قلم‌فروشی، آغاز وطن‌فروشی

عماد خورشید طلب: مرداد ۱۳۳۲ تنها عرصه جابه‌جایی قدرت در خیابان‌ها نبود، بلکه نقطه اوج یک شبیخون تمام‌عیار به افکار عمومی بود که در آن، امواج رادیو و صفحات روزنامه‌ها نقش گلوله را ایفا می‌کردند. در آن روزهای پرالتهاب، یک دستگاه رسانه‌ای پیچیده با هدایت سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه، ماشین ترور شخصیتی و دروغ‌پردازی را روشن کرد تا با ایجاد هراس، تفرقه و ناامیدی، مسیر را برای سقوط یک ملت هموار کند.

فرآیندهای رسانه‌ای، فرهنگ مشارکت و مهندسی توجه در سینمای ترند

پرده نقره‌ای در محاصره رسانه‌های نو

سینما در دهه سوم قرن بیست‌ویکم دیگر منحصر به تاباندن نور بر پرده سفید در تاریکی سالن‌ها نیست؛ سینمای امروز، یک زیست‌بوم رسانه‌ای پیچیده و چندلایه است که پیش از اکران نخستین فریم‌های فیلم، در تاروپود شبکه‌های اجتماعی، گفت‌وگوهای آکادمیک و فرهنگ دیجیتال ریشه می‌دواند. زمانی که خبر ساخت فیلم «اودیسه» کریستوفر نولان به تهیه‌کنندگی اما توماس با بودجه‌ای ۲۵۰ میلیون دلاری توسط کمپانی یونیورسال پیکچرز اعلام شد، ماشین رسانه‌ای هالیوود یک رویداد فرهنگی ملی و جهانی را طراحی کرد. نولان که پس از موفقیت همه‌جانبه «اوپنهایمر» به جایگاه فرامحصولی در سینمای مولف دست یافته بود، حماسه ۳۰۰۰ ساله هومر را نه فقط به عنوان یک متن کهن ادبی، بلکه به عنوان سازوکاری برای تسخیر اقتصاد توجه به کار گرفت.

روزنامه «آگاه» برای نخستین بار منتشر کرد

روایتی از اسناد قاجاری ۲۱۸ ساله جزیره خارک

دو سند منتشرنشده متعلق به آرشیو ملی هند از فرمان دولت قاجار برای استحکام قلعه خارک و نامه حاکم بوشهر درباره تهدیدهای دریایی علیه این جزیره راهبردی پرده برمی‌دارد. این اسناد نشان می‌دهد اهمیت جزیره خارک بسیار پیشتر از عصر نفت، در سیاست و امنیت خلیج فارس تثبیت شده بود.

همه حول یک آرمان مشترک

همایش تسخیر قلوب

زهرا اکبری، پژوهشگر: اربعین را می‌توان یکی از کم‌نظیرترین پدیده‌های اجتماعی و تمدنی جهان معاصر دانست؛ رخدادی که بیش از آنکه بر قدرت سیاسی یا نظامی تکیه داشته باشد، بر سرمایه‌ای اجتماعی به نام «محبت» استوار است. هنگامی که به این اجتماع عظیم می‌اندیشم، نخستین پرسشی که در ذهنم شکل می‌گیرد این است که چه نیرویی می‌تواند میلیون‌ها انسان را از ملیت‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون، بدون اجبار و سازمان‌دهی حکومتی، در مسیری واحد گرد آورد و آنان را به مشارکتی داوطلبانه وادارد؟

ایشی‌گورو با رمان جدید می‌آید

«کازوئو ایشی‌گورو»، نویسنده برنده نوبل ادبیات از انتشار رمان جدید خود در سال آینده میلادی خبر داد.

بازتاب‌های جهانی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد

دیپلماسی از مجرای اقتدار

سرانجام پس از ماه‌ها فراز و نشیب و پایداری همه‌جانبه ملت و نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران در برابر تجاوزات مستکبران، امضای تفاهم‌نامه میان تهران و واشنگتن (معروف به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد)، پایانی بر توهمات نظامی کاخ سفید رقم زد. این سند که به طور مشترک به امضای مقامات ارشد دو کشور رسید، مهر باطلی بر راهبرد جنون‌آمیز «فشار حداکثری نظامی» و تجاوزات اخیر جبهه غربی- صهیونیستی علیه خاک پاک کشورمان و جبهه مقاومت بود.

