هویت ملی
-
بازآفرینی هویت در مسیر تمدنسازی
از خوانشهای بومی تا الزامات حکمرانی
مسئله هویت در ایران معاصر و چالشهای پیرامون آن، همواره یکی از پیچیدهترین دغدغههای حکمرانی و انسجام اجتماعی بوده است؛ چالشی که ریشه در مواجهه شتابزده با مدرنیته، ترجمه بدون نقد نظریات غربی و شکلگیری تقابلهای کاذب و وارداتی میان مفاهیمی چون «اسلامیت» و «ایرانیت» دارد. در شرایطی که نظام آموزشی تستمحور، تضعیف کارکردهای تربیتی نهاد خانواده و اجرای سیاستهای کلان فاقد پیوست هویتی، بر دامنه این گسستها افزودهاند، بازخوانی انتقادی این عرصه ضرورتی مضاعف مییابد.
-
«ایران قوی» به راهبرد ملی تبدیل شود
تحولات پرشتاب منطقه، افزایش رقابتهای ژئوپلیتیکی و ضرورت تقویت انسجام داخلی، بار دیگر مفهوم «ایران قوی» را به یکی از کلیدواژههای مهم فضای فکری و سیاستگذاری کشور تبدیل کرده است. اما ایران قوی صرفا به توان اقتصادی و نظامی محدود میشود یا هویت ملی، سرمایه اجتماعی، فرهنگ و مشارکت مردم نیز در تحقق آن نقشی تعیینکننده دارد؟
-
«هامون» نماینده فراموش شده مردم
دهههای ۷۰ و ۸۰ را میشود دوران پیوند ملموس سینمای ایران با متن جامعه و مسائل عینی آن دانست. در این دو دهه، سینمای اجتماعی و کمدی آینهای برای بازنمایی تغییرات هویتی، مناسبات طبقاتی و تنشهای ناشی از مدرن شدن جامعه بود. این پیوند بیش از هر چیز خود را در پرسونای بازیگرانی نشان میداد که لنگرگاه عاطفی و هویتی سینما در آن دوران بودند. خسرو شکیبایی از نمادهای شاخص این نسل بود؛ هنرمندی که پیش از ورود به سینما، رنج زیست واقعی در اعماق جامعه را در مشاغلی چون خیاطی، آسانسورسازی و کارگری تجربه کرده بود و کار روی صحنه تئاتر را با نام مستعار «محمود سیاه» در لالهزار آغاز کرد. این تجربه زیسته، بازی شکیبایی را به نمادی از انسان درگیر در بحرانهای دوران گذار تبدیل کرد.
-
پاسخی به زخمزبانهای رسانهای در روزهای سنگین نبرد
استخوانهایی که زیر بار این کلمهها تیر میکشند
مرضیه کیان، خبرنگار: این روزها که به ظاهر بوی باروت و خاکستر در کوچهها و خیابانهای شهر فروکش کرده و سایه سنگین اندوه بر شانههایمان نشسته است، دلم از این هیاهوی نامرئی و بیرحم گرفته است.
-
به همت انتشارات بهنشر
مجموعه چهار جلدی «آقای شهید ایران» رهسپار بازار کتاب شد
در آستانه آیین استقبال از رهبر شهید انقلاب اسلامی در مشهد، انتشارات بهنشر مجموعه چهار جلدی «آقای شهید ایران» را رهسپار بازار کتاب کرد که شامل کتابهای «مشت ایران»، «راضی به رضا»، «رأی ژوری» و «اول وصف تو» است.
-
بازخوانی اسناد، دستخطها و مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره میراث فرهنگی
نگاه بلند حفاظتی به میراث فرهنگی ایران
حفظ میراث فرهنگی در جمهوری اسلامی تنها یک وظیفه اداری یا عمرانی نبوده است. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، این حوزه با مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبهنفس ایرانی، عبرت تاریخی، تمدن اسلامی ـ ایرانی و حتی اقتدار آینده کشور پیوند خورده بود. مرور دستخطها، بازدیدهای میدانی، سخنرانیها و توصیههای ایشان نشان میدهد که میراث فرهنگی در نگاه رهبر شهید صرفا مجموعهای از بناهای تاریخی یا اشیای موزهای نبود، بلکه حافظه زنده یک ملت و سرمایهای برای آینده ایران به شمار میرفت.
