آگاه: پس از سومین جنگ تحمیلی رژیم صهیونی و آمریکا علیه کشورمان حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی در پیام نوروزی، سال ۱۴۰۵ را به نام «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نامگذاری کرده و فرمودند: «یک روزنه امید دشمن، بهرهگیری از ضعفهای اقتصادی و مدیریتی است که از دیرباز شکل گرفته است. رهبر شهیدمان اعلیالله مقامه در سالهای متعددی محور اصلی و شعار سال را متوجه امر اقتصاد کرده بودند. به نظر قاصر این حقیر هم تامین معیشت مردم و ارتقای زیرساختهای زیستی و رفاهی و تولید ثروت برای عموم مردم نکته کانونی و نوعی دفاع و بلکه پیشروی چشمگیر در مقابل جنگ اقتصادی که دشمن به راه انداخته تلقی شود. از توفیقات بنده امکان شنیدن سخنان مردم عزیز از انواع طبقات اجتماعی بوده است. از جمله در بازهای زمانی، با هیاتی ناشناس با شما در تاکسی که به درخواست خودم تهیه شده بود در خیابانهای تهران همسفر میشدم و به سخنانتان گوش فرا میدادم و این نوع نمونهگیری را از خیلی از نظرسنجیها برتر میدانستم. برداشت بنده در خیلی موارد موافق کلمات شما که معمولا به شکل انتقادات مختلف مربوط به جهات اقتصادی و مدیریتی بیان میشد، بود. در این ضمن خیلی چیزها از شما فرا گرفتم و همچنان به دنبال یادگیریهای جدید هستم. از جمله در همین ایام قبل و بعد از ۱۹ رمضان المبارک باز هم از افراد مختلفی از شما که در میادین حضور داشتید مواردی را آموختم. امیدوارم از این نعمت محروم نشوم. در پی این آموختنها و شنیدنها و سایر مطالعات، تلاشی به عمل آمده که نسخه علاجی کارساز و کارشناسیشده تدوین شود که تا حد ممکن جامعالاطراف بوده باشد که بحمدالله تا حد قابل قبولی این مطلب تحقق پیدا کرده و به زودی آماده عمل توسط مسئولان عالی همت با همکاری همه آحاد ملت خواهد بود، انشاءالله تعالی. در آخر این قسمت با تاسی به رهبر عظیمالشان شهید، شعار امسال را «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» اعلام میدارم.»
بنا به تحلیل به اظهار نظر کارشناسان، این راهبرد اقتصادی، باید تبدیل به فرامتن فعالیتهای اقتصادی در کشور شود؛ چرا که اقتصاد مقاومتی، به منزله اقتصاد مقاوم در برابر تحریم و فشار است و به شکوفایی ظرفیتهای بالقوه و بالفعل اقتصادی و تجاری کشور در مدار توسعه باز میگردد. اقتصاد مقاومتی در نقطه مقابل اقتصاد تحریم محور قرار دارد. در اقتصاد تحریم محور، صرفا نگاه ما رو به خارج است اما در اقتصاد مقاومتی، ما به ظرفیتهای عمیقی که در کشورمان وجود دارد چشم میدوزیم.
حال اهمیت و کارکردهای اقتصاد مقاومتی برای کشور و مردم را میتوان در این موارد خلاصه کرد:
۱. کاهش وابستگی به نفت (استقلال اقتصادی)
بزرگترین آسیب اقتصاد ما، وابستگی به خامفروشی نفت است. با تکیه بر اقتصاد مقاومتی، تمرین میکنیم که درآمد کشور را از طریق تولید داخلی، دانش فنی و صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا تامین کنیم. این یعنی نوسان قیمت جهانی نفت، دیگر سفره مردم را کوچک نمیکند.
۲. پایداری در برابر فشارهای بینالمللی
وقتی زیرساختهای تولیدی در داخل قوی باشد، تحریمهای خارجی قدرت اثرگذاری خود را از دست میدهند. در این حالت، اقتصاد قابل پیشبینیتر میشود و امنیت روانی مردم برای سرمایهگذاری و برنامهریزی زندگی افزایش مییابد.