نگاهی به داستان ترجمه ادوارد فیتزجرالد از رباعیات خیام، به بهانه سالمرگ او

خیام ویکتوریایی و یک سوءتفاهم بزرگ

در دوم سپتامبر ۱۸۶۳، جان راسکین، منتقد هنری انگلیسی، نامه‌ای به مترجم ناشناس اشعار عمر خیام نوشت و گفت: «با تمام وجودم از شما التماس می‌کنم که اشعار بیشتری از عمر خیام برای ما پیدا و ترجمه کنید؛ من - تا به امروز - چیزی به شکوه این شعر نخوانده‌ام.» او نامه را با این کلمات به پایان رساند: «بیشتر - بیشتر - لطفا بیشتر.» مترجم یعنی ادوارد فیتزجرالد تا سال ۱۸۷۲ نامه را نخواند. در آن زمان، چاپ سوم رباعیات عمر خیام منتشر شده بود و خیام دنیای ادبیات غرب را به سرعت تسخیر کرده بود.

واکاوی ابعاد پنهان نبرد شناختی در هفته ارتباطات

وقتی «رسانه» لوله تفنگ می‌شود

مرضیه کیان- خبرنگار: درست در نقطه‌ای که انتظار می‌رود شاتر دوربین، لحظه‌ای از واقعیت محض را ثبت کند، پرده‌ای از روایت‌های متضاد بالا می‌رود. انگار کارگردانی نامرئی، با هر فریم، نه تنها چشم‌انداز را تغییر می‌دهد، بلکه بر روح و جان مخاطب نیز چیره می‌شود.

بررسی حمایت کشورهای خارجی از موزه‌ها

نسخه‌ای برای موزه‌های کم‌رمق

در بسیاری از شهرهای جهان، موزه‌ها فقط ساختمان‌هایی برای نگهداری اشیای قدیمی نیستند؛ آنها بخشی از حافظه زنده شهر به شمار می‌روند. از صف‌های طولانی مقابل موزه لوور در پاریس گرفته تا موزه‌های کوچک محلی در شهرهای دورافتاده ژاپن یا ایتالیا، همه یک کارکرد مشترک دارند: روایت گذشته برای فهم امروز. اما پشت این ویترین‌های روشن و سالن‌های آرام، واقعیتی کمتر دیده می‌شود؛ اینکه بخش قابل توجهی از موزه‌ها بدون حمایت دولت‌ها توان ادامه حیات ندارند. حتی مشهورترین موزه‌های جهان نیز برای نگهداری آثار، برگزاری نمایشگاه‌ها، تامین امنیت و جذب مخاطب به انواع حمایت‌های عمومی وابسته‌اند.

تاریخ را بازنویسی کردند؛ زمین را دزدیدند

زیتون در خون خودش غرق شد

مرضیه کیان- خبرنگار:  این روزها مردم فلسطین فرصت سرخاراندن ندارند. نه برای برداشت زیتون، که برای زنده ماندن. صبح زود می‌زنند بیرون میان دیوارهای بتنی و جاده‌های تکه‌تکه و غروب با زخمی بر دوش برمی‌گردند. اما روزگاری نه چندان دور – تا پیش از ۱۹۴۸ – هر خانه‌ای در یافا، حیفا، غزه و الخلیل حداقل چند اصله درخت زیتون جلوی در داشت. محصول همان را می‌چیدند و روغن سالانه را از جایی نمی‌خریدند. فصل زیتون، فصل جشن و صمیمیت بود. اما آن سال‌ها، سال ۱۹۱۷ با اعلامیه بالفور، سال‌های قیمومت بریتانیا، سال ۱۹۴۸ با نکبه، فصل دیگری آمد؛ فصلی که در آن نه زیتون که ریشه‌ها می‌سوختند. رسانه‌ها گفتند: «عثمانی عرضه نگهداری فلسطین را نداشت.» و با همین جمله، مشروعیت یک اشغال ساخته شد. این گزارش نه نبرد تفنگ‌ها که نبرد واژه‌ها را روایت می‌کند.