-
روایت رویش
در سالهای پرتب و تاب آغازین انقلاب، درست در تیر سال ۱۳۶۰، زمانی که هنوز غبار تحولات بزرگ سیاسی ننشسته بود، نیازی عمیق به یک تشکل منسجم برای تبیین و ترویج باورهای فرهنگی جامعه نوپا احساس میشد. امام خمینی (ره) با درک این ضرورت، فرمان تاسیس نهادی را صادر کرد که بعدها به یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین کارخانههای تولید فکر و هنر در کشور تبدیل شد. سازمان تبلیغات اسلامی در طول بیش از چهار دهه فعالیت، مسیری پرفرازونشیب را پیموده است. کارنامه این نهاد نشان میدهد که هرگز به یک اداره خشک دولتی محدود نمانده، بلکه از طریق بازوهای تخصصی خود، بر جغرافیا و اتمسفر فرهنگی کشور تاثیری عمیق گذاشته است.
-
نیمنگاهی به برنامههای طنز و تخصصی فوتبال پلتفرمها در شبهای جام جهانی
کاسب ویو یا طنزپرداز مردمی؟
ظهور نسل جدید کمدینهای ایرانی در فضای رسانهای کشور، با برنامههای استعدادیابی تلویزیونی بهویژه مسابقه «خندانندهشو» در برنامه خندوانه آغاز شد. چهرههایی مثل ابوطالب حسینی و امیرحسین قیاسی، بخش عمدهای از شهرت، پایگاه اجتماعی و اعتبار اولیه خود را مدیون قاب تلویزیون و تریبون رسانه ملی هستند. با این حال، با گسترش پلتفرمهای شبکه نمایش خانگی و توسعه روزافزون رسانههای تعاملی، فضای جدیدی برای این استعدادهای نوظهور فراهم شد تا فراتر از صداوسیما به برنامهسازی بپردازند.
-
استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در گفت وگو با «آگاه» مطرح کرد
مقولهای حیاتی به نام «امر ملی»
دکتر عباسعلی رهبر، استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی معتقد است یکی از مهمترین موضوعاتی که در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و سپس جنگ تحمیلی ۴۰ روزه باید مد نظر قرار بگیرد، مقولهای بهنام «امر ملی» است.
-
هندسه روایی «دفاع مقدس سوم» در امتداد حافظه تاریخی
بعثت هنرمندان
ملتها نه تنها با قدرت نظامی یا توان سیاسی، که با «حافظه تاریخی» خود زنده میمانند. حافظه تاریخی نیز بدون «روایت»، نه شکل میگیرد و نه تداوم مییابد. هر ملتی اگر نتواند تجربههای بزرگ خود را به زبان هنر، ادبیات و رسانه ترجمه کند، بهتدریج از درون تهی میشود؛ حتی اگر در میدانهای نبرد، پیروز مطلق باشد. پیروزی بیروایت، پیروزی ناتمام است و در معرض غبار فراموشی یا تحریف قرار میگیرد.
-
پوستر نمایشگاه کتاب منتشر شد
پوستر هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران با تصویری نمادین از «کتاب»، «ایران» و «هویت ملی» منتشر شد.
-
-
جنگ روایتها گاه از جنگ میدانی مهمتر میشود
چهل درس آموخته از نبرد چهل روزه
جنگ تحمیلی سوم با وجود مدت نسبتا کوتاه خود نسبت به جنگهای کلاسیک جهان، حاوی درس آموختههای ارزشمندی است که اگر به رشته تحریر درآید ظرفیت تدوین سرفصلهای تازهای ذیل جامعهشناسی ایران را فراهم خواهد ساخت.
-
پیوند فرهنگ رضوی با جریان ملی ترویج کتابخوانی در دهه کرامت
همزمان با آغاز دهه کرامت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجموعهای از کتابهای مرتبط با فرهنگ رضوی به فهرست رسمی «جام باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان» اضافه شد.
-
تحلیلی جامعهشناختی از نقش مردم در حفظ ثبات و اقتدار کشور در روزهای بحران
حماسهای با قهرمانان ناشناخته
در تحلیل قدرت ملی کشورها، معمولا از عناصر شناختهشدهای مانند توان نظامی، ظرفیت اقتصادی، فناوری و ساختارهای حکمرانی سخن گفته میشود. با این حال، تجربه بسیاری از ملتها نشان داده است که مهمترین و ماندگارترین منبع قدرت یک کشور، سرمایه اجتماعی و حضور مردم آن است.
