آگاه: سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در گفت‌وگو با العربی‌الجدید پیرامون نشست امروز عمان در باب تنگه هرمز گفت: جزئیات توافق با عمان و نقشه‌های مرتبط با مسیر جدید را در اختیار کشورهای شرکت‌کننده قرار خواهیم داد. وی تصریح کرد: توافق با سلطنت عمان به هیچ‌وجه به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست و شرط ایران برای بازگشایی این آبراهه، بازگشت آمریکا به تعهدات خود در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است. عراقچی با بیان اینکه ایران معتقد است مسئولیت تامین امنیت و ثبات منطقه صرفا بر عهده کشورهای منطقه است، ابراز امیدواری کرد که این گفت‌وگوها زمینه را برای رایزنی‌های آتی درباره موضوعات مورد اهتمام کشورهای منطقه فراهم کند.

تثبیت هژمونی دریایی ایران
نشست عمان نه یک عقب‌نشینی دیپلماتیک، بلکه تلاشی برای تثبیت هژمونی دریایی ایران در کریدورهای جدید است. همان‌طور که دستگاه دیپلماسی تصریح کرده، موضوع بحث، بازنگری در الگوی ترددهاست؛ چرا که جمهوری اسلامی با اشراف کامل اطلاعاتی و توان بازدارندگی بومی، اجازه نخواهد داد امنیت تنگه هرمز دستمایه بازی‌های سیاسی بیگانگان شود و مدیریت جریان انرژی، همچنان در دستان مقتدر تهران باقی خواهد ماند.
روایت‌سازی‌های رسانه‌های معاند پیرامون نشست عمان، ناشی از درک غلط آنها از قدرت راهبردی ایران در آب‌های خلیج فارس است. آنچه در مسقط پیگیری می‌شود، صرفا بازتعریف سازوکارهای فنی برای تسهیل تردد در مسیرهای ابداعی ایران است؛ مسیری که در آن نه تنها حقی برای مداخله‌جویی ائتلاف‌های فرامنطقه‌ای قائل نیستیم، بلکه بر صیانت از تمامیت ارضی و حاکمیت بلامنازع خود در این گذرگاه حیاتی تاکید داریم. تنگه هرمز برای ایران نه یک معبر بین‌المللی رها، بلکه رگ حیاتی اقتصاد مقاومتی است. نشست عمان در واقع تلاشی است تا با ترسیم نقشه‌ راهی نوین، دسترسی‌های دریایی را در چارچوب منافع ملی ایران اسلامی ساماندهی کنیم. وزیر امور خارجه به‌درستی مسیر گمانه‌زنی‌های سازشکارانه را مسدود کرد؛ چرا که هرگونه تغییر در هندسه تردد در این منطقه، تنها با محوریت سیطره مدیریت‌شده توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی امکان‌پذیر است.
نشست عمان گویای تغییر پارادایم در مدیریت امنیتی خلیج فارس است. جمهوری اسلامی با پیش‌دستی در تعیین مسیرهای جدید تردد، عملا ابتکار عمل را از دست قدرت‌های دریایی غرب خارج کرده است. این نشست، پیامی صریح به جهانیان است که امنیت تنگه هرمز، نه در اتاق‌های فکر واشنگتن، بلکه در چارچوب حاکمیت مقتدر ایران و با رعایت منافع راهبردی ما تعریف می‌شود.

قانون جهانی تنگه هرمز
توافق با عمان، نه یک تعامل دیپلماتیک صرف، که تثبیت رسمی قدرت دریایی ایران در قامت یک سند حقوقی بین‌المللی است. ما منتظر تایید آمریکا نیستیم؛ چرا که در هندسه جدید قدرت، آنچه در کف میدان عمل با اقتدار نیروهای مسلح ایران اسلامی و مشخصا سپاه پاسداران محقق شده، اکنون در حال تبدیل شدن به قانون نانوشته حاکم بر تنگه هرمز است. این توافق، خط پایانی بر دوران تردد آزاد و بی‌ضابطه متجاوزان در خلیج فارس است.
جریان واداده و تسلیم‌طلب در داخل که همواره قدرت نظامی ایران را زیر سایه سنگین هیمنه آمریکا تحقیر می‌کرد، اکنون در برابر یک واقعیت تاریخی قرار گرفته است و آن اینکه ایران با اتکا بر اراده ملت و توان راهبردی خود، نه تنها امنیت منطقه را قبضه کرده، بلکه با تعیین مسیرهای جدید تردد و سهم گرفتن از عوارض در تنگه هرمز، سیطره مدیریت‌شده خود را به تمامی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دیکته کرده است. این، معنای واقعی قدرت ملی است که در آن، غرب مجبور است برای تداوم حیات تجاری‌اش، به اراده تهران تن دهد.
ظاهرا به موجب توافق هشت بندی عمان، ورودی تنگه هرمز تحت حاکمیت و مدیریت ایران خواهد بود؛ در واقع ورودی تنگه هرمز، دژ تسخیرناپذیر جمهوری اسلامی ایران شده است. تمرکز ما بر کنترل ورودی‌ها، به‌معنای مدیریت دسترسی ناوهای بیگانه و حذف کشتی‌های متخاصم است که پیشتر به راحتی تردد می‌کردند. شراکت با عمان، یک تدبیر حقوقی هوشمندانه برای مشروعیت‌بخشی به این حاکمیت است تا صدای مخالف واشنگتن، در برابر یک توافق دوجانبه قانونی، بی‌پاسخ بماند. ایران با این توافق، مدیریت دریا را از حالت اضطراری نظامی، به یک ساختار دائم و حاکمیتی تغییر داده است. دوران بزن دررو ناوگان‌های بیگانه در خلیج فارس به پایان رسیده است؛ امروز هر کشتی که بخواهد از این گلوگاه عبور کند، باید منطق جدید قدرت یعنی تسلیم در برابر اراده ایران را بپذیرد. این توافق، سند ابدی سیطره ما بر تنگه هرمز است که حتی با تغییر دولت‌ها در آمریکا نیز، قابل بازگشت نخواهد بود.

