آگاه: مسعود پزشکیان ۳۱ شهریورماه پیش از عزیمت به نیویورک در گفتوگویی تلویزیونی گفت: مجمع عمومی سازمان ملل، محلی است که میتوانیم مواضع، مظلومیت و اقتدار ملت ایران را به گوش جهانیان برسانیم. او عصر چهارشنبه به وقت تهران در صحن مجمع عمومی سازمان ملل حضور یافت و با اقتدار از منافع ملی کشور دفاع کرد. قبل از آنکه نوبت به رئیس دولت چهاردهم برسد تا نطق خود را ایراد کند، رئیسجمهور تروریست آمریکا هرآنچه برازنده خود و فرزند ناخلفش رژیم صهیونیستی بود نثار دولت و مردم ایران کرد، به همین جهت متن سخنان پزشکیان تغییر کرد تا پاسخ درخوری به یاوه گوییهای مرد دیوانه کاخ سفید داده شود.
تلاقی دو گفتمان در آوردگاه سازمان ملل در حالی که تریبون آنجا شاهد رفتارهای ساختارشکنانه و یکجانبهگرایی محض از سوی افرادی چون دونالد ترامپ بود، حضور اخیر رئیسجمهوری اسلامی ایران ورق را برگرداند. این حضور نه تنها یک سفر دیپلماتیک، در اصل پاسخی مستند و قاطع به سالها اراجیف و دشمنیهای رژیم صهیونیستی و آمریکا بود. رئیسجمهور با تکیه بر شأن ملت بزرگ ایران، صدای مظلومیت غزه و اقتدار ایران را در مرکز توجه جهانیان قرار داد.
تبلور مدیریت انقلابی
آنچه از سوی پزشکیان در منطقه منهتن آمریکا بیان شد، امتداد همان ویژگیهایی است که رهبر شهید، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای در توصیف او به کار برده بودند: «مدیری پرکار، پرتلاش و انقلابی.»
حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای(ره) دو شهریورماه ۱۴۰۴ در مراسم عزاداری شهادت امام رضا (علیهالسلام) در بخشی از بیاناتشان تاکید کرده بودند: «خدمتگزاران کشور را مردم حمایت کنند... رئیسجمهور را حمایت کنند. رئیسجمهور پُرکار و پرتلاش و پیگیر است. عناصری اینجور که پرکار باشند، پرتلاش باشند، پیگیر باشند، اینها را باید قدرشناسی کرد.»
پزشکیان چه در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل و چه در دیدارهای دوجانبهای که با همتایان خود انجام داد، مدیریت انقلابی یعنی حضور هوشمندانه در قلب جبهه دشمن و استفاده از تریبونهای بینالمللی برای محاکمه متجاوز را به منصه ظهور رساند. بیان بیواسطه دردهای مردم فلسطین و دفاع از حقوق حقه ایران، تبلور همان مشی مدیریتی بود که پیشتر مورد تایید رهبری شهید قرار گرفته بود.
دیدارهای دو جانبه پزشکیان در آمریکا و رویکرد «عزت و حکمت»
در همین گذار باید تحلیلی از نشست و برخاستها و دیدارهای دوجانبه آقای رئیس جمهور با همتایان خود در ایالات متحده داشت.
رئیسجمهور پنجشنبه هفته گذشته در نیویورک و در دیدار با نواف سلام، نخستوزیر لبنان با تشریح ابعاد و پیامدهای جنگ و اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نسبت به آثار و تبعات چنین رویکردهایی بر امنیت و ثبات منطقه و جهان هشدار داد و تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران معتقد است بیاعتنایی به اصول و قواعد حقوق بینالملل، زمینهساز گسترش ناامنی و بیثباتی در منطقه است. پزشکیان با اشاره به تحولات منطقه نیز تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر توسعه روابط با تمامی کشورهای منطقه و احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها، بر اصل عدم مداخله در امور داخلی ملتها پایبند است و با هرگونه زورگویی و اعمال فشار علیه کشورهای مستقل مخالفت خواهد کرد.
دیدار با نخستوزیر هلند و رئیس شورای اتحادیه اروپا هم مهم بود. این دیدارها در واقع مکمل همان سخنرانی مقتدرانه بود، به عبارت دیگر رویکرد دولت در اتاقهای بسته نیز با همان منطق تریبونهای جمعی همسو است.
در دیدار با نخستوزیر هلند، تاکید رئیسجمهور بر این نکته که ایران اهل گفتوگو است اما طرف آمریکایی باید به تعهدات خود پایبند باشد، در واقع تغییر جایگاه استراتژیک در روایتهای بینالمللی بود. در این رویکرد، رئیسجمهور با هوشمندی، مسئولیت هرگونه شکست در مذاکرات یا بنبستهای موجود را بهطورمستقیم بر دوش واشنگتن انداخت و در عین حال به جایگاه ایران به عنوان طرفی که آماده تعامل است اما نه به قیمت پذیرش بیعدالتی پرداخت. این پیام به طور غیرمستقیم به اروپاییها القا کرد، کلید گشایش روابط، در دست دولت ایران نیست، در گرو بازگشت آمریکا به تعهداتش است.
