آگاه: تحولات پرشتاب امنیتی و نظامی در منطقه، به‌ویژه پس از تجربه جنگ‌های اخیر، معادلات بازدارندگی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. در شرایطی که دامنه تهدیدات دیگر صرفا به میدان نبرد کلاسیک محدود نمی‌شود و مولفه‌هایی همچون جنگ ترکیبی، عملیات سایبری، حملات پهپادی و موشکی، جنگ اطلاعاتی، فشار اقتصادی و هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی به بخشی از الگوی منازعات جدید تبدیل شده‌اند، موضوع آمادگی نیروهای مسلح و توانایی آنها برای واکنش سریع و موثر، اهمیتی دوچندان یافته است.دشمن متجاوز هرچند حملات نظامی خود را مدتی است متوقف کرده اما به جنگ اقتصادی روی آورده تا از آن طریق بتواند برنامه‌ها و اهدافش را علیه ایران جلو ببرد. ضمن آنکه به اذعان کارشناسان و صاحب‌نظران، آمریکا پس از انتخابات باز خواب‌هایی برای «جمهوری اسلامی» دیده است. امیر سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش در گفت‌وگو با «مهر» قدرت بازدارندگی ایران را به رخ دشمن کشیده و از تغییر رویکرد دکترین نظامی کشور از پدافند به آفند، بازسازی و تقویت توان رزمی، ورود تجهیزات و پهپادهای جدید و طراحی سناریوهای تازه برای جنگ احتمالی آینده خبر داده است. بخشی از گفت‌وگوی تفصیلی او را در ادامه می‌خوانید.

 در جنگ ۱۲ روزه و سپس جنگ ۴۰ روزه، رویکرد جدیدی از ارتش و نیروهای مسلح مشاهده کردیم. برای جنگ احتمالی آینده آیا سناریوهای جدیدی پیش‌بینی و برنامه‌ریزی شده است؟
قطعا. این روند تکاملی و تحول در دکترین نظامی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، یک امر در جریان و مستمر است و به سمت تکامل پیش می‌رود. عملیات‌هایی که توسط خلبانان ما در یازدهم اسفند انجام شد، چه حمله به پایگاه بوهرینگ توسط جنگنده‌های اف-۵ و چه حمله به پایگاه آمریکا در قطر توسط سوخوهای ۲۴، رویکرد آفندی ارتش جمهوری اسلامی ایران را نشان می‌دهد. این همان رویکردی است که عرض کردم از میراث گرانبهای فرمانده شهید ما، امیر موسوی، محسوب می‌شود. البته این موضوع ذیل تدابیر فرماندهی کل قوا و تدابیر امام شهید نیز دنبال شده است.
نیروهای مسلح ما حتما این روند را ادامه خواهند داد و برای جنگ احتمالی آینده در همین چارچوب، یعنی با رویکرد آفندی، تجهیزات جدیدتر، تاکتیک‌های جدیدتر و عرصه‌های جدیدتر را به کار خواهند گرفت. جنگ احتمالی آینده می‌تواند عرصه‌های جدیدی را دربر بگیرد. ما قبلا هشدار داده بودیم که اگر دشمن دچار خطای محاسباتی شود، بلادرنگ پاسخ خواهیم داد و علاوه بر آن، جنگ می‌تواند تمام جغرافیای منطقه را دربر بگیرد. این اتفاق در طول جنگ رخ داد. در طول جنگ نیز یکی، دو بار هشدار دادیم که عرصه‌های جدیدی مشمول جنگ خواهد شد و قلمرو جنگ گسترش پیدا خواهد کرد. امروز می‌بینیم که المندب که تا چندی قبل در جنگ نبود، جزو جغرافیای جنگ قرار گرفته است. پایگاه آمریکا در سوریه نیز مورد هدف قرار گرفت، در حالی که این منطقه قبلا در جغرافیای جنگ نبود. امروز تهدیدات در سراسر منطقه وجود دارد و ما توانمندی و قابلیت مقابله و مواجهه با آنها را داریم. فکر می‌کنم علاوه بر گسترش جغرافیای جنگ، موضوعات جدیدی نیز در جنگ احتمالی آینده مطرح خواهد شد. برای مثال، زیرساخت‌های انرژی در منطقه و زیرساخت‌های ارتباطی که عمدتا از کف خلیج فارس و دریای عمان عبور می‌کنند. هر جایی که دشمن منافعی داشته باشد، در صورت تجاوز می‌تواند در چارچوب اهداف مشروع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد. این یعنی ورود به عرصه‌های جدید جنگ.

