آگاه: بر اساس برنامه اعلامشده، قیمت کالاهای مشمول این طرح از مهر ۱۴۰۵ تا فروردین ۱۴۰۶ در شبکه عرضه شهرداری ثابت خواهد ماند. این کالاها شامل برنج، گوشت، ماکارونی، روغن، شکر، خرما، سویا، عدس، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، نخود و لپه هستند. در حال حاضر نیز بخش قابل توجهی از این محصولات با درصدی تخفیف در میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای شهروند عرضه میشوند و قرار است قیمت فعلی آنها در طول دوره اجرای طرح ثابت بماند.
شهرداری تهران اعلام کرده است که در این طرح، سهم خرید خانوار بر اساس کد ملی، دهک درآمدی و تعداد اعضای خانوار تعیین میشود. براین اساس، سهم هر فرد در ماه شامل دو کیلوگرم برنج و ۴۰۰ گرم روغن و برای گوشت سهم ماهانه ۵۰۰ گرم به ازای هر نفر اعلام شده است. عرضه این کالاها در مرحله نخست از طریق ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار آغاز شده و ۱۸ فروشگاه شهروند نیز به این طرح اضافه شدهاند. همچنین خرید اینترنتی از طریق سامانه «شهرزاد» پیشبینی شده است تا شهروندان بتوانند کالاهای مورد نیاز خود را سفارش دهند و در محل سکونت تحویل بگیرند. ضمن اینکه تعداد مراکز عرضه در ادامه افزایش خواهد یافت و قرار است در آبان تعداد میادین مجری طرح به بیش از ۲۰۰ مرکز برسد.
یکی از بخشهای مهم طرح، ایجاد هفت بازار معیشتی در مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۵، ۱۷، ۲۰ و ۲۲ تهران است. هدف از ایجاد این بازارها، فراهم کردن امکان عرضه مستقیم کالا از سوی تولیدکنندگان سراسر کشور است تا تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را بدون واسطه در این بازارها عرضه کنند. این شیوه عرضه قرار است در کنار میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای شهروند، یکی از مسیرهای تامین کالاهای طرح باشد. با این حال قیمت کالاها در میادین میوه و ترهبار در حال حاضر حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد پایینتر از بازار است و با حذف واسطهها، امکان کاهش بیشتر هزینه تامین و عرضه کالا وجود دارد.
عرضه بیش از ۱۸ هزار قلم کالا
طرح حمایت از معیشت شهروندان تنها به ۱۲ قلم کالای اساسی محدود نمیشود. شهرداری تهران اعلام کرده است که در فروشگاههای شهروند، بیش از ۱۸ هزار قلم کالا با کاهش ۵۰ درصدی سود بازرگانی عرضه خواهد شد یعنی نیمی از سود قانونی شهرداری پس از خرید به کیف پول الکترونیکی مشتری بازگردانده میشود. این برنامه بخشی از مجموعه اقداماتی است که شهرداری برای کاهش هزینه خرید شهروندان در نظر گرفته است. در بخش خرید اینترنتی نیز قرار است نیمی از سود بازرگانی محصولات به کیف پول مشتریان بازگردانده شود.
در این باره نرگس معدنیپور، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران، طرحهای معیشتی شهرداری را در چارچوب برنامه افزایش تابآوری شهروندان عنوان کرده است. وی در چهارصد و سیوپنجمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران گفت: یکی از مفاد مهم مصوبات شورای ششم افزایش تابآوری شهروندان بوده است و مقرر شد شهرداری تهران در جهت افزایش تابآوری شهروندان تهرانی برنامهریزیهای لازم را انجام دهد. بنابراین تشکیل قرارگاههای ششگانه، از جمله قرارگاه معیشت و تورم صفر، نمونهای از طراحی و برنامهریزیهای انجامشده در این زمینه است.
حمایت دو ساله از نوزادان تهرانی
در کنار طرح «تورم صفر»، شهرداری تهران برنامه دیگری را با عنوان «مادرانه» برای حمایت از خانوادههایی که در سال ۱۴۰۵ صاحب فرزند میشوند، در نظر گرفته است.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، درباره این برنامه گفته است برای خانوادههایی که در سال ۱۴۰۵ صاحب فرزند شوند، ماهانه حدود ۳.۵ تا چهار میلیون تومان به ازای هر فرزند در نظر گرفته شده است.
به گفته او، هدف از اجرای این برنامه، حمایت از خانوادهها و کمک به افزایش فرزندآوری در تهران است. زاکانی با اشاره به اهداف جمعیتی تهران گفته است طبق برنامه، تهران در سال پایانی برنامه باید حدود ۱۴۳ تا ۱۴۵ هزار تولد در سال داشته باشد، در حالی که تعداد تولدها در سال گذشته حدود ۶۳ هزار مورد بوده است.
حمایت ماهانه در طرح مادرانه ترکیبی از اعتبار خرید و خدمات خواهد بود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از این مبلغ برای خرید از میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای شهروند اختصاص یافته و یک میلیون تومان نیز برای خدمات فرهنگی و سلامتمحور در نظر گرفته شده است.