این استراتژی در دیدار با رئیس شورای اروپا به سطح بالاتری خودنمایی کرد؛ جایی که رئیسجمهور با اشاره به این موضوع که اروپاییها با قرار گرفتن در سایه اقدامات خصمانه آمریکا، خود را از نقشآفرینی مستقل محروم کردهاند، هشدار راهبردی را مطرح کرد. او با این بیان، لایههای سیاسی اروپا را به چالش کشید تا میان وابستگی مطلق به واشنگتن و حفظ استقلال سیاسی و نقشآفرینی در منطقه یکی را برگزینند. این رویکرد، تلاش داشت تا شکافهای موجود میان منافع ملی اروپا و سیاستهای جنگطلبانه آمریکا را هدف قرار دهد و اروپا را به بازنگری در جایگاه خود ترغیب کند.
به این ترتیب رئیسجمهور در فضای دوجانبه نیز خطمشی «عزت و حکمت» را دنبال کرده است. تلاقی این دیدارها با سخنرانی مجمع عمومی، این پیام را به گوش جهان رساند که ایران هم در تریبونهای عمومی و هم در اتاقهای بسته، با منطق، مستندات و شجاعت، تولیدکننده تفکر است. این روند را میتوان گویای گذار موفقیتآمیز ایران از یک «دیپلماسی دفاعی» به یک «دیپلماسی اثرگذار» دانست که در آن، اقتدار ملی به موتور محرک تعاملات بینالمللی تبدیل شده است.
وفاق ملی؛ پیوند میدان و دیپلماسی
اما نکته جالب ماجرا به وفاقی برمیگردد که پس از پایان موضعگیری رئیس دستگاه اجرا در آمریکا شکل گرفت. از حسین شریعتمداری تا سیدمحمد خاتمی، از فرماندهان کل سپاه و ارتش تا فعالان سیاسی اصولگرا، اصلاحطلب و میانهرو و اعضای کابینه و مردم همیشه در صحنه در کف خیابانها تمام قد به حمایت از سخنان طوفانی مسعود پزشکیان در خاک دشمن پرداختند! در حقیقت این سخنرانی نقطهعطفی در ایجاد همصدایی و اتحاد مقدس بود. تحلیل سخنان رئیسجمهور از سوی فرماندهان غیور میدان و دیپلماتهای کهنهکار، درسی مهم میدهد و آن اینکه وقتی پای عزت ایران در میان باشد، جبهه مقاومت و دستگاه دیپلماسی دو تیغه یک قیچی هستند. صراحت رئیسجمهور در دفاع از آرمانها باعث شد حتی منتقدان دولت نیز بر شجاعت و مواضع اصولی رئیسجمهور پزشکیان در برابر استکبار صحه بگذارند. این یعنی رئیسجمهور به معنای واقعی کلمه، «صدای ملت» شد.
حال با تورقی که به بازتابهای سفر انداختیم، اهمیت حضور رئیس قوه مجریه در نیویورک قابل تببین است. البته ابتدا باید مقداری به عقب برگشت، زمانی که برخی میگفتند با توجه به جنایتهای آمریکا علیه کشورمان و به شهادت رساندن «آقای شهید ایران» رئیس قوه مجریه نباید راهی آمریکا شود، اما چرا باید این سفر صورت میگرفت؟
واقعیت آن است هرگاه با اقتدار و بازدارندگی ظاهر شویم، دشمن متوجه خواهد شد با چه کشوری روبهرو است. در همان مکانی که دشمن تلاش میکرد تصویری مخدوش از ایران ارائه دهد، رئیسجمهور با مستندات خود، فضای تریبون جهانی را به نفع حقیقت تغییر داد. در حقیقت، ملت ایران با دست رئیسجمهور خود، سیلی محکمی به گوش سیاستهای ترامپیستها زدند و این پیام به صراحت مخابره شد: ایران برای دفاع از امنیت و منافع خود از هیچ قدرتی اجازه نمیگیرد و تکیهگاه اصلی نظام، نه قدرتهای خارجی، بلکه مردم غیور ایران هستند.
