آگاه: روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۲۲ اعلام کرد رزمندگان نیروی هوافضای سپاه در پاسخ به تجاوز هوایی دشمن به یک دکل مخابراتی در منطقه سیریک، رادار هشدار اولیه ارتش متجاوز آمریکا در جزیره بحرین را هدف قرار داده و منهدم کرده‌اند.
رادار هشدار اولیه چگونه کار می‌کند و چرا هدف مهمی است؟
رادار هشدار اولیه یکی از اجزای اصلی سامانه‌های مراقبت و دفاع هوایی است که وظیفه دارد تهدیدات احتمالی را در مراحل اولیه شناسایی کند و اطلاعات لازم را در اختیار مراکز فرماندهی قرار دهد. عملکرد این رادارها بر مبنای ارسال امواج الکترومغناطیسی و دریافت بازتاب آنها از اهداف پرنده است. سامانه با پردازش سیگنال‌های دریافتی می‌تواند موقعیت و برخی ویژگی‌های هدف را مشخص کند و اطلاعات آن را برای بررسی و تصمیم‌گیری به شبکه دفاع هوایی منتقل کند.
نیروی فضایی آمریکا در معرفی رادارهای هشدار اولیه ارتقایافته خود (UEWR) اعلام کرده است که این سامانه‌ها از فناوری آرایه فازی استفاده می‌کنند و قابلیت پوشش ۲۴۰ تا ۳۶۰ درجه دارند. این رادارها برای شناسایی و ردیابی موشک‌های بالستیک قاره‌پیما و موشک‌های بالستیک زیردریاپرتاب و همچنین پایش فضایی به کار گرفته می‌شوند. البته این مشخصات مربوط به خانواده مشخصی از رادارهای آمریکا است و نمی‌توان آنها را بدون اطلاعات فنی به رادار هدف قرار گرفته در بحرین نسبت داد. اهمیت چنین سامانه‌هایی را می‌توان در پنج ماموریت اصلی خلاصه کرد.
۱. کشف زودهنگام تهدید: شناسایی اهداف پرنده و موشک‌ها پیش از نزدیک شدن به مناطق حساس.
۲. ردیابی مستمر: ثبت مسیر حرکت اهداف و فراهم کردن اطلاعات لازم برای ارزیابی تهدید.
۳. تشخیص و طبقه‌بندی: کمک به تفکیک اهداف مختلف و ارزیابی ماهیت تهدید.
۴. پشتیبانی از سامانه‌های رهگیر: انتقال داده‌های مورد نیاز برای تصمیم‌گیری و هدایت عملیات دفاعی.
۵. تکمیل تصویر عملیاتی: ایجاد ارتباط اطلاعاتی میان رادارها، مراکز فرماندهی و سایر تجهیزات نظامی.
در حقیقت، رادار هشدار اولیه را باید یکی از چشم‌های شبکه دفاعی دانست؛ چشمی که هرگونه اختلال در عملکرد آن می‌تواند بر سرعت و کیفیت واکنش سایر اجزای شبکه تاثیر بگذارد.
بحرین؛ چرا آمریکا این جزیره را به مرکز نظامی خود تبدیل کرده است؟
برای درک اهمیت هدف قرار گرفتن رادار آمریکایی، باید موقعیت بحرین در ساختار نظامی واشنگتن را شناخت. بحرین در مجاورت خلیج فارس و در نزدیکی یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان، یعنی تنگه هرمز، قرار دارد. این موقعیت جغرافیایی، آن را به یکی از نقاط مهم حضور نظامی آمریکا در غرب آسیا تبدیل کرده است. مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا و فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در منطقه (NAVCENT) در منامه بحرین مستقر است.
بر اساس اطلاعات رسمی نیروی دریایی آمریکا، حوزه مسئولیت ناوگان پنجم حدود ۲.۵ میلیون مایل مربع وسعت دارد و آب‌های خلیج فارس، دریای عمان، دریای سرخ، خلیج عدن و دریای عرب را دربر می‌گیرد. این حوزه سه گذرگاه راهبردی تنگه هرمز، کانال سوئز و باب‌المندب را نیز شامل می‌شود. این ارقام نشان می‌دهد که حضور آمریکا در بحرین صرفا به معنای برخورداری از یک پایگاه دریایی نیست؛ بلکه این کشور یکی از مراکز مهم فرماندهی و پشتیبانی عملیات دریایی واشنگتن در منطقه محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، زیرساخت‌های ارتباطی، راداری و شناسایی مستقر در این جغرافیا اهمیت مضاعفی پیدا می‌کنند؛ چراکه بخش مهمی از ماموریت نظامی آمریکا در منطقه بر پایه جمع‌آوری اطلاعات، نظارت بر تحرکات و هماهنگی میان نیروهای دریایی و هوایی استوار است.