-
در باب اهمیت تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در پایان جنگ تحمیلی سوم
پایان آتش، آغاز نبرد روایتها
سکوت سنگین اسلحهها در مرزها و توقف موقتی پرواز پهپادها در آسمان، اگرچه فرصتی برای نفس کشیدن شهرها فراهم کرده است اما برای اهالی اندیشه و ثبتکنندگان وقایع، آغازگر نبردی دشوارتر و پیچیدهتر به نام جنگ روایتها است. با احتمال دستیابی به توافق آتشبس دو هفتهای میان ایران و آمریکا-اسرائیل در روزهای گذشته، پس از روزهایی پرالتهاب که از اسفند آغاز شده بود، حالا جامعه با پرسشی حیاتی روبروست؛ چه کسی داستان این روزهای پرالتهاب را روایت خواهد کرد؟ تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در این مقطع، نه تنها یک فعالیت علمی، بلکه یک ضرورت امنیت ملی و ابزاری برای بازیابی هویت ملی تلقی میشود. در حالی که هنوز بوی سوختگی از دیوارهای تخریب شده دانشگاه صنعتی شریف و علم و صنعت و موزههای آسیبدیده اصفهان یا تهران به مشام میرسد، ثبت دقیق جزئیات، تنها راه مقابله با تحریفهایی است که معمولا در دوران پس از جنگ به راه میافتد.
-
یک پیشنهاد رسانهای به سینماگران
در ایام جنگ، چشم و گوشتان را تیز کنید
کسی نمیداند، شاید همین روزها و شبها که سرزمین مادری ما زیر بمباران و حملات هوایی دشمن است، نویسندگان و کارگردانان بزرگی در حال نوشتن قصه این روزها هستند؛ قصهای که قرار است بعدها ما آن را روی پرده نقرهای سینما ببینیم و یاد این روزهای تلخ بهاری کنیم.
-
حماسه فرهنگ و تمدن ایرانی؛ از سپیدهدم عصر حجر تا افق تمدن نوین اسلامی
پیشران جهان از عصر حجر
تاریخ فرهنگ و تمدن ایران، نه یک روایت خطی و ساده، بلکه منشوری از شکوه، ایستادگی و خردورزی است که از اعماق دوران پیشاتاریخ آغاز شده و با عبور از گردنههای پرپیچ و خم تاریخی، امروز در قامت جمهوری اسلامی ایران به سوی قلههای تمدن نوین اسلامی حرکت میکند! این سرزمین که از دیرباز به عنوان قلب زمین شناخته شده، نه تنها گهواره تمدن بشری بوده، بلکه همواره روحی صیقلخورده و پویا داشته است که در برابر تهاجمات نظامی و فرهنگی، نه تنها فرو نریخته، بلکه مهاجمان را در فرهنگ متعالی خود هضم کرده است. تداوم فرهنگی ایران در طول هزارهها نشاندهنده یک اراده ملی برای بقا و درخشش است که ریشه در توحید، عدالتخواهی و دانشطلبی دارد.
-
نگاهی بر مفهوم هویت ملی در شعر اخوانثالث
زبان فارسی؛ دژ تسخیرناپذیر هویت
زبان و ادبیات فارسی طی هزار سال، چارچوبی صلب و سنتی را حفظ کرده بود که در آن معشوق و می و گل، مفاهیمی انتزاعی و فرازمانی بودند. اما انقلاب مشروطه، وزش نسیمی بود که شاعر ایرانی را از برج عاج به خیابان آورد.
-
راهبردهای عبور از چالشها در افق تمدن نوین اسلامی
میراث ماندگار امام کبیر و رهبر شهید
انقلاب اسلامی ایران، پدیدهای برخاسته از عمق تاریخ و ریشههای قدسی، مسیری به سوی تمدن نوین اسلامی گشوده است. این راه، از اندیشه امام خمینی (قدس سره) سیراب شده و در دوران رهبری آیتالله خامنهای (رضوانالله تعالی)، تعمیق یافته است. انتظار میرود این مسیر، با هدایت الهی و رهبری شایسته حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای (حفظالله)، به ظهور منجی موعود، حضرت ولیعصر (ارواحنا له الفدا) متصل شود.
-
نگاهی بر غزل «دوباره میسازمت وطن»
معماری امید با خشت جان
سیمین بهبهانی، با شعر «دوباره میسازمت وطن»، ثابت کرد که حتی اگر «صد ساله مرده باشد»، باز هم میتواند بر درگاه تاریخ بایستد و نویدبخش طلوع دوباره آفتاب عدالت باشد.
-
جنگ روانی در آینه تاریخ معاصر
از خاکستر تا توفان
جنگ، دیگر صرفا عرصه تاخت و تاز توپ و تانک نیست؛ عرصهای است که در آن «حقیقت» خود به یک هدف استراتژیک تبدیل شده است. نبردهای اخیر در منطقه، به ویژه رویاروییهای سایبری و اطلاعاتی میان ایران و رژیم صهیونیستی، بیش از هر چیز، پرده از اهمیت محوری «جنگ شناختی» یا «عملیات روانی» برمیدارد.