به بهانه روز جهانی آزادی مطبوعات و در ستایش خبرنگارانی که آینه‌دار حقیقت ماندند

تراژدی حقیقت و آزادی بیان

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: تاریخ معاصر جهان همواره گواهی بر این حقیقت بوده است که در زمان وقوع جنگ‌ها، نخستین قربانی، حقیقت است. روز جهانی آزادی مطبوعات که هر ساله در سوم ماه می گرامی داشته می‌شود، ریشه در اعلامیه تاریخی ویندهوک دارد که در سال ۱۹۹۱ در نامیبیا و با هدف ترویج مطبوعات آزاد، مستقل و تکثرگرا به تصویب رسید و در پی آن، در سال ۱۹۹۳ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان روزی بین‌المللی برای ارزیابی وضعیت آزادی بیان در سراسر جهان رسمیت یافت.

روایتی از زیست و میراث سیمین دانشور؛ بانوی نخستین‌ها و پیشگوی امید

می‌خواهم امیدوار باشم

شاید تقدیر چنین بود که تولدش در نخستین سحرگاهان قرن چهاردهم خورشیدی گویی با خصلت پیشگویی گره بخورد؛ قرنی که برای ایران و ایرانی، لبریز از تلاطم و حوادث پیش‌بینی‌ناپذیر بود و در میان این حجم از غوغا، حضور جانی صاحب شهود الزامی می‌نمود تا گویی از ورای پرده‌های زمان، فردا را به تماشا بنشیند و روایتگر ناگفته‌ها باشد. سخن از سیمین دانشور است؛ بانویی که نامش در شناسنامه فرهنگی این مرزوبوم با واژه «نخستین» پیوندی دیرینه دارد و با ایستادن در صف اول تاریخ، جسورانه راهی نو را برای تماشای جهان گشود و به اسوه‌ای ماندگار در ادبیات بدل شد.

مستند ایرانی در جشنواره فیلم اقلیم بریتانیا

مستند محیط‌زیستی «اپوش» به کارگردانی بهمن ابراهیمی، به همت اداره کل تامین و رسانه بین‌الملل صداوسیما در پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم اقلیمی فرام (The Climates) در بریتانیا پذیرفته شد.

آثار شوک عدم اطمینان پس از بحران‌ها

چگونه ترس جمعی، اقتصاد را فلج می‌کند؟

هنگامی که جنگ بر یک کشور سایه می‌افکند، پدیده‌ای اقتصادی-روانشناختی به نام شوک عدم اطمینان (Uncertainty Shock) بروز می‌کند. اقتصاددانان این مفهوم را یکی از قدرتمندترین عوامل اختلال در رفتار مصرف‌کننده می‌دانند: آینده ناگهان نامعلوم می‌شود، ریسک‌های پیش‌بینی‌ناپذیر افزایش می‌یابد و خانوارها به‌طور غریزی به «پس‌انداز احتیاطی» (Precautionary Saving) روی می‌آورند. حتی اگر درآمد فعلی تغییر نکرده باشد، مردم مصرف را کاهش می‌دهند، خریدهای روزمره را به تعویق می‌اندازند، تصمیم‌های بلندمدت (از خرید خانه تا عروسی) را متوقف می‌کنند و ذهن جمعی جامعه پیام ساده‌ای دریافت می‌کند: «احتیاط کن، نگه دار، صبر کن.»

افسرده‌اید؟ ورزش، به خوبی گفتاردرمانی و داروهای ضد افسردگی عمل می‌کند

یک بررسی جدید شواهد می‌گوید افراد افسرده ممکن است به همان اندازه که از صحبت با درمانگر سود می‌برند، از ورزش کردن نیز بهره‌مند شوند.

کاربران ایمن یا اینترنت آزاد؟

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: در دهه‌های نخست ظهور اینترنت، تصور غالب بر پایه «اعلامیه استقلال فضای مجازی» جان پری بارلو استوار بود؛ آرمان‌شهری که در آن فضای دیجیتال، قلمروی مستقل از حاکمیت دولت‌ها و فارغ از مرزهای جغرافیایی پنداشته می‌شد. اما با گذر زمان و تبدیل شدن اینترنت به زیرساخت حیاتی زندگی بشر، آن نگاه رمانتیک جای خود را به واقع‌گرایی سیاسی داد. امروزه، بحث از حاکمیت دیجیتال (Digital Sovereignty) به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های قدرت‌های جهانی بدل شده است.

