آگاه: سفر سهروزه رئیس مجلس شورای اسلامی به عراق، صحنه دیدارها و رایزنیهایی بود که فراتر از روابط دوجانبه، تحولات و مسائل منطقهای را نیز دربر میگرفت. قالیباف به تهران بازگشت و پس از چند روز که از سفر او گذشت، نوبت به یک مسئول بلندپایه بغدادی رسید تا راهی تهران شود و با مقامات ایرانی (رئیسجمهور، رئیس مجلس، رئیس قوه قضاییه و دبیر شورای عالی امنیت ملی) گفتوگو و تبادل نظر کرد. سفر رئیس شورای عالی قضایی عراق به تهران و دیدار با سران قوا و دبیر شعام، نشان میدهد ما دیگر فقط با دیپلماسی سیاسی (سفر دولتیها) روبهرو نیستیم، بلکه وارد مرحله دیپلماسی امنیتی- قضایی شدهایم. هرچند ایران و عراق کاملا یک سو و متحد عمل میکنند اما سفرهای اخیر مسئولان دو کشور پیامی را به واشنگتن منتقل میکند مبنی بر اینکه «تهران-بغداد» در حال تبدیل شدن به یک «بلوک منسجم» هستند که هم در لایه قضایی و هم در لایه امنیتی- استراتژیک با هم هماهنگ شدهاند.
در سفر مقام عراقی در تهران چه گذشت؟
مقام قضایی عراق در جریان سفرش به پایتخت ایران با قاضیالقضات دیدار کرد. حجتالاسلام محسنیاژهای خطاب به رئیس شورای قضایی عراق گفت: یکی از ابعاد و مولفههای همکاریها و معاضدتهای حقوقی و قضایی میان دو کشور ایران و عراق، در مقوله ایجاد تسهیلات برای تجار و بازرگانان دو طرف خلاصه میشود. ما میتوانیم با تعمیق همکاریهای حقوقی و قضایی در برطرف کردن مسائل و مشکلات تجار و بازرگانان ایرانی و عراقی، نقشآفرین باشیم. وی با اشاره به مقوله همکاریهای امنیتی میان ایران و عراق، خاطرنشان کرد: در ابعاد امنیتی نیز همکاریهای دو کشور ایران و عراق، گسترش و تعمیق یافته است. ما اعتقاد راسخ داریم که امنیت دو کشور به هم پیوند خورده است، بنابراین ضروری است هر تحرک ضد امنیتی در جدار مرزی دو طرف یا از ناحیه عوامل بیگانه، با سرعت و قاطعیت و هماهنگی طرفین خنثی شود.
رئیس قوه قضاییه در این دیدار به تروریسم اقتصادی رژیم آمریکا علیه ملت ایران نیز اشاره کرد و افزود: یاوهگوییها و لفاظیهای اخیر ترامپ و اعضای دولت او درخصوص اعمال تروریسم اقتصادی علیه ملت ایران، موضوع جدیدی نیست. آمریکاییها ۴۷ سال است که انواع و اقسام تهدیدها را علیه ملت ایران روا داشتهاند. رئیسجمهور آمریکا برای سرپوش گذاشتن روی شکستهای متعدد خود در برابر ایران اسلامی، مجدد شروع به لفاظی علیه ملت ایران کرده است. قطعا آمریکاییها در پروژه خصمانه جدیدشان نیز شکست خواهند خورد. روحیه فرعونی سردمداران رژیم آمریکا ادامه نخواهد یافت و آنها پاسخ جنایاتشان علیه ملت ایران و سایر ملتهای آزاده را دریافت خواهند کرد.
رئیس شورای عالی قضایی عراق سپس به دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی رفت؛ محسن رضایی در دیدار فائق زیدان، با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران خواهان عراقی مستقل و قوی است، گفت: کشورهای منطقه خود درباره آینده خویش تصمیمگیری خواهند کرد و آمریکا در آینده منطقه جایگاهی نخواهد داشت. وی بیان کرد: وضع گروهکهای ضد ایرانی مستقر در مرزهای دو کشور باید تعیین تکلیف شود. فائق زیدان، رئیس شورای عالی قضایی عراق هم اظهار کرد: از حمایتهای جمهوری اسلامی ایران قدردانی میکنیم. سلام مقامات عراقی را به محضر رهبر انقلاب اسلامی ابلاغ کنید. یاد و خاطر شهیدان حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس را هم گرامی میداریم. همچنین بر همکاریهای منطقهای و بر لزوم تامین امنیت در مرزهای مشترک دو کشور تاکید میکنیم. تحرکات مسئولان ایرانی و عراقی حاکی از آن است: دو کشور فقط به دنبال رابطه ساده نیستند، بلکه به دنبال یک «همپیمانی ساختاری» هستند. یعنی به گونهای در کنار یکدیگر قرار گیرند که هم در لایه قضا و هم در لایه امنیت، هماهنگ عمل کنند تا در برابر فشارهای آمریکا، یک دیوار منسجم در منطقه شکل بگیرد.
تغییر رویکرد کشورهای منطقه نسبت به آمریکا
ایرج فرخندهپور، کارشناس مسائل سیاسی در این باره با بیان اینکه کشورهای منطقه به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت قابل خریداری نیست، گفت: توافقهای جدید میان کشورهای منطقه و تلاش برای ایجاد اتحادهای مستقل، بیانگر آن است که اتکای صرف به قدرتهای خارجی برای تامین امنیت دیگر پاسخگوی نیازهای کشورهای منطقه نیست. کشورهایی که سالها به حضور و حمایت آمریکا در حوزه امنیتی وابسته بودند، اکنون با مشاهده ناکامی این الگو در تحولات منطقه، در حال بازنگری در سیاستهای خود هستند و به سمت ایجاد سازوکارهای جدید همکاری حرکت میکنند. وی اظهار کرد: «پیمان مکه» میان عربستان، پاکستان و ترکیه را میتوان نشانهای از تغییر نگاه کشورهای منطقه به مسئله امنیت دانست، چراکه این کشورها به این نتیجه رسیدهاند که امنیت را نمیتوان صرفا با پرداخت هزینه و خرید تجهیزات نظامی از قدرتهای خارجی تامین کرد. کشورهای منطقه مشاهده کردهاند که آمریکا نتوانسته به اهداف خود در منطقه دست پیدا کند و همین مسئله موجب شده است مدل امنیتی مبتنی بر حضور آمریکا با تردید جدی مواجه شود. آگاه مسائل سیاسی با اشاره به تغییر نگاه افکار عمومی و برخی نهادهای حاکمیتی در کشورهای منطقه تصریح کرد: به تدریج شاهد فاصله گرفتن از مدل وابستگی به آمریکا و برخی کشورهای اروپایی هستیم و کشورهای منطقه تلاش میکنند با ایجاد اتحادهای جدید، ظرفیتهای داخلی و منطقهای خود را برای تامین امنیت فعال کنند. فرجام سخن، وابستگی به آمریکا، پایگاههای نظامی این کشور و این باور که چنین پایگاههایی الزاما میتوانند امنیت ایجاد کنند، روزبهروز در حال تضعیف است و کشورهای منطقه به دنبال یافتن شرکای جدید و منطقی برای تامین منافع و امنیت خود هستند. ایران و عراق از جمله این شرکا هستند که با ائتلاف و همگرایی در حوزههای مختلف خروجی قابل قبولی عرضه خواهند کرد؛ قطعا هماهنگی کشورهای منطقه به خصوص خط مقاومت برای دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی عواقب سنگین به همراه خواهد داشت.
نظر شما