پیام نظامی به آمریکا؛ جغرافیای پایگاه‌ها تضمین‌کننده امنیت نیست
یکی از ابعاد مهم عملیات اعلام‌شده، انتقال این پیام است که زیرساخت‌های نظامی آمریکا در منطقه را نمی‌توان مستقل از تحولات امنیتی پیرامون ایران ارزیابی کرد. آمریکا طی دهه‌های گذشته تلاش کرده است با استقرار نیروها و تجهیزات پیشرفته در کشورهای مختلف منطقه، امکان نظارت مستمر و واکنش سریع به تحولات را برای خود فراهم کند. اما همین پراکندگی جغرافیایی، در شرایط افزایش تنش، می‌تواند به یکی از چالش‌های امنیتی واشنگتن تبدیل شود. پایگاه‌ها، مراکز فرماندهی، سامانه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های شناسایی، همگی در معرض پیامدهای گسترش درگیری قرار می‌گیرند همانگونه که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه نیروهای مسلح کشورمان در پاسخ به جنایات آمریکا این پایگاه‌ها را در منطقه هدف حملات دقیق و ویران کننده قرار دادند. در این چارچوب، اهمیت عملیات اعلام‌شده سپاه را می‌توان در سه سطح بررسی کرد:
نخست؛ سطح عملیاتی: هدف قرار گرفتن زیرساخت شناسایی و هشدار می‌تواند بر ظرفیت اطلاعاتی و آگاهی موقعیتی طرف مقابل تاثیر بگذارد.
دوم؛ سطح بازدارندگی: چنین اقدامی نشان می‌دهد که حضور نظامی آمریکا در کشورهای منطقه لزوما به معنای برخورداری از مصونیت در برابر پیامدهای یک درگیری نیست.
سوم؛ سطح سیاسی و روانی: هدف قرار گرفتن یک زیرساخت نظامی حساس، پیامدهایی برای ارزیابی هزینه و فایده ادامه عملیات نظامی علیه ایران در محاسبات واشنگتن خواهد داشت. در واقع، بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که طرف مقابل بداند هر اقدام نظامی می‌تواند با هزینه‌ای متناسب و در سطحی فراتر از انتظار او مواجه شود.
جنگ امروز، جنگ بر سر چشم‌ها و گوش‌های میدان نبرد است
تحولات نظامی سال‌های اخیر نشان داده است که درگیری‌های مدرن تنها با تعداد موشک‌ها، جنگنده‌ها و تجهیزات نظامی سنجیده نمی‌شوند. توانایی شناسایی دشمن، اختلال در شبکه اطلاعاتی طرف مقابل، حفظ ارتباطات و مدیریت میدان نبرد، به بخش جدایی‌ناپذیر قدرت نظامی تبدیل شده است. از این منظر، اقدام اعلام‌شده سپاه در هدف قرار دادن رادار هشدار اولیه آمریکا در بحرین، فارغ از اختلاف روایت‌های تهران و واشنگتن درباره نتیجه نهایی آن، حامل یک پیام راهبردی مهم است: زیرساخت‌های نظامی آمریکا در منطقه بخشی از معادله امنیتی پیرامون ایران هستند و نمی‌توان آنها را از پیامدهای تجاوز نظامی علیه کشورمان جدا دانست. بحرین به دلیل میزبانی ناوگان پنجم آمریکا و موقعیت جغرافیایی خود در نزدیکی تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین نقاط اتکای واشنگتن در منطقه محسوب می‌شود. به همین دلیل، هرگونه تحول نظامی در زیرساخت‌های این کشور می‌تواند فراتر از یک حادثه محدود، در محاسبات دفاعی و امنیتی آمریکا اثرگذار باشد. پیام نهایی این تحول برای واشنگتن روشن است: برتری نظامی تنها با استقرار تجهیزات پیشرفته به دست نمی‌آید؛ حفظ امنیت، کارآمدی و پیوستگی شبکه شناسایی و فرماندهی نیز به همان اندازه اهمیت دارد. در جغرافیای راهبردی خلیج فارس، هیچ قدرت فرامنطقه‌ای نمی‌تواند هزینه اقدامات نظامی خود را صرفا در محدوده مرزهای کشور هدف محاسبه کند.
نظر شما