آگاه: مرور آمارهای ابتدایی نمایشگاه هفتم، حکایت از یک حضور حداکثری دارد. مشارکت دو هزار و ۲۹۶ ناشر داخلی در کنار ۱۹ ناشر و نماینده خارجی، این رویداد را به یکی از بزرگترین بسترهای فروش کتاب در منطقه تبدیل کرده است. اما فراتر از اعداد، آنچه برای تحلیلگران حوزه فرهنگ اهمیت دارد، مفهوم عدالت توزیعی است که در بطن این نمایشگاه نهفته است. در سالهای نهچندان دور، سهم یک نوجوان در یک منطقه محروم از نمایشگاه کتاب تهران، بیشتر تماشای اخبار بود تا خرید و لمس از نزدیک اما امروز مرزهای جغرافیایی به نفع دانایی فرو ریختهاند.
حضور دو هزار و ۲۹۶ ناشر در این بستر، پاسخی هوشمندانه به بحرانهای اقتصادی و هزینههای گزاف غرفهسازی و حملونقل است. ناشران کوچک که پیش از این زیر سایه غولهای نشر در سالنهای اصلی نادیده گرفته میشدند، اکنون در موتورهای جستوجوی نمایشگاه، فرصتی برابر برای دیده شدن دارند. این نمایش قدرت فرهنگی، نشاندهنده تابآوری ملتی است که حتی در میانه التهابات اقتصادی و فشارهای بینالمللی، فرهنگ را نه یک کالای لوکس، بلکه بخشی از بهداشت روانی جامعه و سازوکار بقای خود میداند.
نشستهای فرهنگی متنوع، همنشین فیزیکی و مجازی نمایشگاه کتاب هفتم
اگر بخش فروش نمایشگاه را جسم آن بدانیم، نشستها و گفتوگوهای متخصصان بیشک روح و ویترین فکری این رویداد است. ابراهیم حیدری، قائممقام نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در نشست خبری این دوره از نمایشگاه درباره رویدادهای فرهنگی این رویداد گفت که ۳۰ نشست فرهنگی با موضوع روز، فرهنگ و موضوعات تخصصی با حضور مهمانهای خارجی و داخلی برگزار خواهد شد. از جمله، نشست «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» که از ساعت ۱۶ امروز، شنبه ۲۶ اردیبهشت با حضور و سخنرانی میرجلالالدین کزازی در سرای اهل قلم برگزار میشود.
علاوه بر این، نشست «کرامت انسانی و اقتضائات آن در جنگ رمضان» از ساعت ۱۰:۳۰ امروز، با حضور محمود حکمتنیا، حقوقدان و عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حسین جوانآراسته، استاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، منی البعزاوی، پژوهشگر تونسی، رباب الجواهری، پژوهشگر لبنانی، نورا فرحات، پژوهشگر الجزایری و ابتسام سلمان، پژوهشگر عراقی و نیز نشست «هوش مصنوعی و زبان فارسی» از ساعت ۱۴ امروز با حضور مریم مسگرخویی، پژوهشگر ارشد گروه پژوهشهای زبانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بهروز رسولی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و امین رحمانی، بنیانگذار ویرا ویراست برگزار شده و به بررسی چالشهای پیش روی زبان فارسی در عصر هوش مصنوعی میپردازد.
علاقهمندان برای حضور در این نشستها میتوانند به نشانی تهران، خیابان انقلاب اسلامی، خیابان شهید برادران مظفر (جنوبی)، کوچه خواجه نصیر، ساختمان سرای اهل قلم، طبقه همکف مراجعه کنند. یا این نشستها را به صورت زنده از آپارات خانه کتاب و ادبیات ایران به نشانی aparat.com/khaneketab و شبکه کتاب به نشانی ketab.tv تماشا گنند.
از بنهای خرید کتاب خبری نیست؟
در حالی که تورم و گرانی کاغذ در سالهای اخیر قدرت خرید مردم را تحت تاثیر قرار داده است، یارانههای هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تلاش کردهاند تا کمی از حجم این فشار بکاهند. فرمول جدید تخفیفها (۱۵ درصد از سوی ناشر و ۱۰ درصد یارانه دولتی) تا سقف خرید دو میلیون تومان برای هر کد ملی، تلاشی است تا کتاب از سبد خرید خانوادههای ایرانی حذف نشود. با این حال تا امروز از بنهای خرید کتاب که در سالهای گذشته جزو جدانشدنی این نمایشگاه بودند، هیچ خبری نیست.
