آگاه: در این نشست، موضوعات مرتبط با بودجه بخش کشاورزی، یارانههای این حوزه، یارانه سم، کود و کالاهای اساسی، وضعیت ذخایر راهبردی کالاهای اساسی، امنیت غذایی، وضعیت معیشتی مردم و روند تغییرات قیمت اقلام ضروری مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت. همچنین ابعاد مختلف گرانیها، گرانفروشی، تغییر قیمتها در ماههای اخیر، چالشهای زنجیره تولید غذا و نحوه عملکرد دستگاههای متولی بازار مورد بحث قرار گرفت.
بخش عمده گرانیها ربطی به جنگ ندارد
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، با اشاره به برگزاری این نشست مشترک، تصریح کرد که جلسه در پی گرانیهای اخیر و تحولات اقتصادی کشور تشکیل شده و هدف آن بررسی دقیق عوامل افزایش قیمتها و تقویت سازوکارهای نظارتی بوده است. وی با بیان اینکه «بخش عمدهای از گرانیها ارتباطی به جنگ ندارد و ناشی از ضعف نظارت و مدیریت است»، اظهار کرد: در نشست مشترک اعضای کمیسیون کشاورزی با رئیسکل، دادستان و معاونان دیوان محاسبات، دلایل گرانیها و تغییرات قیمت از اسفند تاکنون بررسی و مقرر شد دیوان محاسبات با ورود کارشناسی و قاطعانه، نسبت به مقابله با کارشکنیها در حوزه امنیت غذایی و روند گرانیها اقدام کند. در همین رابطه یک عضو هیاترئیسه مجلس موضع دیگری اتخاذ کرد؛ روحالله متفکرآزاد بر این باور است: این وضعیت، گرانی نیست بلکه گرانسازی است و مجلس آمادگی دارد در کنار دولت برای ساماندهی بازار ورود کند و در صورت تعلل در اقدام، مجلس بر مبنای تکلیف نظارتی خود، ورود خواهد کرد.
اجازه سوءاستفاده از شرایط جنگی و فشار بر معیشت مردم را نخواهیم داد
خبر دیگر مربوط به حضور شخص دوم کشور در نشست تخصصی «بررسی الگوی مشارکت اصناف در فرآیند تولید، توزیع و تنظیم بازار با هدف کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری و ارتقای اثربخشی شبکه تامین کالا» بود. مسعود پزشکیان در این نشست با تاکید بر ضرورت تشدید نظارت بر زنجیره تامین و توزیع کالا اظهار کرد: برای جلوگیری از احتکار، اخلال در شبکه توزیع و افزایش بیضابطه قیمتها در شرایط جنگی، باید همه حلقههای زنجیره از تولید تا مصرف بهصورت دقیق، هوشمند و مستمر تحت رصد و نظارت قرار گیرد.
رئیسجمهور همچنین نسبت به سوءاستفاده برخی افراد و جریانها از شرایط حساس کشور هشدار داد و تصریح کرد: دولت بنا ندارد برای فعالیت اقتصادی سالم محدودیت ایجاد کند، اما در مقابل نیز اجازه نخواهد داد عدهای با سوءاستفاده از شرایط جنگی، معیشت مردم را هدف قرار دهند، اخلال اقتصادی ایجاد کنند و با اقدامات غیرقانونی بهدنبال کسب منافع نامشروع باشند. حتی پای گرانیهای اخیر در نشست هفتگی سخنگوی دولت باز شد؛ فاطمه مهاجرانی روز سهشنبه خبرنگاران حوزه دولت را به سازمان حفاظت از محیط زیست دعوت کرد و با بیان اینکه دقت داریم که گرانی را از گرانفروشی جدا کنیم، تاکید کرد: دستوری که رئیسجمهور صادر کردند مبنی بر این است که همه ارکان ستاد تنظیم بازار در این زمینه دقت لازم را انجام دهند تا با توجه به اینکه گرانیها مردم را آزار میدهد بهدرستی با این قضیه برخورد کنیم و لذا نگاه بر این است که از نگاههای ارشادی به جای نگاه تنبیهی استفاده کنیم.
