فیلمساز رویاهای جمعی

تاریخ در سینمای علی حاتمی، تقویمی از سالمرگ‌ها و عهدنامه‌ها نیست؛ تلاشی عمیق برای بازیابی خاطره از دست ‌رفته یک ملت است. او به جای رجوع به اسناد بایگانی‌شده دارالحکومه‌ها، به گوشه‌های تاریک و پنهان عواطف، حسرت‌ها و رویاهای جمعی ایرانیان نقب می‌زد. اگر تاریخ رسمی همواره روایت پیروزی فاتحان و بازیگران مسلط عرصه قدرت بوده است، حاتمی دوربینش را رو به خلوت آدم‌هایی می‌کاشت که در تندباد دگرگونی‌های تاریخی، هویت، آرامش و یکپارچگی زیست جهان خویش را جست‌وجو می‌کردند.

روایت شبی که مردان ایرانی نگذاشتند «سلطان جنگل‌های ایران» بمیرد

توقف قطار در ایستگاه زندگی پلنگ ایرانی

فاطیما کریمی، خبرنگار اجتماعی: ساعت از ۱۱ شب گذشته بود. قطار باری، سه ساعت بود که مسیر خود را در دل کوهستان‌های سوادکوه طی می‌کرد. سکوت شب فقط با صدای قطار روی ریل شکسته می‌شد. مسیری که از فیروزکوه به سمت پل سفید می‌رفت و پنج کیلومتر بیشتر تا پل تاریخی ورسک فاصله نداشت. در همان تاریکی، ناگهان سایه‌ای ظاهر شد، حیوانی که با دیدن نور قطار هراسان بود، مسیرش را گم کرد و به سمت تونل دوید. چند ثانیه بعد، تصمیمی که در کابین لوکوموتیو گرفته شد، جان یکی از ارزشمندترین گونه‌های حیات‌وحش ایران را نجات داد؛ پلنگ ایرانی.

مقایسه سرنوشت حاکمان مقاوم با شاهان فراری در تاریخ

گور به گور

مرضیه کیان، خبرنگار: پنجم مرداد، سالروز مرگ آخرین شاه پهلوی در قاهره، تنها یک یادآوری تاریخی از پایان یک سلطنت و بسته‌ شدن پرونده یک دودمان نیست؛ بلکه نقطه عزیمتی است برای بازخوانی یک حقیقت کهن و ریشه‌دار در روح فرهنگ ایرانی. تاریخ پرفراز و نشیب این سرزمین، آینه تمام‌نمای آزمون‌های سخت و بی‌رحمی است که عیار حاکمان و رهبران را در لحظات بحران و طوفان می‌سنجد.

«آگاه» در گزارشی راهکارهای خنثی‌سازی جنگ نرم منافقین در عصر حاضر را بررسی کرد

فرمول پیروزی

عملیات مرصاد در مرداد ۱۳۶۷ توانست خواب آشفته منافقین و رژیم بعثی صدام را برای تجاوز دوباره به ایران برهم بزند. بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت روز گذشته در بیانیه‌ای در سالروز عملیات مرصاد، تاکید کرد: این حماسه، نه تنها پایان‌بخش رویای شوم منافقین تروریست و حامیان کودک‌کش و ظالم آنان بود، بلکه گواهی صادق بر این حقیقت است که انقلاب اسلامی در سایه‌سار ولایت، مقابل قدرت‌های پوشالی هیچگاه سر تعظیم فرود نخواهد آورد.

تلاش ناکام یک مجری برای پوشاندن همسویی با معاندین

فردوسی‌پور چرا محدود می‌شود؟

از فردای بازی فینال جام جهانی ۲۰۲۶ که برنامه عادل فردوسی‌پور در فضای آنلاین، با محدودیت مواجه و از دسترس خارج شد تا این لحظه، اخبار، گمانه‌زنی‌ها و شایعات زیادی پیرامون علت این اتفاق منتشر شده است.

در نقد مواضع رئیس دولت اصلاحات

پرسش‌هایی از محمد خاتمی

آقای خاتمی! به حافظه تاریخی خودتان رجوع کنید؛ اگر آمریکا خواستار صلح بود چرا بوش پسر با وجود طرح ایده گفت‌وگوی تمدن‌های جنابعالی، ایران را جزو محور شرارت جهان قرار داد؟!