نشستی با حضور هفت کشور
اما سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در گفت‌وگویی که با رسانه العربی‌الجدید داشته به تشریح جزئیات نشست عمان پرداخته است و گفته که نشست عمان، نشست هشت کشور حاشیه خلیج فارس است که بحرین، به دلایلی که خود اعلام کرده، تمایلی به حضور در آن نداشته است. بنابراین، نشست با حضور هفت کشور ساحلی خلیج فارس برگزار می‌شود و تعابیر دیگری که ممکن است برای توصیف عنوان یا ماهیت این نشست به کار برده شوند، دقیق و صحیح نیستند.
طبق گفته عراقچی مهم‌ترین و در واقع تنها دستور کار این نشست، موضوع مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز است. در گفت‌وگوهای میان جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان، درباره ایجاد یک مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز توافق صورت گرفته و نقشه‌های مربوط به این مسیر نیز تهیه شده است. همچنین، بیانیه مشترکی در این زمینه تنظیم شده است. قرار است در این نشست، جزئیات این توافق، نقشه‌های مربوطه و بیانیه مشترک به اطلاع سایر کشورهای حوزه خلیج فارس برسد و پس از آن، در نهایت، این مجموعه برای سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) ارسال تا ثبت شود و در چارچوب سازوکارهای این سازمان قرار گیرد. عراقچی تصریح کرد: بنابراین، دستور کار نشست عمان کاملا مشخص و محدود است و نباید موضوعات دیگری را به‌عنوان دستور کار رسمی آن تعریف کرد. البته این نخستین ‌بار است که چنین گفت‌وگویی بین کشورهای حوزه خلیج فارس در این قالب انجام می‌شود. از این منظر، می‌توان امیدوار بود که همین گفت‌وگو، در صورت وجود اراده سیاسی، زمینه یا پایه‌ای برای رایزنی‌های بعدی درباره سایر موضوعات مورد علاقه کشورهای منطقه فراهم کند، اما تاکید می‌کنم که این موضوع، هدف یا دستور کار فعلی نشست نیست. دستور کار این نشست مشخصا و صرفا موضوع ترتیبات جدید دریایی در تنگه هرمز است.

تاکید ایران بر حل و فصل مسائل منطقه‌ای
وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه این مصاحبه اظهار کرد که ایران اساسا بر این باور است که تنها کشورهای منطقه هستند که در قبال امنیت و ثبات این منطقه مسئولیت دارند. بنابراین طبیعی است که خود آنها درباره مسائل و چالش‌های منطقه با یکدیگر گفت‌وگو و رایزنی کنند. ما سال‌هاست بر گفت‌وگو، اعتمادسازی و همکاری میان کشورهای منطقه تاکید کرده‌ایم و معتقدیم امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که کشورهای منطقه بتوانند بدون دخالت یا مداخلات مخرب بازیگران خارج از منطقه، درباره مسائل مشترک خود به تفاهم برسند.
وی بیان کرد: البته هدف این نشست، ایجاد یک سازوکار جدید امنیتی برای منطقه نیست و چنین موضوعی نیز در دستور کار نشست قرار ندارد. با این حال، اینکه کشورهای منطقه برای نخستین ‌بار در چنین سطحی گرد یک میز می‌نشینند و درباره موضوعی مشخص مرتبط با امنیت و کشتیرانی منطقه گفت‌وگو می‌کنند، اتفاق مهمی است و می‌تواند به‌عنوان یک گام اعتمادساز تلقی شود. امیدواریم در صورت تداوم این روند، در آینده زمینه برای گفت‌وگو و همکاری درباره موضوعات دیگر نیز فراهم شود. ما معتقدیم مسائل منطقه تنها باید توسط خود کشورهای منطقه مدیریت شوند و هرچه گفت‌وگو و همکاری میان همسایگان افزایش پیدا کند، طبیعتا زمینه مداخلات و ترتیبات تحمیلی از خارج منطقه نیز کمتر خواهد شد.
عراقچی تاکید کرد که نشست عمان برای بررسی پرونده یمن یا حل‌وفصل اختلافات میان کشورهای منطقه برگزار نمی‌شود. همان‌طور که عرض کردم، دستور کار مشخص نشست، موضوع ترتیبات جدید دریایی در تنگه هرمز و اطلاع‌رسانی درباره توافق و مستندات مرتبط با آن است. اما اینکه چنین گفت‌وگویی در شرایط کنونی منطقه برگزار می‌شود، به خودی خود اهمیت دارد. ما امروز با مجموعه‌ای از بحران‌ها و تنش‌های به‌هم‌پیوسته در منطقه مواجه هستیم و تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده که راه ‌حل این مسائل از مسیر تقابل، فشار و ورود بازیگران خارج از منطقه به دست نمی‌آید. هرچه کشورهای منطقه بیشتر با یکدیگر گفت‌وگو کنند، شناخت متقابل آنها از نگرانی‌ها، دغدغه‌ها و منافع یکدیگر افزایش می‌یابد و این روند می‌تواند به کاهش سوءتفاهم‌ها و مدیریت تنش‌ها کمک کند. در مورد یمن نیز موضع جمهوری اسلامی ایران روشن است. ما معتقدیم مسئله یمن راه ‌حل نظامی ندارد و آینده این کشور باید توسط خود یمنی‌ها و از طریق گفت‌وگو و یک روند سیاسی فراگیر تعیین شود.!