آگاه: از زبانه، دورترین سالی که بیانات درج شده یعنی ۱۳۵۲ را انتخاب می‌کنم. فقط یک نتیجه هست آن هم به تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۵۲ برابر با اربعین حسینی ۱۳۹۴ ه.ق. سخنرانی‌ای که در مسجد کوچک امام حسن مجتبی (ع) در کوچه پس‌کوچه‌های بازار سرشور مشهد برگزار شد. مسجدی که امام شهید –استاد سیدعلی حسینی‌خامنه‌ای- آن روزها از منزل خویش در همان حوالی برای نماز جماعت و سخنرانی به آن مسجد می‌رفت و آثاری مثل «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» هم خروجی مباحث آن روزهای این مسجد است. اینجا امام شهید در آن روزها که هنوز خبری از راهپیمایی اربعین به شکل امروزی نبود در آن سخنرانی بیاناتی مهم درباره زیارت اربعین و نقش تمدنی آن به‌عنوان یک کنگره داشتند. خود ایشان دفعات معدودی در سال‌های جوانی به عتبات رفته و بعد از آن به‌واسطه ممنوع‌الخروجی از جانب ساواک موفق به زیارت عتبات و از جمله اربعین نشدند و بعد از انقلاب هم این اتفاق نیفتاد تا اینکه نجف و کربلا و طریق الحسین بعد از ۶۹ سال پیکر غرق در خون ایشان را در میان سیل جمعیت مردم عراق در آغوش کشید...

هم‌قدم با جابر؛ هم‌مسیر با خامنه‌ای(ره)
از اربعین سال ۶۱ هجری که جابربن عبدالله انصاری پا به صحرای کربلا گذاشت تا تشییع اولین زائر اربعین ۱۴۴۸ هجری امام شهید علی خامنه‌ای مسیر پرفراز و نشیبی طی شده است و خون‌های بسیاری داده شده است که شرح آن در این مجال نمی‌گنجد. در حدود دو دهه اخیر و بعد از روی کار آمدن حاکمیت جدید در عراق و با وجود محدودیت‌ها و تهدیدها آرام آرام سنت تاریخی پیاده‌روی اربعین سر و شکل گرفت و بر دامنه آن افزوده شد و اوج گرفتن آن از دهه ۹۰ با گسترش حضور بین‌المللی و خصوصا از ایران اسلامی در آن شروع شد و تاکنون ادامه دارد. تهدیداتی مثل اشغالگری داعش و شیوع کرونا و همچنین جنگ جاری با دشمن آمریکایی- صهیونی هم نتوانست مانع آن شود. امام شهید در تمام این سال‌ها مراسم اربعین برگزار می‌کرد و به تبیین ابعاد آن می‌پرداخت و از جمله کلیدواژه «جهاد تبیین» را در یکی از همین اربعین‌ها مطرح کرد.

از طریق الحسین(ع) تا طریق المهدی (عج)
از طریق الحسین نجف بیایی یا طریق العلمای کوفه یا طریق الطوریج حله یا طریق الکاظمین بغداد، می‌توانی رهسپار کربلا شوی و در طول مسیر هرآنچه از مایحتاج مادی و معنوی سفر می‌خواهی فراهم است! از موکب‌های حرم‌های مطهر تا موکب‌های بین‌المللی و از موکب‌های مردمی که اکثرا مشترک بین ایرانی‌ها و عراقی‌ها هستند تا ساختمان نمادین مسجدالاقصی که موکب فلسطینی‌هاست. همزمان با عراق، شهر به شهر و روستا به روستای ایران پیاده‌روی جاماندگان اربعین برگزار می‌کنند که در تهران تا قبله‌اش، حرم حضرت عبدالعظیم (ع) است و در قم در بلوار پیامبر اعظم(ص) –طریق المهدی- از حرم حضرت معصومه (س) تا مسجد جمکران است. همه این موارد مبین بستری تمام‌عیار برای برجسته‌ کردن گفتمان مقاومت و گفتمان انقلاب به‌صورت فراجناحی و حتی فرامذهبی است و فراهم آمدن چنین زیرساختی مدیون زحمات امام شهید است.