چرا مطالبه خونخواهی در راستای تامین منافع ملی ایران است؟

مطالبه ملی

رهبر انقلاب در پیام مکتوب خود به مناسبت تشییع و تدفین آقای شهید ایران، به صراحت از خونخواهی و انتقام سخن گفت و انتقام از دشمن را خواست ملی ایرانیان دانست. ایشان تاکید کرد تحقق چنین انتقامی، حتمی و قطعی است و دشمن هیچ راه گریزی از این کابوس بزرگ ندارد. اما محافل روشنفکری و روشنفکران مقاومت ستیز زودتر از آنچه انتظار می‌رفت، حمله به گفتمان خونخواهی و انتقام را آغاز کردند. محمد مالجو، فعال سیاسی چپ‌گرا و منتقد جمهوری اسلامی، پیام اخیر رهبری را نقض دموکراسی و حاکمیت ملی قلمداد کرد!

یک اتفاق شگفت‌انگیز در تاریخ معماری ایران

دست‌نوشته‌ای از معمارباشی قاجار از دل یک زیرزمین کشف شد

 یک دفترچه دست‌نویس ۱۱۱ ساله متعلق به «میرزاجعفرخان معمارباشی»، از مشهورترین معماران عصر قاجار، پس از سال‌ها در زیرزمین خانه‌ای پیدا شد؛ کشفی که برخی پژوهشگران آن را یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ نظریه معماری ایرانی می‌دانند.

پشت پرده تبلیغات «در خانه بمانید و دلار پارو کنید» رویافروشی است

«لمیدن» راه پولدار شدن نیست

«روزانه فقط دو ساعت کار کن و ماهی سه هزار دلار درآمد داشته باش»، «بدون سرمایه و بدون مهارت، از خانه درآمد دلاری کسب کن»، «فقط با یک گوشی موبایل زندگی‌ات را متحول کن» اینها جملاتی هستند که این روزها بارها در اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب و حتی پیامک‌های تبلیغاتی دیده می‌شوند. تبلیغاتی که رویای درآمد دلاری را به ساده‌ترین شکل ممکن ترسیم می‌کنند و به مخاطب القا می‌کنند که برای رسیدن به ثروت تنها کافی است روی یک لینک کلیک کند یا در یک دوره آموزشی ثبت‌نام کند، اما واقعیت چیست؟ آیا درآمد دلاری واقعا برای ایرانی‌ها امکان‌پذیر است یا بخش بزرگی از این تبلیغات چیزی جز یک رویای گران‌قیمت نیست؟

نگاهی کوتاه بر تاریخچه حضور نماد «سرو» و تجلی آن در ایستادگی معاصر

همچو سرو، آزاد

در پهنه بی‌کران فلات ایران، جایی که بادهای سرد حوادث و طوفان‌های سهمگین انیران در طول هزاره‌ها بر پیکر تاریخ کوبیده‌اند، طبیعت همواره آینه‌گردان روح جمعی مردم این مرزوبوم بوده است. در این میان، «سرو» نه یک آرایه گیاهی ساده در حاشیه باغ‌ها، بلکه تجسم عینی ایستادگی ایرانی است. سرو از معدود درختانی است که تن به عریانی پاییز نمی‌دهد، جامه سبز خویش را در تندباد خزان وا نمی‌نهد و تسلیم سرمای زمستان نمی‌شود. این پایداری شگفت‌انگیز، آن را به نماد همیشگی آزادگی، راست‌قامتی و حیات سرمدی در ناخودآگاه ایرانیان بدل کرده است.

سروده یوسفعلی میرشکاک در سوگ رهبر شهید انقلاب

بر نطع مرگ با تن بی‌سر مسافریم

یوسفعلی میرشکاک در سروده‌ای به وصف حال دل ایرانیان از شهادت رهبر شهید پرداخت.