از میناب تا صفر مرزی
حیدری همچنین در نشست نمایشگاه کتاب، توضیح داده که در زمینه پست، هر کد ملی میتواند از دو بسته ارسال رایگان بهرهمند شود. بخشی هم به دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه شده که مربوط به کودکان و شهدای کودک است. هزینه پستی کتابهای کودک به یاد شهدای مدرسه شجره طیبه میناب و حمایت از ناشران کودک، توسط معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حمایت شرکت ملی پست ایران پرداخت خواهد شد. یعنی برای خریداران هزینه پستی رایگان است و برای ناشران نیز، ارسال کتابهای کودک زیر ۲۰۰ هزار تومان هزینهای نخواهد داشت. همچنین هزینههای پستی با کدپستی شهرستان میناب از سوی این وزارتخانه پرداخت میشود. بنابراین ناشر و خریدار هیچگونه هزینهای برای ارسال و دریافت کتاب، پرداخت نمیکنند. این اقدام با تاکید ویژه آقای وزیر و در راستای حمایت از کودکان و صنعت نشر انجام شده است و برخلاف محدودیتهای آییننامهای، مقرر شد این اقدام انجام شود.
از سوی دیگر، همکاری شرکت ملی پست و فعالسازی ۲۲ واحد اختصاصی در تهران، توزیع و حمل و نقل نمایشگاه را به سطحی از آمادگی رسانده است. بهعلاوه، آیین بهرهبرداری از خودروهای کتابخانه عمومی سیار در حاشیه نمایشگاه، حرکتی معنادار برای رساندن کتاب به نقاط صفر مرزی است. این کتابخانههای سیار، سفیران فرهنگی هستند که به سراغ کودکانی میروند که شاید تنها دریچهشان به دنیای خارج، همین کتابهایی باشد که نمایشگاه مجازی برایشان فراهم آورده است.
دو بخش تازه در نمایشگاه کتاب مجازی تهران
حیدری بخش ناشران دیجیتال را نخستین مرتبه از حضور این ناشران در نمایشگاه کتاب یاد کرد و اضافه کرد که با استقبال خوبی مواجه شده، هرچند با چند مسئله و چالش محدود همراه بوده است.
در بخش فنی نمایشگاه با استفاده از الگوریتمهای پیشنهادگر، تلاش میشود تا تجربه خرید مجازی را به حسوحال قدم زدن در نمایشگاه فیزیکی نزدیک کنند. این تلاقی، نویدبخش دوران جدیدی است که در آن متن از بند کاغذ رها شده و با هوش مصنوعی، جان دوبارهای میگیرد تا پاسخگوی نیازهای نسلهای جدید باشد که با دنیای دیجیتال بیشتر خو گرفتهاند. حیدری همچنین یکی از خصوصیات نمایشگاه مجازی کتاب تهران را حضور ناشر- مؤلف حتی با یک کتاب دانست و در ادامه درباره حمایت از کتابفروشان گفت: باید به کتابفروش به عنوان آخرین حلقه صنعت نشر توجه کرد به همین دلیل به زودی در سامانه بازار کتاب برنامهای برای کتابفروشان تدارک خواهیم دید تا تمامی کتابهای موجود خود را به مخاطب ارائه دهند. به همین دلیل نیز ناشران حاضر در رویداد هفتم میتوانند آثار سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ خود را عرضه کنند. به صورت کلی منابع باید به صورت عادلانه بین بخشهای مختلف صنعت نشر توزیع شود و از طرفی مردم هم بتوانند از آن بهرهمند شود.
چشماندازی فراتر از یک ماراتن هشتروزه
امید است که هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، در پایان روز دوم خرداد ۱۴۰۵، میراثی قابل توجه از خود به جای گذارد. برگزاری این رویداد در شرایطی که بسیاری از خارج ایران و بسیاری هم از داخل! تلاش میکنند تا زندگی طبیعی را در ایران به امری غیرمعمول و یک انگ اجتماعی تبدیل کنند، ثابت میکند که فرهنگ در ایران، عنصری زنده و تپنده است که با هیچ جنگ یا تحریمی به بنبست نمیرسد. پویایی این دوره، نه تنها به افزایش سرانه مطالعه کمک خواهد کرد، بلکه زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی لازم برای ادامه این رویداد در انواع دیگر شرایط را فراهم میکند. نمایشگاه هفتم مجازی کتاب تهران، تصویری از ایران را به جهان مخابره میکند که در آن، تکنولوژی در خدمت تمدن قرار گرفته و کتاب، همچنان معتبرترین معبر برای ورود به دنیای آگاهی و صلح است. این ماراتن دانایی، گامی بلند برای ساختن آیندهای است که در آن خواندن، بخشی جداییناپذیر از هویت ملی هر ایرانی باشد.
نظر شما