محاکمه ترامپ در آمریکا
در همین رابطه، غلامعلی رجایی، آگاه مسائل سیاسی سخنرانی رئیسجمهور را به راه انداختن یک محاکمه در خاک آمریکا میداند و میگوید: آقای پزشکیان همزمان با آمریکا، اسرائیل را هم به محاکمه کشید و گفت اسرائیل سلاح هستهای دارد، در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و کشتار جمعی شرکت نکرده و بازرسان را هم نمیپذیرد. از نظر نظامی نیز هر عمل خودسرانهای انجام میدهد اما ما اهل مذاکره هستیم و بهخوبی هم اشاره کرد که هنگام مذاکره به ما حمله شد. وی اظهار کرد: آقای پزشکیان در این فرصت کوتاه توانست پاسخ توییتهای ترامپ طی یک سال گذشته را بدهد، از این جهت این سخنرانی را میتوان یک پیروزی برای ایران دانست. رئیسجمهور در واقع پختگی به خرج داد و در گویش و زبان بدن، بهخصوص با استفاده از عکس شهدای میناب و لامرد که کمتر به آن توجه شده بود، بر مظلومیت ملت ایران تاکید کرد. این فعال سیاسی، تاکید رئیسجمهور بر استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را یکی دیگر از محورهای مهم سخنرانی رئیسجمهور در سازمان ملل دانست و گفت: تاکید آقای پزشکیان بر استفاده از انرژی هستهای در کشاورزی، پزشکی و مواردی از این دست، دفاعی بسیار منطقی از موضع ایران بود و نشان داد ما از این موضع درست خودمان عقبنشینی نمیکنیم.
علاوه بر او، آیتالله سیداحمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران نیز در خطبههای دیروز نماز جمعه تهران با بیان اینکه نطق رئیسجمهور انصافا منطقی، حماسی و شجاعانه بود و سازمان ملل را تبدیل به دادگاهی علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی کرد و در حقیقت نطق او، ترجمه مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل بود، گفت: «این سخنرانی، شایسته ملتی بود که هفت ماه است خیابانها را ترک نکردند و برای زمینگیر کردن دشمن، خیابانها را ترک نخواهند کرد. رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل منطق مقاومت را تبیین کردند و اینکه ایران زیر بار تسلیم و زیر بار زور نمیرود و خبرگزاریهای دنیا هم تیتر کردند که ایران تسلیم نخواهد شد.» سخنرانی رئیسجمهور در سطح جهانی هم لرزه بر پیکر روایتهای غربی انداخت. از رویترز تا الجزیره، همگی بر این نکته تاکید کردند: ایران توانست مساله غزه و جنایات رژیم صهیونیستی را به مساله اول سازمان ملل تبدیل کند. در سوی دیگر، تحلیلگران بینالمللی اذعان میکنند که ایران از موضع اقتدار سخن گفت و تلاشهای واشنگتن برای منزوی کردن تهران در این مجمع در عمل شکست خورد. ملتهای مسلمان و آزادیخواه جهان، سخنان رئیسجمهور ایران را به عنوان تنها صدای رسا و صادق در حمایت از مظلومان غزه ارج نهادند.
سخن آخر
در مجموع، میدانداری رئیسجمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، فراتر از رویداد دیپلماتیک معمول، «بیانیه عملیاتی» از استقلال راهبردی و اقتدار ملی ارزیابی میشود. این سفر به روشنی ثابت کرد، جمهوری اسلامی ایران توانسته است مدل جدیدی از دیپلماسی فعال را پیادهسازی کند؛ رویکردی که در آن، تریبونهای بینالمللی نه صرفا برای مذاکره، بلکه به عنوان ابزاری برای افشای تناقضات ساختاری قدرتهای استکبار به کار گرفته میشوند. ایستادگی رئیسجمهور در قلب نیویورک، پیامی روشن به جامعه جهانی ارسال کرد؛ ایران در مسیر دستیابی به امنیت ملی و دفاع از ارزشهای انسانی بهویژه در موضوع غزه، بر اساس «منطق اقتدار» حرکت میکند. این حضور برگرفته از پیوند، «مدیریت کارآمد»، «پشتیبانی مردمی» و «صلابت میدان»، با یکدیگر تحلیل میشود و به وضوح همگان ناظر اثرگذاری دیپلماتیک ایران در محیطهای متخاصم بودند.
دشمنی که با اتکا به ابزارهای فشار، سناریوی انزوای سیاسی ایران را طراحی کرده بود، در برابر منطق مستدل و حضور مقتدر نماینده ملت ایران، با شکست مواجه شد. باید پذیرفت موازنه قدرت در عرصه روایتها تغییر کرده است و ایران اکنون قادر است روایت خود را به عنوان یک حقیقت جایگزین بر توهمات و ادعاهای یکجانبه غربی تحمیل کند. صدای رئیسجمهور در سازمان ملل، بازتابی از بلوغ سیاسی و استقلال راهبردی ایران بود و نشاندهنده آن بود، تکیه بر توان داخلی و ایمان به حقوق مشروع، نه تنها مانع از پیشروی دشمن میشود، بلکه جایگاه ایران را به عنوان یک قطب اثرگذار و متزلزلناپذیر در معادلات پیچیده ژئوپلیتیک امروز جهان تثبیت میکند.
نظر شما