۱۸ آبان ۱۴۰۵ - ۲۲:۳۵
کد مطلب: ۲۶٬۸۹۴

ضرورت بازگشت دیپلماسی به میدان عمل

هادی رضائی ـ دبیر گروه سیاسی

وضعیت نه جنگ، نه صلح، شاید در ظاهر به معنای نبود درگیری نظامی تمام‌عیار باشد، اما در واقع یکی از پیچیده‌ترین و فرسایشی‌ترین شرایط برای یک کشور به شمار می‌رود؛ وضعیتی که در آن نه سایه تهدید از سر جامعه برداشته شده و نه امکان برنامه‌ریزی مطمئن برای اقتصاد، تولید، سرمایه‌گذاری و معیشت مردم فراهم است. در چنین شرایطی، کشور همزمان باید هزینه‌های حفظ آمادگی دفاعی را بپردازد و با پیامدهای اقتصادی و روانی نااطمینانی در عرصه داخلی و بین‌المللی دست‌وپنجه نرم کند.

آگاه: از همین منظر، تاکید مسعود پزشکیان بر ضرورت پایان دادن عزتمندانه به وضعیت نه جنگ، نه صلح را باید فراتر از یک موضع‌گیری سیاسی و در چارچوب یک ضرورت راهبردی مورد توجه قرار داد. این سخن رئیس‌جمهور، حامل یک پیام مهم در سیاست‌گذاری کشور است؛ امنیت ملی و رفاه عمومی دو مفهوم متضاد نیستند که برای تقویت یکی ناگزیر به تضعیف دیگری باشیم. اتفاقا قدرت واقعی یک کشور زمانی شکل می‌گیرد که توان دفاعی، انسجام اجتماعی و ثبات اقتصادی در کنار یکدیگر تقویت شوند.
تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که دشمنان کشورمان ایران، در کنار فشارهای سیاسی و تهدیدهای نظامی، از ابزار تحریم و محدودیت‌های اقتصادی نیز برای ایجاد نارضایتی و تضعیف اراده ملی استفاده کرده‌اند. بنابراین، باقی ماندن در شرایط مبهم و فرسایشی، بدون داشتن افق روشن برای مدیریت آن، می‌تواند به یکی از ابزارهای فشار بر جامعه تبدیل شود. در این میان، معیشت مردم نباید به موضوعی حاشیه‌ای در محاسبات کلان امنیتی و سیاسی تبدیل شود.
البته سخن گفتن از مذاکره و گفت‌وگو به معنای عقب‌نشینی از حقوق ملت یا نادیده گرفتن تجربه‌های گذشته نیست. اتفاقا تاکید پزشکیان بر واژه «عزت» اهمیت ویژه‌ای دارد. مذاکره زمانی می‌تواند به یک ابزار موثر در تامین منافع ملی تبدیل شود که بر پایه اقتدار، حفظ خطوط قرمز، رعایت حقوق ملت و برخورداری از ضمانت‌های لازم صورت بگیرد. دیپلماسی بدون پشتوانه قدرت، ممکن است به امتیازدهی یک‌طرفه منجر شود و قدرت بدون دیپلماسی نیز در صورت فقدان راهبرد خروج از بحران، هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل خواهد کرد.از این منظر، توان دفاعی و بازدارندگی نیروهای مسلح باید همچنان به‌عنوان پشتوانه اصلی امنیت و قدرت چانه‌زنی کشور حفظ شود. تجربه تقابل‌های نظامی نیز نشان داده است که هرگونه محاسبه اشتباه دشمن درباره توان پاسخگویی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با واکنشی قاطع مواجه شود. اما همین اقتدار باید در خدمت تامین امنیت پایدار، کاهش تهدیدها و فراهم کردن فرصت برای پیشرفت اقتصادی قرار گیرد.نکته مهم دیگر، ضرورت تبدیل مواضع سیاسی به برنامه‌ای عملی و قابل ارزیابی است. جامعه نیازمند آن است که بداند مسیر پیش‌رو چیست، دستگاه دیپلماسی چه اهدافی را دنبال می‌کند و دولت برای کاهش فشارهای اقتصادی چه برنامه‌ای دارد. نمی‌توان از مردم انتظار همراهی و تحمل دشواری‌ها را داشت، اما چشم‌انداز روشنی از آینده پیش روی آنان قرار نداد.در نهایت، پایان دادن به وضعیت نه جنگ، نه صلح، نه با شعار محقق می‌شود و نه صرفا با اعلام آمادگی برای مذاکره؛ بلکه نیازمند ابتکار دیپلماتیک، انسجام در تصمیم‌گیری، حفظ اقتدار دفاعی و شناخت دقیق از محاسبات طرف مقابل است.
 هنر حکمرانی آن است که از ظرفیت قدرت برای جلوگیری از جنگ و از ظرفیت دیپلماسی برای تثبیت دستاوردهای امنیتی استفاده کند. عزت ملی تنها در ایستادگی مقابل تهدیدها خلاصه نمی‌شود؛ توانایی عبور از بحران، حفظ حقوق ملت و ساختن آینده‌ای باثبات و برخوردار از رفاه نیز بخش مهمی از همین عزت است. امروز جامعه بیش از هر زمان دیگری به راهبردی نیاز دارد که در آن امنیت کشور، اقتدار ملی و آرامش معیشتی مردم، سه ضلع یک هدف مشترک باشند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.