اقتصاد
-
از ۶۹۷ شرکت دولتی، ۲۹۰ شرکت زیان‌ده اعلام شد
شرکت‌های دولتی، زیر بار زیان و ابهام آماری
زیان‌ده بودن بخش قابل توجهی از شرکت‌های دولتی، موضوعی است که طی سال‌های اخیر بارها از سوی کارشناسان اقتصادی و صاحب‌نظران حوزه بودجه مطرح شده است؛ بنگاه‌هایی که قرار بود با تکیه بر منابع عمومی، بازوی اجرایی دولت در توسعه اقتصادی و ارائه خدمات باشند، اما در مواردی نه‌تنها به اهداف تعیین‌شده دست نیافته‌اند، بلکه به یکی از عوامل افزایش هزینه‌های دولت و فشار بر منابع عمومی تبدیل شده‌اند.
-
گزارش «آگاه» درباره سازوکار جدید دولت برای مولدسازی دارایی‌ها را بخوانید
توکنایز ثروت
مولدسازی دارایی‌های دولت، سال‌هاست در قوانین بالادستی، اسناد بودجه‌ای و برنامه‌های توسعه‌ای کشور به‌عنوان یکی از راهکارهای جبران کسری منابع و افزایش بهره‌وری اقتصاد مورد تاکید قرار گرفته، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد این ظرفیت مهم در عمل مغفول مانده و آن‌گونه که باید و شاید به کار گرفته نشده است.
-
گزارش «آگاه» درباره تلاش نمایندگان برای استیضاح می‌دری را بخوانید
استیضاح، مُسکن موقت مجلس
چند روزی است موضوع استیضاح احمید می‌دری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی سوژه رسانه‌ها شده است و حتی کار به جایی رسید که رئیس‌جمهور پزشکیان و اعضای دولت نسبت به آن در جلسه هیات دولت (چهارشنبه هفته گذشته) واکنش نشان دادند.
-
دولت به یک معاونت اقتصادی قدرتمند نیاز دارد
فقدان فرمانده اقتصادی
تداوم فشارهای تورمی، تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های ناشی از محاصره اقتصادی در حالی معیشت و فعالیت بخش تولید را تحت تاثیر قرار داده که بخشی از کارشناسان و نمایندگان مجلس معتقدند همه مشکلات اقتصاد ایران را نمی‌توان به تحریم‌های خارجی نسبت داد و بخش قابل توجهی از چالش‌ها ریشه در ضعف سیاستگذاری، تصمیمات ناهماهنگ و آنچه از آن به عنوان «تحریم‌های داخلی» یاد می‌شود، دارد؛ شرایطی که ضرورت بازنگری در شیوه حکمرانی اقتصادی و تغییر ریل سیاستگذاری را بیش از گذشته نمایان کرده است.
-
قدرت خرید خانوارها در سایه تورم و جنگ
کالابرگ چقدر از سفره مردم عقب است؟
برای فهمیدن فاصله میان سیاست‌های حمایتی دولت و زندگی روزمره مردم، گاهی لازم نیست سراغ جدول‌های پیچیده اقتصادی رفت. کافی است یک خانوار را تصور کنیم که در ابتدای ماه، فهرستی از کالاهای ضروری را روی کاغذ می‌نویسد؛ برنج، روغن، مرغ، گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، حبوبات و چند قلم دیگر. بعد یک میلیون تومان اعتبار به آن اضافه می‌شود و خانواده باید تصمیم بگیرد کدام نیاز را حذف کند تا بتواند بقیه را بخرد.
-
دولتمردان خبر دادند
افزایش ۳۰۰ هزار تومانی کالابرگ قطعی شد
رئیس‌جمهور با تاکید بر اجرای طرح «یک روز در هفته بدون خودرو» گفت: ترغیب عموم مردم به پیاده‌روی، استفاده از حمل‌ونقل عمومی، استفاده از دوچرخه و موتور برقی، راه‌اندازی سرویس عمومی برای ادارات، تغییر ساعات کاری، ادغام ساختمان‌های اداری، تعطیلی ساختمان‌های بلااستفاده باید به یک حرکت عمومی و مشارکت اجتماعی فراگیر تبدیل شود.
-
توافقات جدید ایران و روسیه برای مقابله با تهدید اقتصادی آمریکا
خنثی‌سازی محاصره
شکست آمریکا در تحقق اهداف خود از جنگ نظامی علیه ایران، واشنگتن را بیش از گذشته به استفاده از ابزارهای فشار غیرنظامی و اقتصادی سوق داد؛ رویکردی که در قالب تشدید تحریم‌ها، اعمال محدودیت بر مبادلات تجاری و تلاش برای ایجاد اختلال در مسیرهای تامین کالا و تجهیزات مورد نیاز کشور دنبال می‌شود. آمریکا پس از آنکه نتوانست از مسیر تقابل نظامی به اهداف مورد نظر خود دست یابد، تلاش کرده است با استفاده از محاصره مبادی جنوب کشور فشارهایی را بر ایران تحمیل کند؛ محاصره‌ای که تاکنون راه به جایی نبرده و بلکه هزینه‌های سنگینی را نیز به سیاست‌های خصمانه واشنگتن و متحدانش تحمیل کرده است.
