هویت ملی
-
-
جنگ روایتها گاه از جنگ میدانی مهمتر میشود
چهل درس آموخته از نبرد چهل روزه
جنگ تحمیلی سوم با وجود مدت نسبتا کوتاه خود نسبت به جنگهای کلاسیک جهان، حاوی درس آموختههای ارزشمندی است که اگر به رشته تحریر درآید ظرفیت تدوین سرفصلهای تازهای ذیل جامعهشناسی ایران را فراهم خواهد ساخت.
-
پیوند فرهنگ رضوی با جریان ملی ترویج کتابخوانی در دهه کرامت
همزمان با آغاز دهه کرامت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجموعهای از کتابهای مرتبط با فرهنگ رضوی به فهرست رسمی «جام باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان» اضافه شد.
-
تحلیلی جامعهشناختی از نقش مردم در حفظ ثبات و اقتدار کشور در روزهای بحران
حماسهای با قهرمانان ناشناخته
در تحلیل قدرت ملی کشورها، معمولا از عناصر شناختهشدهای مانند توان نظامی، ظرفیت اقتصادی، فناوری و ساختارهای حکمرانی سخن گفته میشود. با این حال، تجربه بسیاری از ملتها نشان داده است که مهمترین و ماندگارترین منبع قدرت یک کشور، سرمایه اجتماعی و حضور مردم آن است.
-
در باب اهمیت تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در پایان جنگ تحمیلی سوم
پایان آتش، آغاز نبرد روایتها
سکوت سنگین اسلحهها در مرزها و توقف موقتی پرواز پهپادها در آسمان، اگرچه فرصتی برای نفس کشیدن شهرها فراهم کرده است اما برای اهالی اندیشه و ثبتکنندگان وقایع، آغازگر نبردی دشوارتر و پیچیدهتر به نام جنگ روایتها است. با احتمال دستیابی به توافق آتشبس دو هفتهای میان ایران و آمریکا-اسرائیل در روزهای گذشته، پس از روزهایی پرالتهاب که از اسفند آغاز شده بود، حالا جامعه با پرسشی حیاتی روبروست؛ چه کسی داستان این روزهای پرالتهاب را روایت خواهد کرد؟ تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در این مقطع، نه تنها یک فعالیت علمی، بلکه یک ضرورت امنیت ملی و ابزاری برای بازیابی هویت ملی تلقی میشود. در حالی که هنوز بوی سوختگی از دیوارهای تخریب شده دانشگاه صنعتی شریف و علم و صنعت و موزههای آسیبدیده اصفهان یا تهران به مشام میرسد، ثبت دقیق جزئیات، تنها راه مقابله با تحریفهایی است که معمولا در دوران پس از جنگ به راه میافتد.
-
یک پیشنهاد رسانهای به سینماگران
در ایام جنگ، چشم و گوشتان را تیز کنید
کسی نمیداند، شاید همین روزها و شبها که سرزمین مادری ما زیر بمباران و حملات هوایی دشمن است، نویسندگان و کارگردانان بزرگی در حال نوشتن قصه این روزها هستند؛ قصهای که قرار است بعدها ما آن را روی پرده نقرهای سینما ببینیم و یاد این روزهای تلخ بهاری کنیم.
-
حماسه فرهنگ و تمدن ایرانی؛ از سپیدهدم عصر حجر تا افق تمدن نوین اسلامی
پیشران جهان از عصر حجر
تاریخ فرهنگ و تمدن ایران، نه یک روایت خطی و ساده، بلکه منشوری از شکوه، ایستادگی و خردورزی است که از اعماق دوران پیشاتاریخ آغاز شده و با عبور از گردنههای پرپیچ و خم تاریخی، امروز در قامت جمهوری اسلامی ایران به سوی قلههای تمدن نوین اسلامی حرکت میکند! این سرزمین که از دیرباز به عنوان قلب زمین شناخته شده، نه تنها گهواره تمدن بشری بوده، بلکه همواره روحی صیقلخورده و پویا داشته است که در برابر تهاجمات نظامی و فرهنگی، نه تنها فرو نریخته، بلکه مهاجمان را در فرهنگ متعالی خود هضم کرده است. تداوم فرهنگی ایران در طول هزارهها نشاندهنده یک اراده ملی برای بقا و درخشش است که ریشه در توحید، عدالتخواهی و دانشطلبی دارد.
