آگاه: رهبر انقلاب اسلامی، در سالهای اخیر بارها بر ضرورت «انس دائمی با قرآن» و تبدیل مفاهیم قرآنی به «سبک زندگی» تاکید کردهاند. ایشان قرآن را «کتاب زندگی» میدانند، نه صرفا کتابی برای ثواب تلاوت؛ کتابی که اگر بهدرستی فهم و در میدان عمل جاری شود، میتواند هندسهای نو برای زیست فردی، خانوادگی و اجتماعی ترسیم کند. از منظر ایشان، جامعهای که با قرآن مأنوس باشد، در برابر تهاجم فرهنگی، تحریف حقیقت و بحرانهای اخلاقی مصونیت بیشتری خواهد داشت.
در همین چارچوب، حجتالاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، نیز با تاکید بر مردمیسازی مفاهیم قرآنی، طرحهایی همچون «زندگی با آیهها» را گامی در جهت پیوند میان متن وحی و متن زندگی دانستهاند. از نگاه وی، اگر آیات الهی از ساحت مسابقات و محافل رسمی فراتر رفته و به گفتمان روزمره خانوادهها، مدارس، دانشگاهها و محیطهای کاری راه یابد، آنگاه قرآن از «کتاب خواندنی» به «کتاب زیستنی» تبدیل خواهد شد. از منظر علمی و تربیتی، بهرهگیری از قرآن در ساماندهی سبک زندگی، بر چند پایه استوار است:
کارکرد هدایتی آیات
قرآن خود را «هدی للناس» معرفی میکند؛ هدایت، مفهومی جامع است که هم بعد معرفتی دارد و هم بعد رفتاری. آیه، زمانی به هدایت بدل میشود که از سطح فهم نظری عبور کرده و در تصمیمهای عملی اثر بگذارد.
الگوی جامع انسانشناسی
قرآن تصویری متوازن از انسان ارائه میدهد؛ موجودی برخوردار از عقل، اراده، عاطفه و مسئولیت اجتماعی. زندگی با آیهها یعنی تنظیم این ابعاد بر اساس نظام ارزشی الهی، نه الگوهای تحمیلی و مصرفگرا.
پیوند اخلاق و اجتماع
برخلاف تصور فردگرایانه از دینداری، بسیاری از آیات قرآن ناظر به عدالت اجتماعی، رعایت حقوق دیگران، مبارزه با ظلم و اهتمام به خیر عمومیاند. بنابراین، زیست قرآنی صرفا به اصلاح فردی محدود نمیشود، بلکه به ساختن جامعهای اخلاقی و مسئول میانجامد.
استقبال گسترده و امیدبخش سال گذشته از این طرح، نشان داد که جامعه ایرانی همچنان آمادگی و عطش بازگشت به معارف ناب وحیانی را دارد. مشارکت خانوادهها، دانشآموزان، فعالان فرهنگی و رسانهها در این حرکت، مؤید آن است که اگر مفاهیم قرآن با زبان روز و با روشهای خلاقانه عرضه شود، میتواند به جریانساز فرهنگی تبدیل شود. این استقبال، نه یک هیجان مقطعی، بلکه نشانهای از زنده بودن سرمایه معنوی جامعه است.
امروز بیش از هر زمان دیگری، ضرورت بهرهگیری نظاممند از قرآن احساس میشود. مواجهه با چالشهای اخلاقی در فضای مجازی، گسترش فردگرایی افراطی و تضعیف پیوندهای خانوادگی، همگی نیازمند بازخوانی نسخه شفابخش قرآناند. «زندگی با آیهها» اگر با پشتوانه علمی، تبیین عمیق و استمرار رسانهای همراه شود، میتواند به الگویی ملی در حوزه فرهنگسازی دینی بدل شود.
در نهایت، زیستن با آیهها به معنای آن است که قرآن از طاقچهها به دلها و از دلها به رفتارها منتقل شود. چنین تحولی، همان افقی است که رهبر انقلاب ترسیم میکنند و متولیان فرهنگی بر آن تاکید دارند؛ افقی که در آن، جامعهای قرآنی نه در شعار، بلکه در سبک زندگی متجلی میشود.
نظر شما