که در فرهنگ سیاسی ایران، «امنیت ملی» خط قرمز تمامی جریان‌هاست. حمایت گسترده از قدرت بازدارندگی ایران، پاسخی قاطع به این توهم بود. در واقع، تهدیدات ترامپ به جای ایجاد تفرقه، به طور معکوس باعث انسجام بیشتر جریان‌های سیاسی شد تا همگی در یک جبهه واحد، پشتیبان توان دفاعی کشور باشند. این انسجام سیاسی، لایه جدیدی از بازدارندگی را برای ایران ایجاد کرده است. بازدارندگی دیگر تنها در ابزارهای نظامی همچون موشک و پهپاد خلاصه نمی‌شود، بلکه اتحاد سیاسی خود به سلاح بازدارنده تبدیل شده است. آمریکا اکنون با این واقعیت روبه‌روست که در برابر کشوری قرار دارد که در لحظات حساس، تمام جریان‌های سیاسی‌اش در یک نقطه متمرکز می‌شوند. این وضعیت، هرگونه تصمیم‌گیری برای حمله یا اقدام نظامی را برای آمریکا پرریسک‌تر می‌کند، زیرا می‌داند با کشوری روبه‌روست که پشت توان دفاعی‌اش، پشتوانه ملی یکپارچه ایستاده است.
 

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.