تحلیلی بر سازوکارهای تمدنی یک آیین جمعی

تشییع رهبر شهید

در تاریخ اجتماعی جوامع بشری، آیین‌های سوگواری همواره فراتر از کارکرد عاطفی صرف، مسبب بازتولید همبستگی جمعی و بازتعریف هویت‌های فرهنگی بوده‌اند. اما هنگامی که یک آیین سوگواری به مقیاسی بی‌سابقه دست می‌یابد و میلیون‌ها انسان را در بستری از بحران سیاسی-نظامی گرد هم می‌آورد، از چارچوب یک مراسم معمولی فراتر رفته و به «رویدادی تمدنی» بدل می‌شود.

آقای شهید ایران مردی که ایران را به دوران اشغال‌ناپذیری رساند

آیین تشییع رهبر شهید ثبت ملی می‌شود

وزیر میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی با تاکید بر اینکه آیین تشییع رهبر شهید «بزرگ‌ترین رویداد ملی انقلاب اسلامی» خواهد بود، از ثبت ملی این رویداد به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی و میراث معنوی معاصر ایران خبر داد.

واکاوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای، نخستین رسانه بصری تاریخ اجتماعی

از دل قهوه‌خانه تا اوج باور دینی

در میان انبوه جریان‌های هنری‌ای که در طول تاریخ ایران ظهور و افول کرده‌اند، معدود مکتب‌هایی را می‌توان سراغ گرفت که نه در خلوتگاه درباریان و نه در کارگاه‌های خصوصی شاهزادگان، بلکه در دل تکیه‌گاه‌های مردمی زاده شده باشند. نقاشی قهوه‌خانه‌ای، این پدیده بصری تماما بومی، روایتی منحصربه‌فرد از تقاطع سنت و اعتقاد است؛ هنری که در اعماق فرهنگ شفاهی جامعه شهری عصر قاجار ریشه دواند و با تکیه بر نیاز فطری انسان ایرانی به تجسم عینی باورهای خویش، از یک سرگرمی ساده به یک نظام ارتباطی فراگیر تبدیل شد.

صرفه‌جویی باید فرهنگ همگانی شود

در روزهای اخیر، هوای تهران و بسیاری از شهرهای ایران به شدت گرم شده است. این گرما هشداری بابت تابستانی داغ است، تابستانی که در کنار تمام لذت‌ها و زیبایی‌هایش می‌تواند بابت کمبود آب و برق تبدیل به روزهای سختی برای ایرانیان شود. با افزایش دما و شدت گرما در چند روز اخیر به طور حتم مصرف آب و برق نیز به طرز قابل توجهی افزایش یافته است. سیستم‌های سرمایشی مانند کولرهای آبی، اسپلیت و کولرهای گازی به طور معمول برق زیادی مصرف می‌کنند که همین امر نگرانی‌هایی را در خصوص تامین انرژی و نیز هزینه‌های اقتصادی به وجود آورده است.

«آگاه» در گزارشی به تبیین حفظ و تقویت اخلاق سیاسی در دوره پساجنگ پرداخت

نقد منصفانه آری؛ توهین و تخریب هرگز!

سیدمهدی حسینی، خبرنگار: در دنیای امروز که سرعت انتقال خبر زیاد است و فضای مجازی به میدان جنگ کلمات تبدیل شده، تفکیک میان «نقد» و «تخریب»، دیگر یک بحث اخلاقی ساده نیست، بلکه یک ضرورت امنیتی و اجتماعی است.

ققنوس تمدن: از شکوه باستان تا بلوغ در پیچ تاریخی عصر حاضر

ایرانیت و پیوند قدسی با حقیقت

 تمدن ایران بر خلاف بسیاری از تمدن‌های باستانی که تنها در موزه‌ها جان دارند، یک موجود زنده، پویا و زاینده است. تفاوت بنیادین ایرانیان با دیگر اقوام در این بود که «خرد» را پیش‌زمینه ایمان قرار دادند.

شرایط مساوی در شرایط نابرابر

روح یک ملت در زمین فوتبال

بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس؛ فوتبال ورزشی است که گاهی یک مسابقه آن می‌تواند به صحنه‌ای تبدیل شود که روح یک ملت در آن آشکار می‌گردد. دیدار ایران و نیوزیلند از همین جنس بود. تیمی که انواع کارشنکنی‌ها را دیده بود، از بازی‌های تدارکاتی محروم مانده بود و حتی اجازه نیافته بود با آرامش و زمان کافی به شهر محل مسابقه برسد؛ به زمین آمد و ۹۰ دقیقه با تمام جان جنگید.