-
چگونه رهبری مسیر حق، نقشه راه جوانان امروز است؟
معماری هویت ملی با ستونهای توحید
مسیر حق، آنگونه که از آیات قرآن کریم و سیره اولیای الهی برمیآید، فراتر از یک انتخاب صرف یا یک گزینش سلیقهای است، بلکه تعهدی عمیق و وجودی است که تار و پود زندگی فرد و جامعه را دربر میگیرد. این مسیر، تجلی عملی مفاهیم بنیادین وحی است؛ آیاتی که نقشه راه سعادت بشریت را ترسیم کردهاند و معیار قضاوت نهایی انسان در برابر خالق را مشخص میسازند. این مبنای وجودی، نخستین گام در هر حرکت الهی است و بنیاد هرگونه مشروعیت برای رهبری را فراهم میآورد.
-
پارادوکس هویت در عصر گذار
پروین قائمی / آگاه مسائل اجتماعی- جامعه ایران در دهههای اخیر با پدیدهای غریب و چندوجهی روبهرو شده است که میتوان آن را «بحران تعلق» نامید. در حالی که در جهان معاصر، هویت ملی بهعنوان موتور محرک توسعه در کشورهایی چون چین، ترکیه و کشورهای توسعهیافته غربی عمل میکند، در فضای عمومی ایران، نوعی «گرایش به نفی خود» و «اصالت دادن به بیگانه» به شکلی نگرانکننده رواج یافته است. این نوشتار بر آن است تا بدون افتادن در دام ناسیونالیسم افراطی، به تبیین ریشههای جامعهشناختی و روانشناختی این خودتحقیری بپردازد و تضاد میان «افتخارات واقعی» و «بازنماییهای مجازی» را واکاوی کند.
-
چگونه باور، مصونیت میآفریند؟
سپر ماهوارهای در برابر تهاجم تحقیر
در میدان جنگ نامتقارن امروز، مهمترین خط مقدم، خط مقدم ذهن و روان ملت است. دشمنان این مرز و بوم با صرف میلیاردها تومان و به کارگیری پیشرفتهترین ابزارهای رسانهای و روانی، تلاش میکنند تا دیواری از تردید و خودکمبینی را در مقابل چشمان ملت ایران بکشند و آنان را به تسلیم در برابر اراده خارجی متقاعد کنند.
-
تعیین مسیر نشر و تنظیم هویت ملی از مسیر روایت
تقریظ؛ معماری نامرئی فرهنگ
در هر تمدنی، لحظههایی وجود دارد که «کلمه» بر جای سیاست مینشیند و «کتاب» نقش نهاد راهبری را ایفا میکند. تمدن اسلامی، بیش از هر تمدن دیگر، با کتاب بالیده و با قلم، قدرت ساخته است.
-
ایران؛ پیوند زنده هویت و ایمان در مسیر تمدن اسلامی
مفهوم «ایران» در ذهن بنده از همان آغاز نه بهصورت پرسشی پیچیده، بلکه همچون هوایی بود که در آن نفس میکشیدم. در اصفهان تاریخی، میان آجرهای مسجد و صدای بازار، احساس تعلقی به سرزمین و مردمانش در من جوانه زد. نخستینبار وقتی گردشگران خارجی را دیدم، تفاوتی را حس کردم که مرز «ما» و «دیگران» را شکل میداد؛ تفاوتی در نگاه، رفتار و پوشش، که بعدها فهمیدم ریشه در هویت ملی دارد.
-
تحلیلی بر رونمایی از مجسمه زانو زدن والرین در میدان انقلاب
هویت ملی؛ ایرانی - اسلامی
شانزدهم آبان ماه، میدان انقلاب تهران شاهد رونمایی از تندیس زانوزدن والرین امپراتور روم (غرب) در برابر شاپور، پادشاه ساسانی (ایران) همراه با برنامههایی ویژه و انبوه جمعیت علاقهمند بود.
-
-
پرچم ایران در دستان مادران، حرکتی فرهنگی برای نسل آینده است
پویش مادران پرچمدار و احیای روح وحدت
در روزگاری که بسیاری از نمادهای فرهنگی و ملی در معرض فراموشی قرار گرفتهاند، پویشی از دل ایمان و مادری برمیخیزد تا دوباره رنگهای پرچم ایران در خانهها، مدارس، محلهها و قلبها بدرخشد. پویش ملی «مادران پرچمدار» حرکتی فرهنگی، مردمی و الهامگرفته از روح ایثار مادران شهید است که با هدف تقویت هویت ایرانی -اسلامی و ترویج احترام به پرچم جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است.