سقف کلی حمایت ماهانه ۳.۵ تا چهار میلیون تومان اعلام شده است. این حمایت قرار است تا دو سالگی کودک ادامه پیدا کند.

سپر تورمی
امید شریفی، مدیر مطالعات اقتصاد و مدیریت شهری مرکز مطالعات تهران: این سیاست حمایتی با تمرکز بر حفظ ثبات قیمت در اقلام ضروری، تلاشی برای ایجاد یک «سپر تورمی» جهت حفظ توان خرید خانوارهای تهرانی و کمک به معیشت اقشار مستضعف در برابر نوسانات بازار است.
بر اساس دادههای هزینه و درآمد خانوار، گروه «خوراکیها و آشامیدنیها» سهم قابلتوجهی از بودجه ماهانه خانوارها را به خود اختصاص داده است؛ بهطوریکه ضریب انگل (سهم خوراک از کل هزینه) در دهکهای اول تا سوم درآمدی بین ۴۰ تا ۴۵ درصد است. در این میان، ۱۲ کالای مشمول طرح، هسته اصلی تامین انرژی پایدار و پروتئین مورد نیاز خانوار را تشکیل میدهند.
تحلیلها نشان میدهد که برای دهکهای کمدرآمد، این ۱۲ قلم کالا بههمراه نان، حدود ۵۸ تا ۶۲ درصد از کل هزینههای خوراکی و ۲۵ تا ۲۷ درصد از کل هزینههای زیستی آنها را پوشش میدهند. در مقابل، برای دهکهای پردرآمد به دلیل تنوع بیشتر سبد مصرفی، این اقلام سهم بسیار ناچیزی از کل بودجه را تشکیل میدهند. بنابراین، تثبیت قیمت این کالاها یک اقدام هدفمند با ماهیت حمایتی به نفع طبقات فرودست است که میتواند فشار مستقیم تورم بر سبد اصلی معیشت این خانوارها را بهطور موثری تعدیل کند.
تثبیت قیمت این اقلام در دوره ششماهه، بهعنوان یک ضربهگیر در برابر تورم معمول بخش خوراکی عمل میکند. محاسبات نشان میدهد که در صورت تداوم روند تورمی، هزینه خرید این اقلام برای خانوارها رشد قابلتوجهی را تجربه میکرد. اجرای طرح «تورم صفر» مانع خروج حدود پنج تا هشت درصد از توان مالی ماهانه خانوارهای کمدرآمد تحت اثر تورم مواد غذایی میشود.
در مقیاس کلان، این صرفهجویی اسمی معادل ۱۲ تا ۱۵ درصد از کل بودجه مورد نیاز برای تامین سبد معیشت پایه دهکهای پایین درآمدی است و میتواند نرخ سهم خوراک در دهک اول را از محدوده ۴۳ تا ۴۵ درصد به دامنه ۳۷ تا ۳۹ درصد تعدیل کند. این آزادسازی منابع مالی در بودجه خانوار، نقشی تعیینکننده در حفظ توانایی پرداخت هزینههای غیرقابل اجتناب دیگر نظیر مسکن و درمان ایفا میکند.
استاندارد تغذیهای، دریافت روزانه ۲۱۰۰ تا ۲۴۰۰ کیلوکالری انرژی و حداقل ۵۰ تا ۶۵ گرم پروتئین برای هر نفر است که دستکم یکسوم آن باید پروتئین باارزش بیولوژیک بالا باشد. با این حال، در شرایط پیش از اجرای طرح، میانگین دریافت کالری در دهکهای اول و دوم و مصرف گوشت قرمز در این دهکها به شدت کاهش پیدا کرده بود؛ وضعیتی که نشانه کسری شدید پروتئین، خطر سوءتغذیه و گسترش «گرسنگی پنهان» به شمار میرود و در دهکهای میانی نیز به جابهجایی سبد مصرفی به سمت کربوهیدراتهای نامرغوب انجامیده است.
نقطه قوت سبد منتخب طرح دقیقا پاسخ به همین بحران است: حبوبات (عدس، لپه، لوبیا قرمز و چیتی، نخود)، سویا و گوشت منجمد وارداتی، اصلیترین جایگزینهای پروتئینی ارزانقیمت برای گوشت گرم گوسفندی و گوسالهاند و منبع اصلی پروتئین دهکهای یک تا پنج محسوب میشوند. تثبیت قیمت و صفر شدن نرخ رشد این اقلام مانع «حذف پروتئین از سفره» شده و با تضمین دسترسی پایدار به حبوبات و گوشت منجمد، کف کالری روزانه دهکهای یک تا سه را بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلوکالری ارتقا میدهد؛ دستاوردی که فاصله تغذیهای این خانوارها با استاندارد ۲۱۰۰ کیلوکالری را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش داده و شاخص امنیت غذایی را به شکل ملموسی تقویت میکند.
نظر شما