جایی که غرب سپر می‌افکند
حملات آمریکا به مرز شلمچه را دیده‌اید؟ نمی‌توانند اهمیت و تاثیر اربعین را درک کنند و حتی از تحلیل آن هم عاجزند. نمی‌دانند «پیاده‌روی از حرم تا حرم زیر گرما»، «خدمات صلواتی در تغذیه و اسکان»، «موکب‌های مشترک ایرانی-عراقی»، «تزیین مسیر پیاده‌روی و موکب‌ها با تصاویر شهدای ایرانی و عراقی خصوصا امام شهید» یعنی چه. وقتی سانسور شکست می‌خورد و تشییع اولین زائر اربعین امسال یعنی امام شهید به‌عنوان «عالی‌ترین مقام جمهوری اسلامی ایران» در چشم آنها فرو می‌رود به راهبرد صدام و متوکل ارتجاع می‌کنند و البته که قبلا نیابتا داعش را هم امتحان کرده بودند. آیا جامعه‌شناسی‌شان می‌تواند پیوند اصناف و اقشار در این سیل خروشان را، علوم ارتباطاتشان می‌تواند موج سازی آن را و علوم سیاسی‌شان می‌تواند ماهیت فرا دولت- ملتی آن را تحلیل کند؟ آن هم اربعینی که فراتر از گردشگری مذهبی است و فعالیت اقتصادی به‌معنای رایج نیست و مدیریت جمعیت آن فراتر از شیوه‌نامه‌هاست. اینکه در قاموس مصرف‌زده و مادی‌پرست آنها خبری از «اراده جمعی» و «ایمان به غیب» و «تکلیف» و «عشق» نیست یعنی دستگاه تحلیلی آنها برای تحلیل این موضوع تمدنی و «انسان تمدنی» شکل گرفته در آن ناکارآمد است.

نمونه‌ای برای امروز؛ الگویی برای آینده
آیا فکر می‌کنید ماجرا به همین اربعین یا به ایران و عراق ختم می‌شود؟ تاریخ روزهایی را می‌بیند که کنگره حج ابراهیمی به جایگاه اصیل خویش بازگشته و کارکردهای خود را ایفا کند، نیز می‌بیند که آیین‌های پیاده‌محور که در ایران از اربعین فراتر رفته و به مناسبت‌هایی مثل غدیر و نیمه شعبان کشیده شده را در دیگر کشورها نیز شاهد باشیم. اگر امروز نوبت نجف تا کربلا و قم تا مشهد است، فرداها هم نوبت مکه تا مدینه و دمشق تا قدس و... است. با همه سختی‌های آخرالزمانی پیروزی و گسترش گام به گام جبهه حق سرنوشت محتوم تاریخ است؛ برخلاف «سرنوشت آشکار» آمریکایی و «بار انسان سفید» انگلیسی و «ماموریت تمدن‌ساز» فرانسوی. اربعین فقط یک جلوه از دنیای عبور کرده از غرب است که این روزها خودش را به ما نشان می‌دهد. این راهی است که امت فراتر از ملیت‌ها بر مبنای عدالتخواهی و کرامت انسانی در پیش دارد.

اربعین خامنه‌ای
جدیدترین پیام امام سیدمجتبی خامنه‌ای مدظله‌العالی را می‌خوانم. ایشان پارسال همین روزها به سفر اربعین رفته بودند. خلاصه‌اش برگزاری اربعین امسال در امتداد تشییع امام شهید «این انسان اربعینی» و اهمیت و تاثیر آن در معادلات جنگی این روزهای منطقه و کشور است. حج امسال به‌رغم فضای جنگی با «سلاح الله‌اکبر» برگزار شد و اربعین امسال هم چنین خواهد بود و این اهمیت راهبردی ماجرا را نشان می‌دهد از جمله اینکه مولفه‌های نظم بین‌الملل جدید عالم، فراتر از ادبیات مرسوم حقوق و روابط بین‌الملل می‌شود و این نتیجه خون‌ها و خون دل‌هاست و این مسیر جدید را چه در جنگ علنی چه در عدم آن –که ادبیات رایج بدان صلح می‌گوید- در ابعاد مختلف دولت‌سازی و جامعه‌سازی و تمدن‌سازی تا ظهور منتقم حسین (ع) مهدی موعود (عج) و رجعت یارانش خصوصا امام شهید دنبال خواهیم کرد.