علاوه بر او، سیدمحمدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور در گفتوگو با «مهر»، از برنامه دولت برای مهار تورم و حمایت معیشتی خبر داد و اظهار کرد: «دستگاههایی در دولت در حوزه اقتصاد در تلاش هستند. در این رابطه، یک کارگروهی است که تقریبا هر روز با بانک مرکزی تشکیل جلسه میدهد و تمام تلاش خود را میکند تا در حد ممکن، بیشترین مقابله را با بحث تورم داشته باشد و انشاءالله شرایط کشور عادی شود و ما در همه حوزهها انشاءالله گشایش خواهیم داشت؛ باید گفت شرایطی که امروز با آن مواجه هستیم و همه مسئولین بدون غفلت از آن نسبت به افزایش قیمتها و تورم، اطلاع دارند و انشاءالله بخش عمده آن با عبور از این وضعیت جبران خواهد شد.»
بالاخره آنچه مشخص است، دولتیها و مجلسیها و سایر نهادهای نظارتی همانند سازمان بازرسی کل کشور عزم خود را جزم کردهاند تا با گرانیها برخورد جدی شود اما متاسفانه باز در این میان افراد و رسانههایی یافت میشوند که تمایل دارند به جای ارائه نقدهای منصفانه برای حل مشکلات، با بازی سیاسی، فقط نکونال کنند. نمیخواهند بپذیرند در شرایط عادی به سر نمیبریم و باید با همفکری و شنیدن یک صدای واحد هم برای بیماری اقتصاد و هم گرانیهایی که حقیقتا مردم را دلخور میکند چارهاندیشی شود. به جای آنکه در همین ریل حرکت شود یا در رسانههایشان نسخهپیچی میکنند که آزادسازی قیمتها ممنوع یا از نوسازی نظام حمکرانی سخن به میان میآورند.
یا یک روزنامه اصلاحطلب دیگر در گزارشی با عنوان «سایه روشن اقتصاد پساجنگ» نوشت: اقتصاد ایران در حالی ۱۴۰۵ را آغاز کرد که انتظار میرفت روزهای سختی در پیش باشد. جهشهای تورمی که از ابتدای ۱۴۰۴ آغاز شده بود در سال ۱۴۰۵ هم ادامه یافته و به نظر میرسد سال جاری، سال تشدید رکود تورمی باشد.
یک روزنامه که از سابقهای طولانی در فضای رسانهای کشور برخوردار است در اواسط ماه جاری طی مطلبی آورده بود: مردم ایران از نظر اجتماعی، تابآوری بالایی دارند. این را در طول دو ماه اخیر هر روز و هر شب نشان دادهاند اما اگر دولت و دستگاه قضایی دیر بجنبند و اقدام لازم یا برخورد قاطعی با اخلالگران انجام ندهند، این خطر وجود دارد که گرانیهای اخیر «تابآوری اقتصادی» و در ادامه آن، «تابآوری اجتماعی» مردم را تحت تاثیر قرار دهد.
برخی دیگر از سیاسیون ـ نزدیک به یک جریان سیاسی ـ هم نوک پیکان را سمت و سوی دولت میگیرند و عامل گرانیها را به تحریمها و فشارهای بیگانگان پیوند میزنند. عدهای نیز ترجیح میدهند همچنان در دوقطبیسازیهای کاذب و پوچ حرکت کنند و یادداشتی که اخیرا با اعتراض و واکنش برخی از جامعه و مردم همیشه در صحنه مواجه شد را توجیه کنند!