روایتی از تداوم فرهنگ مقاومت در سالروز درگذشت سردار ملی

عیار تبریز؛ قصه خاکی که تسلیم نشد

مرضیه کیان، خبرنگار:‌بیست‌وهشتم ذی‌الحجه، یادآور خاموشی مردی است که نام او در تاریخ این سرزمین با مفهوم ایستادگی و غیرت گره خورده است. تاریخ ایران پر از نام سردارانی است که برای خاک و آزادی جنگیده‌اند، اما نام ستارخان با مفهوم دیگری از مقاومت پیوند دارد. سردار ملی ایران، نه یک اشراف‌زاده بود و نه یک نظامی تعلیم‌دیده در آکادمی‌های غربی؛ او لوطی و عیاری از دل کوچه پس‌کوچه‌های امیرخیز تبریز بود. امروز و در سالروز درگذشت او، بیش از آنکه نیازمند بازخوانی وقایع تقویمی و شرح جنگ‌های محله به محله باشیم، نیازمند فهم «فرهنگ مقاومت» هستیم؛ فرهنگی که ستارخان تنها یکی از نمادهای برجسته آن در تاریخ معاصر است و جریان آن همچنان در رگ‌های جامعه ایران تپش دارد.

«آگاه» در گزارشی به ترسیم چشم‌انداز قدرت «جمهوری اسلامی» در دوره پساجنگ پرداخت

نظم نوین غرب آسیا با محوریت ایران

عماد خورشید طلب: معادله جدید قدرت پس از جنگ ۴۰ روزه آمریکا و رژیم صهیونی علیه کشورمان به‌ویژه بعد از خط و نشان‌های جدید رئیس‌جمهور آمریکا که در نهایت به عقب‌نشینی او منجر شد، نشان‌دهنده یک چرخش راهبردی در موقعیت بین‌المللی ایران است. این تغییر به قدری عمیق است که گزاره «ایران غیرقابل تحریم» اکنون به یک سرفصل جدی در ادبیات سیاسی تبدیل شده است.

ایرانی‌ها نسبت به سال‌های گذشته کمتر فرش دستبافت می‌خرند

فرش؛ خانه‌های کوچک و جیب‌های محتاط‌تر

بسیاری از ما خاطرات کودکی‌مان را روی تار و پود فرش‌های دستبافت ایرانی جا گذاشته‌ایم. خانه‌هایی که بوی چای تازه‌دم و نان گرم می‌دادند و کف اتاق‌هایشان با نقش‌های شاه‌عباسی، افشان، ترنج و لچک پوشیده شده بود. فرش فقط یک کف‌پوش نبود؛ بخشی از هویت خانه ایرانی بود. روی آن بزرگ شدیم، بازی کردیم، درس خواندیم و مهمان پذیرفتیم.

طنین نوای حماسی شبانه که مرزها را درنوردید

وقتی روضه سنگر می‌شود

مرضیه کیان- خبرنگار: از شب دهم اسفند، خیابان‌های شهر شاهد اتفاقی بی‌سابقه بود؛ تجمعاتی که نه در فضای محصور و مسقف تکیه‌ها، بلکه در دل تاریکی شب و کف خیابان‌ها شکل گرفت. مردمی که به جای نشستن در عزاداری‌های سنتی، شانه به شانه هم ایستادند و با نوای مداحانی چون مهدی رسولی و ده‌ها نفس‌گرم دیگر، حماسه‌ای جدید را رقم زدند. این موج خروشان خیابانی، به سرعت از مرزهای جغرافیایی فراتر رفت و به صفحات گوشی‌های هوشمند در سراسر جهان رسید.