 یکی از دغدغه‌های اصلی مردم این است که آیا دوباره جنگی رخ خواهد داد یا خیر. پاسخ شما به این نگرانی چیست؟
اینکه در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، اگر بخواهیم علمی با موضوع برخورد کنیم، به دلیل وجود متغیرهای بسیار زیاد و سیالیت تحولات، به‌صورت دقیق قابل پیش‌بینی نیست. من قاطعانه عرض می‌کنم حتی خود آمریکایی‌ها نیز برای خودشان راهبرد کاملا مشخص و قاطعی ندارند. اگر آمریکایی‌ها استراتژی مشخصی داشتند، امروز این‌قدر مواضع خود را تغییر نمی‌دادند.
یک روز آماده جنگ زمینی می‌شوند، روز دیگر عقب‌نشینی می‌کنند و می‌گویند محاصره را ادامه می‌دهیم. یک روز ترامپ می‌گوید هرمز جزو قلمرو آمریکا خواهد بود و روز بعد کاخ سفید بیانیه می‌دهد که این موضوع شوخی بوده است. این اظهارات و رفتارهای متناقض نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها استراتژی مشخصی ندارند و این به دلیل استیصالی است که امروز با آن مواجه و واقعا در جنگ با ما درمانده شده‌اند. بنابراین پیش‌بینی دقیق و قطعی امکان‌پذیر نیست. آنچه مهم‌تر از پیش‌بینی است، کسب آمادگی مستمر است. ما باید روزبه‌روز آمادگی خود را افزایش دهیم. حتی اگر در کوتاه‌مدت و در یک سال آینده با آمریکایی‌ها درگیر نشویم، باز هم نیاز داریم قدرتمندتر از امروز شویم، توانمندی‌هایمان را بالاتر ببریم و سطح بازدارندگی خود را افزایش دهیم تا برای حوادث پس از این جنگ آماده باشیم. این جنگ همچنان جنگ جاری محسوب می‌شود، چراکه با وجود فرصت ۶۰ روزه آتش‌بس، به نوعی همچنان درگیر جنگ هستیم. به نظر من باید روی ارتقای توان دفاعی و بازدارندگی متمرکز شویم. اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد، بخشی مربوط به ما، بخشی مربوط به دشمن و بخشی نیز مربوط به تحولات منطقه و نظام بین‌الملل است که خیلی قابل پیش‌بینی نیست.

 با توجه به تجربه‌ای که در این جنگ به دست آمد، مهم‌ترین تغییری که در آرایش و آمادگی عملیاتی ارتش ایجاد شد، چه بود؟
یکی از یادگاران شهید سپهبد موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که در همین جنگ به شهادت رسید، تغییر رویکرد و دکترین نظامی کشور بود. ایشان از زمانی که مسئولیت ریاست ستاد کل نیروهای مسلح را پذیرفتند، از همان جنگ ۱۲ روزه به سمت تغییر دکترین نظامی حرکت کردند و نیروهای مسلح را به این سمت بردند که یک تغییر دکترین نظامی ایجاد شود. این تغییر دکترین امروز الحمدلله ایجاد شده و آثار آن نمایان است. یکی از نشانه‌های این تغییر، «پاسخ سریع» است. البته ما در جنگ از همان ابتدا پاسخ سریع دادیم. شما ملاحظه فرمودید که حدود دو ساعت پس از آغاز تجاوز آمریکا در نهم اسفند، بلافاصله پاسخ دادیم. این یکی از مولفه‌های تغییر دکترین نظامی است؛ یعنی حرکت از پدافند به آفند. ما این دکترین نظامی را به سمت یک دکترین نظامی آفندی بردیم. این موضوع نشان‌دهنده رویکرد آفندی در دکترین جدید نظامی جمهوری اسلامی ایران است که عرض کردم از میراث گرانبهای فرمانده شهید ما، امیر موسوی، محسوب می‌شود. مولفه دیگر، اقدام پیش‌دستانه بود. ما در این جنگ چند مرحله اقدام پیش‌دستانه داشتیم. اقدام پیش‌دستانه، بر اساس حقوق بین‌الملل و منشور، اقدامی مشروع است؛ البته زمانی که با اصل تناسب و ضرورت همراه باشد. این اقدام انجام شد. در زمانی که پایگاه آمریکا در اردن را مورد هدف قرار دادیم، آمریکایی‌ها در آنجا در حال تجمع نیرو و تجهیزات بودند و قصد داشتند حملات خود را تشدید کنند. قبل از اینکه دست به این کار بزنند، ما آنجا را با حملات پهپادی و موشکی مورد هدف قرار دادیم و با یک اقدام پیش‌دستانه از گسترش تجاوز آمریکا به داخل کشورمان جلوگیری کردیم. این یکی از مولفه‌های تغییر دکترین نظامی جمهوری اسلامی ایران است؛ حرکت از پدافند به آفند. در مجموع، یکی از دستاوردهای جنگ جاری، همین تغییر دکترین با توجه به اقتضائات شرایط، اقتصاد، شرایط روز و نیازهایی بود که در این جنگ احساس کردیم. البته همان‌طور که عرض کردم، اعتماد به ‌نفس نیروهای مسلح نیز ارتقا پیدا کرده است. این تکامل را حتما پیگیری می‌کنیم و از مواضع پدافندی به سمت اتخاذ مواضع آفندی پیش می‌رویم تا ان‌شاءالله به یک بازدارندگی کامل در مقابل تهدیدات دشمنان برسیم.