۳. رونق اشتغال و کاهش بیکاری
محور اصلی اقتصاد مقاومتی، حمایت از تولید ملی است. وقتی مردم به جای کالای خارجی، کالای باکیفیت ایرانی مصرف کنند، کارخانهها رونق میگیرند و فرصتهای شغلی جدیدی برای جوانان و متخصصان ایجاد میشود.
۴. مهار تورم در بلندمدت
با افزایش تولید داخلی و تقویت عرضه کالا، تعادل در بازار برقرار شده و فشار تورمی ناشی از واردات و نوسان ارز کاهش مییابد. این موضوع به صورت مستقیم بر قدرت خرید مردم اثر مثبت دارد.
۵. پیشرفت دانشبنیان
اقتصاد مقاومتی بر دانش و نوآوری تاکید دارد. این یعنی به جای کپیبرداری، به سمت تولید فناوریهای خودمان حرکت میکنیم که باعث میشود نخبگان در کشور بمانند و ثروت ملی بر پایه فکر و علم بنا شود.
با تبیین پنج کارکرد مهم «اقتصاد مقاومتی» باید پرسید برای اینکه این مسیر به نتیجه برسد، چه باید کرد؟ در پاسخ میتوان به ترکیبی از وظایفی که بر عهده دولت و مردم است اشاره کرد:
دولت: باید موانع اداری را از جلوی پای تولیدکننده بردارد، با فساد مبارزه کند و فضای کسبوکار را امن سازد.
دوم فروردین سال جاری، پایگاه اطلاعرسانی دولت در خبری اعلام کرد: کارگروه تحقق شعار سال ۱۴۰۵ با محوریت اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی به ریاست محمدرضا عارف و با حضور دستگاههای اقتصادی و اجرایی تشکیل میشود تا برنامههای عملیاتی دستگاهها برای تحقق این راهبرد ملی تدوین و هماهنگ شود. این کارگروه با هدف ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مسئول و تدوین برنامههای عملیاتی در راستای تحقق شعار سال، به بررسی راهکارها و سیاستهای اجرایی برای تقویت اقتصاد کشور با تکیه بر ظرفیتهای داخلی و ارتقای همبستگی ملی خواهد پرداخت.
بر اساس تصمیم اتخاذشده در دولت، دستگاههای اجرایی موظف شدهاند برنامههای عملیاتی خود را متناسب با ماموریتها و ظرفیتهای دستگاه متبوع تهیه و به این کارگروه ارائه کنند. این برنامهها در جلسات تخصصی کارگروه مورد بررسی، ارزیابی و جمعبندی قرار خواهد گرفت.
در ادامه، خروجی نهایی این کارگروه بهعنوان جمعبندی برنامههای اجرایی تحقق شعار سال، برای تصویب و ابلاغ در هیات دولت مطرح خواهد شد تا بهعنوان نقشه راه دستگاههای اجرایی در مسیر تحقق اهداف اقتصادی کشور مورد استفاده قرار گیرد. تشکیل این کارگروه در راستای تاکیدات رهبر انقلاب اسلامی بر ضرورت تمرکز بر اقتصاد مقاومتی، تقویت تولید و ارتقای وحدت ملی در شرایط کنونی کشور ارزیابی میشود.
مردم: ضریب مردم به اندازه نقش دولتیها و کارگزاران نظام پررنگ نیست اما نمیتوان به راحتی از کنار آنها عبور کرد؛ مردم با ترجیح دادن کالای داخلی (در صورت داشتن کیفیت مناسب) و پرهیز از اسراف در مصرف منابع (مثل انرژی)، ستونهای این اقتصاد را محکم میکنند.
