آگاه: وزیر امور خارجه در خلال این مصاحبه با بیان اینکه ما در جنگ مقاومت کردیم و اجازه ندادیم طرف مقابل به پیروزی برسد بنابراین، قطعا نمیتوانیم در عرصه دیپلماسی به توافقی تن بدهیم که در واقع، خودمان پیروزی را به طرف مقابل تقدیم کنیم، تاکید کرد: ما به دنبال یک توافق خوب، شرافتمندانه و عزتمندانه هستیم و هیچکسی خواهان توافقی نیست که عزت ما را زیر سوال ببرد.
عراقچی در این رابطه گفته است که ما مسیر طولانیای را در مذاکرات اخیر طی کردیم تا در مقطعی به یادداشت تفاهم اسلامآباد رسیدیم؛ توافقی که برای دستیابی به آن تلاش زیادی صورت گرفت و سرانجام نیز مورد توافق قرار گرفت. رئیسجمهور آمریکا آن را امضا کرد و حتی متن فارسی را هم امضا کرد و سپس رئیسجمهور ایران نیز نسخههای آن را امضا کرد. یعنی هر دو رئیسجمهور هر دو متن را امضا کردند. اما به دلایلی که همه از آن آگاهیم و در پی نقض یکی از بندهای مهم این توافق از سوی آمریکا، بار دیگر شرایط به سمت درگیری پیش رفت. پس از مدتی، هم ما و هم طرف آمریکایی انگیزه خود را برای ادامه مسیر بر مبنای آن یادداشت تفاهم از دست دادیم. بنابراین، یادداشت تفاهم اسلامآباد در حال حاضر دیگر روی میز نیست و موضوعیت اجرایی ندارد. با این حال، تعهداتی که آمریکا در آن یادداشت تفاهم پذیرفته بود و اصل این موضوع که اجرای آن تعهدات میتواند مسیر را برای دستیابی به توافق نهایی هموار کند، همچنان مورد قبول دو طرف است.
وی بیان کرد: بر همین اساس، ما تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم اسلامآباد را به اضافه برخی موضوعات جدیدی که در این فاصله مطرح شده بود ــ از جمله تحریمهای جدید آمریکا و درخواست برای لغو آنها ــ در قالب یک طرح هفت روزه تنظیم کردیم. این طرح که به شروط هفتگانه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز نیز معروف شد، در واقع شامل مواردی بود که البته اگر بخواهیم آنها را دقیقا روی کاغذ بیاوریم، تعدادشان اندکی بیشتر از هفت مورد است. بر اساس این طرح، قرار بود آمریکا در پنج یا ۶ روز نخست، تعهدات موردنظر را اجرا کند. در روز ششم، ما تنگه هرمز را باز میکردیم و از روز هفتم نیز مذاکرات میان ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی آغاز میشد.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: ما این طرح را در اوایل مهر امسال، در جریان سفر به نیویورک از طریق واسطه قطری و بهصورت غیرمستقیم به آمریکاییها ارائه کردیم. از آن زمان تاکنون، یعنی طی حدود دو ماه، رفتوآمد واسطهها ادامه داشت؛ آنها پیشنهادهای آمریکاییها را منتقل میکردند و طرف آمریکایی نیز اعلام میکرد که با خواستههای ایران موافق است، مشروط بر اینکه چند مورد از خواستههای خودش هم به طرح اضافه شود؛ خواستههایی که قرار بود در چارچوب توافق نهایی درباره آنها گفتوگو کنیم.
وی تصریح کرد: با نزدیک شدن به انتخابات آمریکا و با توجه به محدود بودن فرصت باقیمانده تا آن زمان، واسطهها توصیه کردند که برای تسریع در اجرای طرح، مدت آن را کوتاهتر کنیم. ما هم با این پیشنهاد مخالفتی نداشتیم و اعلام کردیم که میتوانیم زمانبندی را فشردهتر کنیم. به همین دلیل، طرح هفتروزه را به طرحی دوروزه تبدیل کردیم. بدین صورت که اگر در روز اول آمریکا به تعهداتش عمل کند، ما نیز در روز دوم تنگه را باز میکنیم.
عراقچی افزود: مقرر بود در روز دوم تنگه هرمز باز شود و مذاکرات ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی آغاز شود؛ یعنی کل فرآیند در دو روز انجام میشد. در روز اول، آمریکاییها اقدامات و تعهدات خود را اجرا میکردند و در روز دوم، ما تنگه هرمز را باز میکردیم و مذاکرات میان ایران و آمریکا آغاز میشد. تاکید میکنم که مذاکرات از روز دوم شروع میشد، نه اینکه در همان روز به نتیجه میرسید. در یادداشت تفاهم اسلامآباد، ما یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکرات در نظر گرفته بودیم که البته قابل تمدید هم بود؛ اما در این طرح، دیگر چنین فرصت زمانیای وجود نداشت و قرار بود مذاکرات بلافاصله آغاز شود و هر چقدر لازم بود ادامه پیدا کند.