-
الزامات بازارهای داخلی برای خنثی‌سازی تحریم‌ها
تحریم نباید مجوز گرانی شود
فشارهای تحریمی خزانه‌داری آمریکا علیه ایران، پس از ناکامی در تحمیل اهداف خود از مسیر نظامی، بار دیگر اقتصاد و معیشت مردم را هدف گرفته است؛ اما پرسش اصلی این است که آیا بازار داخلی نیز باید به اتاق عملیات جنگ اقتصادی دشمن تبدیل شود؟ پاسخ روشن است: تحریم هر اندازه هم گسترده باشد، نباید بهانه‌ای برای التهاب بازار، جهش ارزی و کاهش قدرت خرید مردم شود.
-
سقوط توهمات آمریکا
آمریکا با رویکرد جنگ چندلایه (نظامی، اقتصادی و روانی) تلاش می‌کند اراده ایران را درهم بشکند. در پاسخ، اظهارات مسئولان «دیوار دفاعی هماهنگ» ایجاد کرده است. معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر برنامه‌های اقتصادی، از شکست دشمن در جنگ اقتصادی سخن به میان آورد؛ قالیباف با خبر دادن از پایان دوران «پاسخ‌های متناسب»، دکترین نظامی کشور را برگرفته از «پاسخ‌های بازدارنده و سنگین‌تر» دانست. رئیس ستادکل نیروهای مسلح با خط و نشان کشیدن برای دشمن می‌گوید که تسلیم نمی‌شویم و دشمن هم در جنگ نرم پیروز نخواهد شد.
-
اقتصاد و معیشت، میدان نبرد امروز
اولویتی که بارها تکرار شد
بیش از یک دهه است که در بیانات رهبر شهید و رهبر رشید انقلاب، واژه‌های «اقتصاد»، «معیشت» و «مقاومت اقتصادی» با تکراری کم‌سابقه به گوش می‌رسد. این تکرار، نه از سر عادت سخنرانی، که از سر تشخیص دقیق تهدید است. جمهوری اسلامی پس از مهار چندین موج آشوب اجتماعی و عبور از جنگ نظامی تمام‌عیار، امروز در میدان جدیدی قرار گرفته که دشمن آن را «جنگ اقتصادی ترکیبی» نامیده است. الگویی که نقطه آغازش نه موشک، که نوسان نرخ ارز و سفره مردم است.
-
دولت الگوی متفاوتی را برای حمایت و تقویت تولید دنبال می‌کند
ضرورت راه‌اندازی صندوق بازسازی صنایع
جنگ تحمیلی سوم و خسارات وارد شده به بخشی از زیرساخت‌ها و واحدهای تولیدی، اکنون اقتصاد ایران را وارد مرحله‌ای جدید کرده است؛ مرحله‌ای که در آن «بازسازی» و «تداوم تولید» به اولویت نخست سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، مهم‌ترین پرسش پیش روی دولت، نحوه تامین منابع مالی مورد نیاز برای احیای بنگاه‌های آسیب‌دیده است؛ منابعی که باید ضمن پاسخگویی به نیازهای فوری بخش تولید، کمترین اثر را بر شاخص‌های کلان اقتصادی، به‌ویژه نرخ تورم، داشته باشد.
-
مظنون به پولشویی
در ماه‌های اخیر، موضوع نظارت بر صندوق‌های قرض‌الحسنه بیش از گذشته مورد توجه نهادهای اقتصادی و نظارتی کشور قرار گرفته است. مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی با هدف جلوگیری از گسترش بی‌ضابطه این صندوق‌ها، اقدامات جدیدی را برای رصد فعالیت‌های مالی آنها در دستور کار قرار داده است؛ اقدامی که کارشناسان آن را در راستای مقابله با پولشویی، شفاف‌سازی گردش مالی و جلوگیری از شکل‌گیری بسترهای فساد اقتصادی ارزیابی می‌کنند.
