۲۱ مهر ۱۴۰۵ - ۲۲:۰۱
کد مطلب: ۲۶٬۱۶۳

گمشده روزگار

مجتبی مشهدی محمد ـ دبیر گروه فرهنگ

هرچه در شهر و برزن عبور می‌کنیم، می‌بینیم که صبر، آن سرمایه‌ای که روزگاری در کوچه و بازار و در رفت‌وآمدهای روزانه میان مردم جاری بود، این روزها رنگ باخته است. نشانه‌اش را لازم نیست در آمارهای رسمی جست‌وجو کنیم، کافی است به تنش‌های کوچک خیابانی نگاه کنیم که پیشتر با یک لبخند حل می‌شد، به قضاوت‌های شتاب‌زده در شبکه‌های اجتماعی، به بی‌حوصلگی نسبت به دیگری، به فروکاستن هر اختلاف نظر به دشمنی.

آگاه: در شرایطی که تورم و گرانی و بیکاری و فشارهای معیشتی، سفره‌ها را کوچک‌تر کرده و دل‌ها را نگران‌تر، تحمل ما نیز کاهش یافته است. اما همین روزهای سخت نشان داده که جامعه ایرانی ظرفیت شگفت‌انگیزی برای بازگشت به همدلی دارد. در بحران‌های اخیر، در همان لحظه‌هایی که تصور می‌شد همه چیز از هم پاشیده، مردم به جای جدل، سعی کردند نیازهای هم را تامین کنند و دست یاری به سوی یکدیگر دراز کنند. این تجربه ثابت می‌کند همدلی نه یک آرزو، که یک واقعیت زیسته در جامعه ماست، به شرط آنکه آن را جدی بگیریم و در زندگی روزمره تمرین کنیم.
صبر اجتماعی یعنی جامعه‌ای که در آن افراد به جای رها کردن یکدیگر در سختی، یکدیگر را تحمل می‌کنند، به هم استقامت می‌بخشند و از قضاوت شتاب‌زده پرهیز می‌کنند. قرآن کریم در آیه ۲۰۰ سوره آل‌عمران، مؤمنان را از «اصْبِرُوا» یعنی صبر فردی، به «صَابِرُوا» یعنی صبر اجتماعی فرا می‌خواند، یعنی مؤمنان باید به همدیگر استقامت دهند و یکدیگر را به پایداری همراه کنند. این همان چیزی است که در فرهنگ دینی و ملی ما ریشه دارد و در توصیه‌های کهن نیز همواره بر پرهیز از برجسته کردن تفاوت‌های اجتماعی و تبدیل نکردن اختلافات به تنازع و تفرقه تاکید شده است. امروز ایران عزیز بیش از هر زمان دیگری به صلح، امید، همدلی و تاب‌آوری نیاز دارد و جامعه بیش از هر زمان دیگری به مدارا، گفت‌وگو و پذیرش تفاوت‌ها نیازمند است.
همدلی، پیش‌شرط صبر است. کسی که خود را جای دیگری بگذارد، کمتر عصبانی می‌شود و بیشتر تحمل می‌کند. کسی که بداند دیگری هم گرفتار گرانی، بیماری، تنهایی و نگرانی است، زودتر از قضاوت دست می‌کشد و دیرتر از کوره در می‌رود. این نیاز را نمی‌توان فقط از بالای جامعه تامین کرد، بلکه باید از پایین‌ترین سطوح، از خانواده، از محله، از محل کار، از مدرسه و دانشگاه آغاز شود. اگر کسی می‌تواند چک خود را به تاخیر بیندازد یا اجاره را کمتر بگیرد، باید چنین کند. اگر کسی می‌تواند در صف، در ترافیک، در اداره و در بازار، کمی بیشتر تحمل کند، چنین کند. این کارهای کوچک، همان صبر اجتماعی است که اگر گم شود، همه می‌بازند، اما اگر بماند و همدلی آن را همراهی کند، از این روزهای سخت عبور خواهیم کرد، چنانکه پیشتر نیز عبور کرده‌ایم.
دشمنان این سرزمین سال‌هاست که بر طبل تفرقه و ناامیدی می‌کوبند و می‌خواهند سرمایه اجتماعی ما را از بین ببرند. اما ملت ایران بارها ثابت کرده که در سختی‌ها یکپارچه‌تر می‌شود. صبر را نه از همدیگر توقع داشته باشیم و نه از خودمان در این زمینه، کوتاهی را بپذیریم. به جای آنکه از دیگری انتظار صبر داشته باشیم، خودمان آغازگر صبر و همدلی باشیم. به جای آنکه هر اختلاف کوچکی را به پرونده‌ای بزرگ تبدیل کنیم، کمی بیشتر گوش کنیم، کمی بیشتر تحمل کنیم و کمی بیشتر دست یاری دیگران را بگیریم. این روزها، بیش از هر چیز به همین همدلی ساده و انسانی نیاز داریم، همدلی‌ای که نه شعار است و نه متعلق به گروهی خاص، بلکه میراث مشترک همه ماست. اگر صبر بماند و همدلی گسترده شود، هیچ سختی‌ای نمی‌تواند اراده یک ملت را بشکند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.