-
نگاهی بر مفهوم هویت ملی در شعر اخوانثالث
زبان فارسی؛ دژ تسخیرناپذیر هویت
زبان و ادبیات فارسی طی هزار سال، چارچوبی صلب و سنتی را حفظ کرده بود که در آن معشوق و می و گل، مفاهیمی انتزاعی و فرازمانی بودند. اما انقلاب مشروطه، وزش نسیمی بود که شاعر ایرانی را از برج عاج به خیابان آورد.
-
راهبردهای عبور از چالشها در افق تمدن نوین اسلامی
میراث ماندگار امام کبیر و رهبر شهید
انقلاب اسلامی ایران، پدیدهای برخاسته از عمق تاریخ و ریشههای قدسی، مسیری به سوی تمدن نوین اسلامی گشوده است. این راه، از اندیشه امام خمینی (قدس سره) سیراب شده و در دوران رهبری آیتالله خامنهای (رضوانالله تعالی)، تعمیق یافته است. انتظار میرود این مسیر، با هدایت الهی و رهبری شایسته حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای (حفظالله)، به ظهور منجی موعود، حضرت ولیعصر (ارواحنا له الفدا) متصل شود.
-
نگاهی بر غزل «دوباره میسازمت وطن»
معماری امید با خشت جان
سیمین بهبهانی، با شعر «دوباره میسازمت وطن»، ثابت کرد که حتی اگر «صد ساله مرده باشد»، باز هم میتواند بر درگاه تاریخ بایستد و نویدبخش طلوع دوباره آفتاب عدالت باشد.
-
جنگ روانی در آینه تاریخ معاصر
از خاکستر تا توفان
جنگ، دیگر صرفا عرصه تاخت و تاز توپ و تانک نیست؛ عرصهای است که در آن «حقیقت» خود به یک هدف استراتژیک تبدیل شده است. نبردهای اخیر در منطقه، به ویژه رویاروییهای سایبری و اطلاعاتی میان ایران و رژیم صهیونیستی، بیش از هر چیز، پرده از اهمیت محوری «جنگ شناختی» یا «عملیات روانی» برمیدارد.
-
چگونه رهبری مسیر حق، نقشه راه جوانان امروز است؟
معماری هویت ملی با ستونهای توحید
مسیر حق، آنگونه که از آیات قرآن کریم و سیره اولیای الهی برمیآید، فراتر از یک انتخاب صرف یا یک گزینش سلیقهای است، بلکه تعهدی عمیق و وجودی است که تار و پود زندگی فرد و جامعه را دربر میگیرد. این مسیر، تجلی عملی مفاهیم بنیادین وحی است؛ آیاتی که نقشه راه سعادت بشریت را ترسیم کردهاند و معیار قضاوت نهایی انسان در برابر خالق را مشخص میسازند. این مبنای وجودی، نخستین گام در هر حرکت الهی است و بنیاد هرگونه مشروعیت برای رهبری را فراهم میآورد.
-
پارادوکس هویت در عصر گذار
پروین قائمی / آگاه مسائل اجتماعی- جامعه ایران در دهههای اخیر با پدیدهای غریب و چندوجهی روبهرو شده است که میتوان آن را «بحران تعلق» نامید. در حالی که در جهان معاصر، هویت ملی بهعنوان موتور محرک توسعه در کشورهایی چون چین، ترکیه و کشورهای توسعهیافته غربی عمل میکند، در فضای عمومی ایران، نوعی «گرایش به نفی خود» و «اصالت دادن به بیگانه» به شکلی نگرانکننده رواج یافته است. این نوشتار بر آن است تا بدون افتادن در دام ناسیونالیسم افراطی، به تبیین ریشههای جامعهشناختی و روانشناختی این خودتحقیری بپردازد و تضاد میان «افتخارات واقعی» و «بازنماییهای مجازی» را واکاوی کند.
-
چگونه باور، مصونیت میآفریند؟
سپر ماهوارهای در برابر تهاجم تحقیر
در میدان جنگ نامتقارن امروز، مهمترین خط مقدم، خط مقدم ذهن و روان ملت است. دشمنان این مرز و بوم با صرف میلیاردها تومان و به کارگیری پیشرفتهترین ابزارهای رسانهای و روانی، تلاش میکنند تا دیواری از تردید و خودکمبینی را در مقابل چشمان ملت ایران بکشند و آنان را به تسلیم در برابر اراده خارجی متقاعد کنند.