رژیم کتو، درمانی بالقوه برای افسردگی

یک مطالعه جدید گزارش می‌دهد که رژیم کتو ممکن است به کاهش افسردگی در افرادی که به داروهای ضد افسردگی پاسخ نمی‌دهند، کمک کند.

چطور تجربه‌های شخصی جای توصیه‌های تکراری را می‌گیرند؟

صمیمانه‌ترین راه تغییر

برای خوانندگانی که از ادبیات نسخه‌محور خودیاری فاصله گرفته‌اند اما همچنان به دنبال الهام برای زیستن آگاهانه‌تر هستند، خاطره‌نویسی‌ها جایگزینی جدی و اثرگذار به شمار می‌آیند؛ کتاب‌هایی که به‌جای دستور دادن، تجربه زیسته را پیش چشم می‌گذارند.

روایتی از یک قرن حضور فیلسوف بریتانیایی برنده نوبل در سپهر اندیشه ایران

برتراند راسل در فلسفه روزمره ایرانیان

در سالروز درگذشت برتراند راسل، فیلسوف، منطق‌دان و کنشگر بریتانیایی، پرداختن به میراث او در ایران فراتر از یک یادبود ساده، واکاوی جریانی است که بخش بزرگی از تاریخ روشنفکری معاصر ما را شکل داده است. راسل برای ایرانیان تنها یک نام در کتب درسی فلسفه نیست؛ او نمادی از وضوح زبانی، جسارت و نوعی از خردگرایی است که در میانه تلاطم‌های سیاسی قرن بیستم، پنجره‌ای نو به سوی جهان مدرن گشود. نفوذ او در ایران را می‌توان به سه ساحت متمایز تقسیم کرد؛ نخست، ورود روش‌مندی منطقی و فلسفه تحلیلی، دوم، تاثیر عمیق بر سبک زندگی طبقه متوسط و سوم، حضور او به عنوان یک مصلح اجتماعی و فیلسوف ضدجنگ که الهام‌بخش جریانات صلح‌طلب بود.

رضا پهلوی پول‌های به غارت رفته از مردم ایران را کجا خرج می‌کند؟

شاهزاده خیالی در جزیره شیطان

این روزها در خلال آشوب‌ها و اغتشاشات سازمان‌یافته توسط سرویس‌های جاسوسی بیگانه، بار دیگر رسانه‌های ضدایرانی یک نام را زمزمه می‌کنند و آن کسی نیست جز رضا پهلوی. رضا پهلوی که ته‌مانده خاندان ایران‌ستیز پهلوی محسوب می‌شود سال‌هاست که با پول‌های به غارت رفته توسط پدرش در ینگه دنیا مشغول عیاشی و خوش‌گذرانی است؛ اما طی سال‌های اخیر عده‌ای سعی کرده‌اند تا ردای سیاست‌گری بر تن او بپوشانند؛ ردایی که برایش گشاد است و در تن او زار می‌زند.

به بهانه روز جهانی سینما

چه سینماگرانی در سال ۲۰۲۵ از دنیا رفتند؟

در سال میلادی ۲۰۲۵ که در حال سپری کردن روزهای آخر آن هستیم، دنیای سینما، تئاتر و هنرهای نمایشی شاهد فقدان چهره‌هایی بود که هر یک به‌تنهایی بخشی از تاریخ هنر معاصر را شکل داده بودند. از اسطوره‌های بازیگری هالیوود چون رابرت ردفورد، جین هکمن و دایان کیتون گرفته تا فیلمسازان مؤلفی مانند دیوید لینچ و مستندسازان جریان‌سازی چون مارسل اوفولس. به بهانه روز جهانی سینما نگاهی داریم به مهم‌ترین هنرمندانی که در عرصه سینما و تئاتر در یک سال اخیر از دنیا رفتند.