حسین کاشفی، عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت ـ بخوانید جبهه منحل شده مشارکت ـ در گفتوگویی با اطلاعات آنلاین میگوید: «در اینکه تحریمهای آمریکا و سازمان ملل فشار مضاعفی روی اقتصاد آوردهاند، هیچ شک و شبههای نیست با این حال نمیتوان نسبت به سوءمدیریت در داخل بیاعتنا باشیم. در واقع وقتی در شرایطی که مناسبات بینالمللی اقتصادمان را قفل کرده، بیشتر از هر مقطع دیگری به عقلانیت در تصمیمگیری و امور اجرایی کشور احتیاج داریم. انواع آنچه مشاهده میشود، عدم کارایی دولت، مجلس و سایر ارگانهای حاکمیتی است. در این باره میتوانیم اذعان کنیم، سیستم مدیریت داخلی پا به پای تحریمها، شرایط اقتصادی و در نتیجه مناسبات اجتماعی را به نوعی به هم ریختگی دچار کرده است.»
مصطفی هاشمیطبا، معاون رئیسجمهور در دولت اصلاحات در گفتوگو با «اقتصاد ۱۲۰» تصریح کرد: قبل از عید و قبل از جنگ به پزشکیان نامه نوشتم و گفتم با این سیاست بانک مرکزی، در فروردین و اردیبهشت تورم ۷۵ درصدی خواهیم داشت. گرانی کالاها که الان مشاهده میکنید به علت یکسانسازی نرخ ارز قبل از عید بود و ربطی به جنگ ندارد.
پاسخ کارشناسی به بنبستنماها
در شرایطی که این جماعت با اسم رمز «خسارات بالای جنگ» به میدان آمده و روزانه آمار و عددهای فیک متعددی درباره میزان آسیبهای وارده به کشور از جنگ تحمیلی سوم منتشر میکنند، جمعی از اساتید دانشگاه و اندیشهورزان اقتصادی –فناوری و حکمرانی با انتشار بیانیهای بر فرصتهای اقتصادی ایران در جنگ ترکیبی حاضر بیانیهای منتشر کردند. نقد مبانی سازشکاران و همچنین اشاره به فرصتهای بیشمار ایران در دوران پساجنگ از جمله مفاد این بیانیه است.
روحالله ایزدخواه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، محمدمهدی مجاهدی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، بیژن عبدالکریمی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، علیرضا شفاه، عضو شورای علمی موسسه علم و سیاست اشراق و دهها استاد دانشگاه دیگر در واکنش به بنبستنمایی جریان سازش در روزها و هفتههای اخیر بیانیهای صادر کردند. در بیانیه آنها آمده است: حال که مردم ایران نه تنها در بنبست خیالی غربزدگان قرار نگرفته و با همه کاستیها و دشمنیها، پیشرفتهای غیرقابل کتمانی را رقم زدهاند و بلوغ فرهنگی و اجتماعی خود را به نمایش گذاشتهاند، بار دیگر خودنمایی کرده و صحبت از بنبستی دیگر میکنند. لذاست که با بزرگنمایی خسارات جنگ و کوچکنمایی فرصتهای پیشرفت درونزا سعی باطل خود را برای هدف قرار دادن اذهان مردم و مسئولین به کار میبرند. آنها تلاش میکنند تا مسئولینی را که خالصانه و شبانهروز به خدمت مردم و مدیریت جنگ برآمدهاند ناامید کرده و با تحلیلهای نادرست و اعداد و ارقام شاخصناپذیر به سوی دوگانه «یا اقتصاد، یا مقاومت» سوق دهند. حال که گلوی دشمن در زیر پایمان، پرتگاه وابستگی و توسعه نیافتگی در پشت سرمان و دشتهای وسیع شکوفایی علمی و اقتصادی و تمدنی، پیش رویمان قرار دارد، ما را از فقر و نابسامانی بترسانند.!