-
تعیین مسیر نشر و تنظیم هویت ملی از مسیر روایت
تقریظ؛ معماری نامرئی فرهنگ
در هر تمدنی، لحظههایی وجود دارد که «کلمه» بر جای سیاست مینشیند و «کتاب» نقش نهاد راهبری را ایفا میکند. تمدن اسلامی، بیش از هر تمدن دیگر، با کتاب بالیده و با قلم، قدرت ساخته است.
-
ایران؛ پیوند زنده هویت و ایمان در مسیر تمدن اسلامی
مفهوم «ایران» در ذهن بنده از همان آغاز نه بهصورت پرسشی پیچیده، بلکه همچون هوایی بود که در آن نفس میکشیدم. در اصفهان تاریخی، میان آجرهای مسجد و صدای بازار، احساس تعلقی به سرزمین و مردمانش در من جوانه زد. نخستینبار وقتی گردشگران خارجی را دیدم، تفاوتی را حس کردم که مرز «ما» و «دیگران» را شکل میداد؛ تفاوتی در نگاه، رفتار و پوشش، که بعدها فهمیدم ریشه در هویت ملی دارد.
-
تحلیلی بر رونمایی از مجسمه زانو زدن والرین در میدان انقلاب
هویت ملی؛ ایرانی - اسلامی
شانزدهم آبان ماه، میدان انقلاب تهران شاهد رونمایی از تندیس زانوزدن والرین امپراتور روم (غرب) در برابر شاپور، پادشاه ساسانی (ایران) همراه با برنامههایی ویژه و انبوه جمعیت علاقهمند بود.
-
-
پرچم ایران در دستان مادران، حرکتی فرهنگی برای نسل آینده است
پویش مادران پرچمدار و احیای روح وحدت
در روزگاری که بسیاری از نمادهای فرهنگی و ملی در معرض فراموشی قرار گرفتهاند، پویشی از دل ایمان و مادری برمیخیزد تا دوباره رنگهای پرچم ایران در خانهها، مدارس، محلهها و قلبها بدرخشد. پویش ملی «مادران پرچمدار» حرکتی فرهنگی، مردمی و الهامگرفته از روح ایثار مادران شهید است که با هدف تقویت هویت ایرانی -اسلامی و ترویج احترام به پرچم جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است.
-
نسل اینستاگرام؛ چالش سبک زندگی یا فرصت تمدنی؟!
زیست دیجیتال و چالش هویت
شبکههای اجتماعی، امروز بخشی جداییناپذیر از زندگی ایرانیان شدهاند. امروزه این پلتفرمها و بهخصوص اینستاگرام به محیطی برای شکلدهی هویت، ارزشها و سبک زندگی جوانان و حتی نوجوانان ایرانی بدل شدهاند.
-
وزیر اطلاعات:
توطئههای دشمن برای تجزیه ایران با وحدت ملی خنثی شد
حجتالاسلام سیداسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، در نشست شورای تامین استان همدان، پرده از برنامههای پیچیده و چندبعدی دشمنان نظام جمهوری اسلامی برداشت که هدف نهایی آنها ایجاد بیثباتی، ترور، براندازی و تجزیه کشور است.
-
جوانان دیروز و امروز در میدان مقاومت
از سنگر تا سایبر
مقایسه نسل جوان در دو مقطع تاریخی هشت سال دفاع مقدس و دوازده روز مقاومت اخیر نشان میدهد که با وجود تفاوت در ابزارها و شرایط، روحیه ایثار و پایداری همچنان در میان جوانان زنده است.
-
چگونه آموزش و پرورش، ایران قوی میسازد؟
از مدرسه تا تمدن
محمدرضا بابایی، آگاه مسائل اندیشه : وقتی سخن از «ایران قوی» به میان میآید، اغلب نگاهها به سمت اقتصاد، سیاست یا قدرت نظامی معطوف میشود. اما حقیقت این است که هیچکدام از این عرصهها بدون سرمایه انسانی توانمند معنا پیدا نمیکنند.