نگاهی به نتایج چند پژوهش خارجی

آیا می‌توان نوشتار هوش مصنوعی را از انسان تشخیص داد؟

بررسی‌های تازه نشان می‌دهد نثر تولیدشده توسط هوش مصنوعی، به‌ویژه سامانه‌هایی مانند «چت‌جی‌پی‌تی»، به‌تدریج از نوشتار انسانی فاصله گرفته و در عین حال بر شیوه استفاده انسان‌ها از زبان اثر می‌گذارد؛ روندی که می‌تواند پیامدهایی مهم برای روزنامه‌نگاری، تولید محتوا و حتی تحول زبان انگلیسی داشته باشد.

پشت‌پرده بمب‌گذاری آمیا افشا شد

پایانی بر ۳۱ سال اتهام‌زنی به ایران

آنی ماشون، مامور سابق اطلاعاتی انگلیس اخیرا طی مصاحبه‌ای، پرده از یک راز ۳۱ ساله برداشته است و اعتراف کرده که حمله به مقر یهودیان آرژانتین موسوم به آمیا، که غربی‌ها بیش از سه دهه است پیرامون آن انگشت اتهام را به سمت ایران چرخانده‌اند، کار موساد، سرویس جاسوسی و تروریستی رژیم اشغالگر اسرائیل بوده است.

ادبیات بین الملل در ۲۰۲۵

سالی برای برجسته شدن ادبیات ژاپن

سال ۲۰۲۵، ادبیات ژاپن در عرصه بین‌المللی پررنگ ظاهر شد و ترجمه‌های انگلیسی آن، از داستان‌های آرام و دلنشین گرفته تا رمان‌های جنایی و ترسناک، توجه خوانندگان را جلب کردند.

ربات انسان‌نمای بریتانیایی زودتر از بقیه پا گرفت!

ربات انسان‌نمای رکوردشکن بریتانیایی موفق شد تنها ۴۸ ساعت پس از مونتاژ نهایی، به شکل پایدار راه برود.

ممنوعیت نویسنده پرفروش در بریتانیا

برای حمایت از گروه «اقدام برای فلسطین»

سالی رونی، نویسنده مشهور ایرلندی اعلام کرد که به دلیل حمایت از گروه «اقدام برای فلسطین» و حمایت علنی او از این گروه، احتمالا دیگر قادر به انتشار آثار جدیدش در بریتانیا نخواهد بود.

آنفلوآنزای پرندگان، بلای جان فُک‌های فیلی در «جورجیای جنوبی»

کارشناسان حیات وحش در یک مطالعه جدید علت تلف شدن تعداد زیادی از فُک‌های فیلی در جزیره «جورجیای جنوبی» را شیوع آنفلوآنزای پرندگان عنوان کرده‌اند.

مصرف پنج مکملی که از شما در برابر سرماخوردگی و سرفه محافظت می‌کند

فصول سرد سال همیشه با سرماخوردگی و سرفه‌های آزاردهنده همراه است. مصرف پنج مکمل می‌تواند شما را در برابر این بیماری‌های فصلی محافظت کند. بررسی‌های سازمان تحقیقاتی سلامت در بریتانیا نشان می‌دهد که اکثر مردم مکمل‌های ضروری بدن خود را دریافت نمی‌کنند و به همین دلیل بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های مختلف، به‌ویژه بیماری‌های فصل زمستان قرار دارند.

مروری بر فهرست نهایی جایزه طنز وودهوس ۲۰۲۵

خنده زبان مشترک ادبیات

در بیست‌وپنجمین سال برگزاری جایزه طنز وودهوس، هشت نویسنده از میان رکورد ۱۰۷ اثر نامزد شده‌اند تا خنده‌دارترین رمان سال ادبیات بریتانیا برگزیده شود. رقابتی که از ریچارد آیواده تا سندی توکسویگ و نُسَیبه یونس را گرد هم آورده تا طنز، هجو و شوخ‌طبعی انگلیسی را در قالبی نو بازآفرینی کنند.

مجری «تخت گاز» درگذشت

کوئنتین ویلسون، مجری شناخته‌شده برنامه‌های خودرویی «تخت گاز» پس از مبارزه‌ای کوتاه با سرطان ریه در ۶۸ سالگی درگذشت.