وی تصریح کرد: بنابراین با یک طرح کاملا عملیاتی مواجه بودیم که هم خواستههای ما و هم خواستههای طرف مقابل را دربر میگرفت و در عین حال، مسیر را برای مذاکره باز میکرد. ما این طرح را تقریبا ۱۰ روز پیش از انتخابات آمریکا به طرف آمریکایی ارائه کردیم. اگر آن را پذیرفته بودند، چهبسا نتایج و تحولات بعدی نیز به شکل دیگری رقم میخورد. البته برای ما اساسا مهم نبود چه کسی در انتخابات پیروز میشود و چه کسی شکست میخورد؛ آنچه اهمیت دارد، منافع ملی و تامین خواستههای کشور است!
عراقچی خاطرنشان کرد: آمریکاییها، به هر دلیلی یا درگیر فضای انتخاباتی بودند، یا موضوع را بهدرستی درک نکردند، یا شرایط لازم برای پاسخ مثبت فراهم نشد، در هر صورت، پاسخ مساعدی به این پیشنهاد ندادند و انتخابات هم برگزار شد و نتیجهای رقم خورد که امروز شاهد آن هستیم. موضع فعلی ما این است که آن طرح دوروزه همچنان روی میز است اما اگر آمریکاییها واقعا برای دستیابی به توافق جدی باشند، این طرح همچنان میتواند زمینه و امکان لازم را برای رسیدن به توافق فراهم کند. البته در این فاصله تحولاتی هم رخ داده که طبیعتا باید درباره آنها تعیین تکلیف شود.
وزیر امور خارجه گفت: در عمل، حتی پیش از آنکه ترامپ توییت ضد مذاکره را منتشر کند، ما هیچ پاسخی از طرف آمریکایی دریافت نکرده بودیم. بنابراین، اگر آنها واقعا برای توافق جدی هستند، طبیعی است که نخستین انتظار ما این باشد که موضع خود را اصلاح کنند. البته اینکه آقای ترامپ هر روز موضع تازهای بگیرد و حتی اظهارات روز قبل خود را تغییر دهد، اتفاق چندان عجیبی نیست. اما نخستین خواسته ما این است که صریحا اعلام کند خواهان توافق است. علاوه بر این، ما به مجموعهای از اقدامات اعتمادساز نیاز داریم تا مطمئن شویم این بار شرایط با دفعات گذشته متفاوت است و طرف آمریکایی واقعا با جدیت وارد مسیر مذاکره شده است. درباره شکل و چگونگی این اقدامات نیز با واسطهها گفتوگوهایی داشتهایم.
وی بیان کرد: اگر این دو شرط محقق شود، ما آمادگی داریم درباره طرح خود و چگونگی اجرای آن با طرف آمریکایی گفتوگو کنیم. خواسته ما کاملا روشن است: هفت شرطی که مطرح کردهایم باید اجرا شود تا تنگه هرمز باز شود. البته اگر آمریکاییها درباره نحوه اجرای این شروط پیشنهاد یا نظری داشته باشند، ما آماده گفتوگو هستیم. اینکه چگونه این موارد را روی کاغذ بیاوریم، چگونه تنظیم کنیم و به چه شکلی به توافقی مطلوب برای هر دو طرف برسیم، موضوعی است که میتوانیم درباره آن مذاکره کنیم.
عراقچی در پایان عنوان کرد: برای مثال، اگر بخواهند زمانبندی دوروزه را به یک روز یا حتی دو ساعت تغییر دهند، برای ما مسئلهای نیست؛ آنچه اهمیت دارد، تحقق خواستههای ماست. اگر خواستههای ایران تامین شود، تنگه هرمز باز خواهد شد. حتی اگر درباره جزئیات و چگونگی اجرای همین شروط هم نیاز به گفتوگو باشد، ما آمادگی داریم در سطح کارشناسی وارد مذاکره شویم. بنابراین، در اصل گفتوگو و بررسی پیشنهادها مشکلی نداریم؛ اما این امر منوط به آن است که طرف آمریکایی ابتدا مواضع خود را اصلاح کند و اقدامات اعتمادساز لازم را انجام دهد.
۳۰ آبان ۱۴۰۵ - ۲۳:۳۴
کد مطلب: ۲۷٬۲۱۰
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه اخیر خود به تشریح و تبیین روند دیپلماسی در دل جنگ با آمریکا پرداخته است.
نظر شما