اساتید دانشگاه همچنین خواستار عبور از انگارههای لیبرالی در اقتصاد شده و نوشتند: توفیقات به دستآمده در حوزه نظامی، ناشی از اتخاذ رویکردهای غیرمتعارف ایران در جنگ بوده و با نسخههای رایج و اتکا به منابع محدود ممکن نبوده است. به همین طریق، اقتصاد متعارف و انگارههای لیبرالی و پذیرش بازار به ظاهر آزاد جهانی به عنوان وحی منزل نمیتواند راهگشای پیشرفت ایران در جنگ ترکیبی حاضر باشد؛ همانگونه که در دوره تحریمها نیز نتوانست مرهمی برای اقتصاد ایران باشد.
در بخش دیگری از این بیانیه آمدهاست: نگاه بنبستشکن و شواهد فراوان موجود نشان میدهد که نه تنها میتوان اقتصاد جنگ را مدیریت کرد، بلکه حتی در صورت اتخاذ آرایش درست اقتصادی میتوان این شرایط را به فرصتی برای تقویت پیشرفت درونزا و بازتعریف نقش ایران در منطقه و فرامنطقه تبدیل کرد. این همان دلیلی است که باعث شده تا مطابق نظرسنجیهای معتبر، عموم مردم ایران به شرایط ایران پس از جنگ امیدوارتر شوند و بدانند که راه برونرفت از چرخه باطل تحریم و مذاکره، شکست نظم ظالمانه غربی و اتخاذ شیوه جدیدی در اقتصاد خارج از دایره باطل دلار و تورم و رکود است. بنا به اعتقاد خبرگان و اساتید، نگاه بنبستشکن و شواهد فراوان موجود نشان میدهد که نه تنها میتوان «اقتصاد جنگ» را مدیریت کرد، بلکه حتی در صورت اتخاذ آرایش درست اقتصادی میتوان این شرایط را به فرصتی برای تقویت پیشرفت درونزا و بازتعریف نقش ایران در منطقه و فرامنطقه تبدیل کرد. این همان دلیلی است که باعث شده تا مطابق نظرسنجیهای معتبر، عموم مردم ایران به شرایط ایران پس از جنگ امیدوارتر شوند و بدانند که راه برونرفت از چرخه باطل تحریم و مذاکره، شکست نظم ظالمانه غربی و اتخاذ شیوه جدیدی در اقتصاد خارج از دایره باطل دلار و تورم و رکود است.
سیاسیون چه بگویند؟
مهدی میررجبی، خبرنگار: وقتی میگوییم باید با بصیریت و بینش سیاسی درباره گرانیها نسخهپیچی کرد، باید پرسید خواص، سیاسیون و رسانهها چگونه میتوانند در فضای شکل گرفته کنشگری کنند تا در تور اپوزیسیون و رسانههای لندننشین گرفتار نشوند؟ این پرسش از آن جهت مطرح شد تا تاکید کنیم، نمیتوان انتظار داشت خواص جامعه چشمهایشان را ببندند و هیچ نگویند، قطعا چنین ادعایی نداریم، بلکه حرف اصلی آن است که باید نقشه دقیق ارائه شود، به عبارتی مطالبهگیری درست صورت گیرد.
جلوگیری از هیجانزدگی و شایعهپراکنی: در زمان گرانی، مردم دچار «ترس از کمبود» میشوند. این ترس باعث میشود همه شروع به خرید انبوه کنند که خود باعث گرانی بیشتر میشود. شخصیتهای اجتماعی و رسانهها وظیفه دارند با ارائه اطلاعات دقیق و واقعبینانه، از «رفتارهای هیجانی مصرفکننده» جلوگیری کنند.
ترویج فرهنگ مصرف بهینه: شخصیتهای تاثیرگذار میتوانند با الگوسازی، جامعه را به سمت «مصرف هوشمندانه» و «اجتناب از خریدهای غیرضروری» سوق دهند. این کار فشار تقاضا را کاهش میدهد و به ثبات قیمتها کمک میکند.
افزایش اعتماد عمومی: شخصیتهای معتبر میتوانند پل ارتباطی بین دولت و مردم باشند تا از شکاف عمیق ناشی از ناتوانی اقتصادی جلوگیری کنند.
نظر شما