-
ادغام دوباره صندوق‌های بیمه‌ای روی میز دولت
آینده بیمه‌شدگان تامین اجتماعی چه می‌شود؟
لایحه‌ای که این روزها از سوی وزارت کار به قوه مجریه و سپس مجلس راه یافته، پرده از طرحی جنجالی برمی‌دارد: تجمیع تمام درآمدهای بیمه‌ای و مالیاتی در خزانه دولت و پرداخت حقوق بازنشستگان از همان محل. مسئله اصلی جایی است که کارشناسان باسابقه این حوزه می‌گویند این طرح به بهانه «پایداری منابع»، در عمل سهم کارفرما را از ۲۳ به هفت درصد کاهش می‌دهد، کسر آن را با افزایش چندبرابری مالیات بر ارزش افزوده از جیب مردم جبران می‌کند.
-
وزیر اقتصاد خبر داد
پرداخت مالیات به صورت اقساطی و غیرحضوری
وزیر اقتصاد و اموردارایی با اشاره به وضعیت کسب‌وکارها در جنگ تحمیلی گفت: بخشی از کسب‌وکارها مستقیماً از جنگ آسیب دیده‌اند و بخشی دیگر نیز به دلیل شرایط اقتصادی ناشی از آن دچار مشکل شده‌اند. این کسب‌وکارها در استان‌ها و شهرهای آسیب‌دیده و همچنین بر اساس رسته فعالیت دسته‌بندی شده‌اند و بسته‌ای سیاستی برای امهال و بخشودگی بیمه تأمین اجتماعی و مالیات آنها به دولت پیشنهاد شده است.
-
برنامه‌های دولت برای عبور از شرایط سخت اقتصادی اعلام شد
حمایت تسهیلاتی از بنگاه‌ها و خانوارهای آسیب‌دیده از جنگ
در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اگرچه فشارهای متعددی بر بخش‌های مختلف اقتصادی وارد شد، اما ظرفیت‌های قابل توجه اقتصاد کشور و تدابیر اتخاذ شده موجب شد خلل جدی در حوزه معیشت مردم ایجاد نشود. مدیریت تامین کالاهای اساسی، استمرار فعالیت زنجیره‌های تولید و توزیع و نیز هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، از جمله عواملی بود که اجازه نداد شرایط جنگی به بروز ناپایداری گسترده در بازار و زندگی روزمره مردم منجر شود. این تجربه بار دیگر نشان داد که اقتصاد ایران از توان لازم برای عبور از شرایط سخت برخوردار است و می‌تواند با اتکا به ظرفیت‌های داخلی، ثبات نسبی را حفظ کند.
-
گزارش «آگاه» درباره تاثیرات بلندمدت حذف ارز ترجیحی بر کالاهای اساسی را بخوانید
مراقبت‌های ویژه ارزی
سیاست ارزی کشور پس از حذف ارز ترجیحی وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ مرحله‌ای که هدف آن حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز و کاهش شکاف میان نرخ‌های رسمی و غیررسمی عنوان می‌شود؛ این رویکرد در شرایطی دنبال می‌شود که سابق بر این ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی به کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی نیز اختصاص می‌یافت و دولت سعی داشت با این ارز از فشار معیشتی بر خانوارها جلوگیری کند.
-
امکان بهره‌مندی از کالابرگ برای ۱۰ میلیون نفر از دهک‌های بالا
معاون وزیر اقتصاد گفت: حدود ۸۰ میلیون نفر به‌صورت مستقیم از کالابرگ بهره‌مند می‌شوند و برای حدود ۱۰ میلیون نفر از افراد دارای وضعیت مالی مناسب نیز در صورت درخواست، امکان بهره‌مندی وجود دارد.
-
گزارش «آگاه» درباره سیاست‌های جدید معیشتی دولت را بخوانید
طرح ملی اعتبار ایرانیان در دست اقدام
در ماه‌های اخیر، شرایط اقتصادی کشور با چالش‌های جدی و فزاینده‌ای مواجه شده است؛ چالش‌هایی که بیش از هر چیز معیشت مردم را هدف قرار داده و فشار سنگینی بر زندگی روزمره خانوارها وارد کرده است. افزایش نرخ تورم، رشد قیمت ارز و بالا رفتن بهای کالاهای اساسی، همزمان با کاهش قدرت خرید و تضعیف ارزش پول ملی، موجب شده است بخش قابل توجهی از جامعه در تامین نیازهای اولیه خود با مشکل روبه‌رو شود.
-
تشریح اهداف حذف ارز ترجیحی
رقم کالابرگ مرتبا افزایش می‌یابد
از مهم‌ترین اهداف حذف ارز ترجیحی، جلوگیری از هدررفت ذخایر ارزی، توزیع عادلانه یارانه‌ها و تخصیص مستقیم منابع ارزی به مصرف‌کننده است؛ دولت قصد دارد اعتبار کالابرگ را هر سه ماه یک بار متناسب با رشد قیمت ارز افزایش دهد. این در حالی است که بر اساس جدیدترین اخبار اعلام شده بیش از ۷۱ میلیون نفر از ایرانیان کالابرگ دی خود را استفاده کرده‌اند. البته هستند افرادی که همچنان امکان ثبت‌نام در سامانه شمیم و درخواست دریافت کالابرگ را نتوانسته‌اند ثبت کنند.