در همین گذار، اقتصاد مقاومتی در سبد خانوار ایرانی حائز اهمیت است به همین دلیل در بندهای پایانی سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی که بهمن سال ۹۲ در ۲۴ بند از سوی رهبر شهید ابلاغ شده است به مواردی همچون افزایش تولید داخلی نهادهها و کالاهای اساسی (به ویژه در اقلام وارداتی)، اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و ایجاد تنوع در مبادی تامین کالاهای وارداتی با هدف کاهش وابستگی به کشورهای محدود و خاص، تامین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی با تاکید بر افزایش کمی و کیفی تولید (مواد اولیه و کالا)، مدیریت مصرف با تاکید بر اجرای سیاستهای کلی اصلاح الگوی مصرف و ترویج مصرف کالاهای داخلی همراه با برنامه ریزی برای ارتقای کیفیت و رقابتپذیری در تولید و اصلاح و تقویت همهجانبه نظام مالی کشور با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصاد ملی و ایجاد ثبات در اقتصاد ملی و پیشگامی در تقویت بخش واقعی تولید اشاره شد.
در نهایت، اقتصاد مقاومتی به دنبال ساختن کشوری است که در آن «رفاه» نه بر پایه شانس و قیمتهای جهانی، بلکه بر پایه «تلاش، دانش و ظرفیتهای داخلی» بنا شده باشد.
اقتصاد مقاومتی و تامین امنیت ملی ایران
محمدکاظم انبارلویی ـ آگاه مسائل سیاسی
پیش از این شعارهای سال از سوی رهبر شهید عمدتا به موضوعاتی همچون تولید ملی، اقتصاد ملی و اقتصاد مقاومتی اختصاص داشته است. اما امسال، با وقوع یک جنگ تمامعیار میان ایران، آمریکا، اسرائیل،ناتو و برخی کشورهای منطقه در خلیج فارس، این شعار ویژگیهای خاصی پیدا کرده است. در جمعبندی آن نامگذاریها، آنچه مقام رهبری، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، در پیام نوروزی خود فرمودند، در قالب سه محور «اقتصاد مقاومتی در سایه امنیت ملی و وحدت ملی» تبلور یافته است.
زمانی که در کشوری امنیت و وحدت ملی وجود نداشته باشد، سخن گفتن از اقتصاد بیمعناست؛ بنابراین، در گام نخست باید به تامین امنیت ملی ایران اندیشید؛ امنیتی که در معرض تهدید و تجاوز قدرتهای جهانی قرار گرفته است.
از سوی دیگر، با ۱۵ کشور همسایه ارتباط داریم. اکنون یک ماه از جنگ تحمیلی آمریکایی– صهیونیستی علیه کشور ما میگذرد و وقتی وارد فروشگاهها میشوید، هیچ کمبودی مشاهده نمیکنید. ظرفیت اقتصاد ما آنقدر بالاست که میتواند دهها برابر این فشار را تحمل کند. اگر نگاهی به جنگ جهانی اول و دوم بیندازیم، حتی با وجود اینکه ایران وارد جنگ نشده بود، قحطی و کمبود کالا جان مردم را تهدید میکرد و میلیونها نفر به دلیل همین مشکلات جان خود را از دست دادند، اما اکنون با بارندگیهای اخیر، نوید سال پرمحصول داده شده است. دولت اخیرا قیمت خرید تضمینی گندم را نزدیک به ۵۰ هزار تومان اعلام کرد که دو برابر سال گذشته است و مطمئن باشید سال آینده در کالاهای اساسی هیچ کمبودی نخواهیم داشت و حتی میتوانیم صادر کنیم.
ظرفیت اقتصادی ما فوقالعاده است و همراهی مردم و تولیدکنندگان در این جنگ نشان داد که هیچ تهدیدی درخصوص سفره و معیشت مردم وجود ندارد. اکنون هزینههایی که در خیابان و میدان تامین میشود، توسط خود مردم صورت میگیرد و تولیدکنندگان به کمک آنها آمدهاند. همان شعاری که رهبر انقلاب درباره تولید ملی مطرح کرده بود، اکنون تحقق یافته و تولید ملی ما پاسخگوی سالها نبرد با متجاوز خواهد بود.
به هرحال، آنچه در پیام نوروزی رهبر انقلاب مورد تاکید قرار گرفت، این بود که دولت در مسیر تامین معیشت مردم قرار دارد و ارتقای زیرساختهای زیستی و رفاهی جامعه در دستور کار نظام است و تولید ثروت برای مردم، بهعنوان بخشی از اراده ملی، دنبال میشود.
نظر شما