-
-
تأثیر آموزش تاریخ و جغرافی بر انسجام ملی کودکان
محمدمهدی سیدناصری، پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان : در جهان امروز، مفهوم هویت ملی بهعنوان یکی از ارکان شخصیت فردی و جمعی در دوره کودکی، اهمیتی دوچندان یافته است. کودکان به عنوان شهروندان آینده، نیازمند آموزش دقیق، مستمر و نظاممند درباره سرزمین، جغرافیا، و نمادهای ملی خود هستند. در ایران، مسئله جزایر سهگانه خلیجفارس (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) یکی از حساسترین چالشهای ژئوپلیتیکی بهشمار میرود، با اینحال، در سالهای اخیر، شاهد فقدان پرداخت رسمی، رسانهای و آموزشی به این موضوع در سیاستگذاری فرهنگی و تربیتی کشور هستیم. این مقاله با رویکرد میانرشتهای، تأثیر نادیدهانگاشتن این مسئله را بر هویت ملی کودکان ایرانی از منظر حقوق کودک، روانشناسی رشد و جامعهشناسی آموزش بررسی میکند. یافتهها نشان میدهد این غفلت نهادی، علاوه بر تضعیف تعلقخاطر ملی، نوعی سردرگمی هویتی و بیتفاوتی نسلی نسبت به تمامیت ارضی را به دنبال دارد.
-
صورتجلسه یک تجربه ملی
چک بیمحل غرب
اول گفتند راه باز است. تحریمها میروند. خورشید سرمایهگذاری طلوع میکند. ما هم باور کردیم. قلم گرفتیم، امضا زدیم، صبر کردیم. اما هر بار که موعد نقدشدن رسید، «چک» با مهر درشت «غیرقابلپرداخت» برگشت خورد. قصدم ملامت اشخاص نیست؛ صورتجلسه یک تجربه ملی است. تجربهای که اگر با دقت نخوانیم، دوباره میافتیم در صف طولانی امیدهای بلامحل.
-
پنجسال آینده؛ آزمون هویت فرهنگی ایران
نقشآفرینی فرهنگی در نظم جهانی در حال گذار
فرهنگ به ویژه سویه دینی آن، همواره نقشی مرکزی در شکلگیری هویت ملی و انسجام اجتماعی ایرانیان داشته است. اکنون، در آستانه تحولات بزرگ منطقه و جهان، این حوزه در نقطهای سرنوشتساز قرار دارد؛ جایی که هم امکان تحول هست و هم خطر فرسایش؛ به ویژه که بسیاری از ظرفیتهای فرهنگی، در گذشته یا نادیده گرفته شدهاند یا با مدیریت نادرست، به ضدخود تبدیل شدهاند.
-
اتحاد مقدس؛ سنگر پیروزی در میدان خاموش فرهنگ
شکستن انحصار رسانه دشمن
فرهنگ، همانگونه که رهبران انقلاب بارها تاکید کردهاند، نه حاشیهای بر سیاست و اقتصاد که متن و بطن حیات یک ملت است. اگر اقتصاد همچون زره باشد و سیاست چون فرماندهی میدان، فرهنگ، روح و خون جاری در رگهای جامعه است. امروزه این میدان، عرصه جنگی خاموش اما فرساینده است؛ جایی که توپ و تانک جای خود را به روایتها، تصویرسازیها و نبرد ذهنها داده است.
-
به بهانه فرارسیدن ماه ربیعالاول؛ ماه وحدت و دوستی
نگاهی به مقوله وحدت در فرهنگ ملی
ماه ربیعالاول با نام «وحدت» گره خورده است؛ مقولهای که جدا از جایگاه مذهبی والایی که دارد، در بسیاری از بزنگاههای تاریخی این سرزمین به دادرس بوده و این مرزوبوم را تاکنون سرپا نگه داشته است، بنابراین از «وحدت» نباید سرسری گذشت و باید حضور آن در فرهنگ ایرانی را غنیمت شمرد.
-
در گفتوگو با رئیس اندیشکده فتوح اندیشه مطرح شد
راز ماندگاری تمدن ایرانی در پیوند دین و هویت ملی
هویت و تمدن ایرانی، بهعنوان یکی از غنیترین و پویاترین میراثهای بشری، همواره موضوع بحث و تامل اندیشمندان، تاریخنگاران و پژوهشگران بوده است. این هویت که در آمیزهای از عناصر تاریخی، فرهنگی، دینی و جغرافیایی ریشه دارد، نهتنها بازتابدهنده گذشته پرشکوه ایران است، بلکه بهعنوان نیرویی پیشران در مسیر پیشرفت تمدنی و انسجام ملی عمل میکند.