-
گزارش «آگاه» در ارزیابی از ردیف‌های سند دخل و خرج سال آینده کشور را بخوانید
هراس‌انگیز ؛ مثل بودجه ۱۴۰۵
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور روز سه‌شنبه دوم دی لایحه بودجه ۱۴۰۵ را تقدیم مجلس شورای اسلامی کرد. بودجه‌ای که به‌عنوان مهم‌ترین سند مالی و اجرایی کشور، جهت‌گیری‌های کلان اقتصادی، اجتماعی و عمرانی دولت در سال پیش‌رو را ترسیم می‌کند. اما مروری بر کلیات بودجه ارائه شده نشان می‌دهد که مردم باید در انتظار شرایط عجیب اقتصادی باشند.
-
سخنگوی هیات‌رئیسه از حضور رئیس‌جمهور در بهارستان خبر داد
لایحه بودجه احتمالا سه‌شنبه به مجلس می‌رسد
در هفته جاری، جلسه نظارتی سه‌شنبه مجلس با حضور وزرای امور اقتصادی، جهاد کشاورزی، صنعت و رؤسای سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی برای جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم، اجرای قانون کالابرگ و مدیریت بازار ارز اختصاص یافته است. دولتی‌ها به بهارستان می‌آیند که هم گزارشی از اقدامات و تحرکات خود ارائه دهند و هم پاسخگوی نمایندگان مردم باشند. البته مجلس به زمان بررسی بودجه سالانه دولت هم نزدیک می‌شود.
-
گزارش «آگاه» درباره تمرکز دولت روی پروژه‌های اولویت‌دار اقتصادی را بخوانید
پایان پروژه‌پراکنی
اقتصاد ایران که در سال‌هایی با چالش‌های عمیق و ساختاری روبه‌رو بوده، امروز بیش از هر زمان دیگری به اصلاح نگاه عمرانی و تمرکز بر پروژه‌های اولویت‌دار نیاز دارد. شرایط کنونی کشور نشان می‌دهد که حجم عظیم طرح‌های نیمه‌تمام به یکی از بزرگ‌ترین موانع رشد تبدیل شده و بخش قابل‌توجهی از ظرفیت توسعه را قفل کرده است.
-
گزارش «آگاه» درباره نسخه تازه سازوکارهای حکمرانی اقتصادی را بخوانید
«ستادهای توسعه منطقه‌ای» به خط می‌شوند
در سال‌هایی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی همچون کاهش سرمایه‌گذاری، افت بهره‌وری، مهاجرت نیروی کار متخصص و فشارهای تورمی دست‌به‌گریبان است، یکی از موضوعاتی که بارها در فضای کارشناسی و سیاستگذاری مطرح شده اما کمتر به آن عمل شده، توسعه منطقه‌ای است؛ رویکردی که می‌تواند مسیر رشد اقتصادی کشور را متحول کند، اما همچنان در سایه تمرکزگرایی مزمن و تصمیم‌گیری‌های پایتخت‌محور قرار دارد.
-
گزارش «آگاه» درباره تاثیر پیش‌بینی‌پذیری در رویکردهای اقتصاد را بخوانید
آفت تصمیمات مزاحم!
پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی، سیاست‌گذاران و ناظران تبدیل شده است؛ مفهومی که در نگاه اول ساده به‌نظر می‌رسد اما در واقعیت، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های حکمرانی اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری سرمایه‌گذاری، تولید، رشد و حتی رفتارهای اجتماعی دارد.
-
فرار رو به جلوی ظریف
محمدجواد ظریف که به دلیل چینش کابینه دولت چهاردهم با انتقاد جدی اصلاح‌طلبان روبه‌رو شد، در تازه‌ترین موضع‌گیری‌اش، تلویحا از عملکرد دولت انتقاد و اعلام کرد: بسیاری از وزرا افرادی نبوده‌اند که او یا کمیته‌های مشورتی‌اش پیشنهاد داده بودند. اما چرا رئیس شورای راهبری اعضای کابینه «وفاق ملی» در مقطع فعلی ترجیح داد با فرار رو به جلو، خود را در قامت یک منتقد وضع موجود معرفی کند؟ آیا او از همان ابتدای امر با چنین ترکیبی در قوه مجریه موافق بود و آیا می‌توان مواضع جدید او را پذیرفت و به عبارت دیگر مُهر تاییدی بر آن زد؟