آب و هوا

خودنمایی تابستان در روز تعطیل خرداد

هنر می‌تواند حافظ روح یک ملت باشد

بعثت هنرمندان؛ از فردوسی تا امروز

 ملت‌ها تنها با پیروزی‌های نظامی یا دستاوردهای سیاسی در تاریخ ماندگار نمی‌شوند؛ آنچه یک ملت را در حافظه زمان تثبیت می‌کند، «روایت» است. اگر حماسه‌ای رخ دهد اما زبان روایت برای آن شکل نگیرد، آن حماسه به‌تدریج در غبار فراموشی فرو می‌رود یا در معرض تحریف قرار می‌گیرد. از همین منظر است که در کنار خیزش مردم، سخن از «بعثت هنرمندان» به میان می‌آید؛ بعثتی که وظیفه آن تبدیل تجربه‌های تاریخی ملت به حافظه فرهنگی پایدار است.

هندسه روایی «دفاع مقدس سوم» در امتداد حافظه تاریخی

بعثت هنرمندان

ملت‌ها نه تنها با قدرت نظامی یا توان سیاسی، که با «حافظه تاریخی» خود زنده می‌مانند. حافظه تاریخی نیز بدون «روایت»، نه شکل می‌گیرد و نه تداوم می‌یابد. هر ملتی اگر نتواند تجربه‌های بزرگ خود را به زبان هنر، ادبیات و رسانه ترجمه کند، به‌تدریج از درون تهی می‌شود؛ حتی اگر در میدان‌های نبرد، پیروز مطلق باشد. پیروزی بی‌روایت، پیروزی ناتمام است و در معرض غبار فراموشی یا تحریف قرار می‌گیرد.

دانشمندی که مرگ سال‌ها دنبالش بود

سردسته‌ای برای رویای علمی ایران

شهدای هسته‌ای ایران بخشی از چهره‌های علمی این کشور هستند که نام آنها در سال‌های اخیر با حوزه فناوری هسته‌ای و پیشرفت‌های علمی گره خورده است. این افراد از میان پژوهشگران، استادان دانشگاه و متخصصانی برخاسته‌اند که در مسیر توسعه دانش بومی و تقویت زیرساخت‌های علمی کشور فعالیت می‌کردند. در کنار فعالیت‌های علمی، زندگی و مسیر حرفه‌ای آنان با چالش‌ها و فشارهای امنیتی نیز همراه بوده و در مواردی به ترور و حذف فیزیکی آنان انجامیده است؛ رخدادهایی که بازتاب گسترده‌ای در فضای داخلی و بین‌المللی داشته است.

نوبت بعثت هنر

رهبر انقلاب اسلامی روز گذشته (جمعه) در پیامی به مناسبت ۲۵ اردیبهشت، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی تصریح کردند: زبان فارسی علاوه بر ابزار گفتار و نوشتار، قالب شناخت و رشته اتصال اندیشه و مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل می‌دهد و یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌ها برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایران اسلامی در گستره جهانی است.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی در پاسخ به «آگاه» اعلام کرد

لغو محدودیت ورود گردشگران انفرادی به کشور

گردشگری کشور اگرچه با بسته بودن خیلی از فرودگاه‌ها و مسیرهای هوایی، نبود هواپیماهای مسافری، گران شدن هزینه بلیت‌ها در شرایط فعلی نه جنگ و نه صلح این روزها عملا خوابیده و گردشگر خارجی به کشور نمی‌آید و مسافرت‌ها برای مردم نیز در اولویت آخر قرار گرفته اما معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی یک نشست خبری برگزار کرد و در آن راهبردهای کلان این معاونت برای مدیریت گردشگری کشور را شرح داد. او در این نشست از تدوین سه سناریوی عملیاتی برای سال ۱۴۰۵ گفت.

مدیر نشر شکوفه:

«روزی روزگاری ایران» فقط درباره پیروزی و شکست نیست

مجموعه «روزی روزگاری ایران» نوشته مهدی میرکیایی ۹ داستان با محوریت ۹ جنگ مهم و تاثیرگذار تاریخ ایران است که از سوی کتاب‌های شکوفه (واحد کودک و نوجوان انتشارات امیرکبیر) برای نوجوانان منتشر شده است. این آثار را جمعی از تصویرگران کشور همچون مریم فاضلی، عاطفه فتوحی، مریم محمودی‌مقدم، زهرا جعفری‌سرابی و زهرا زرین‌پور تصویرگری کرده‌اند.