آگاه: حضور میلیونی مردم در خیابانهای ایران، تنها وداع با یک شخصیت سیاسی یا مذهبی نیست، بلکه نمایش پیوند میان یک ملت و مجموعهای از آرمانها، ارزشها و اهداف تاریخی است. شعار «باید برخاست» نیز دقیقا در همین نقطه معنا پیدا میکند. برخاستن، در این معنا، صرفا برخاستن از جایگاه فیزیکی نیست؛ بلکه خروج از وضعیت انفعال و ورود به مرحلهای تازه از مسئولیتپذیری تاریخی است. خون شهید، در فرهنگ اسلامی و انقلابی، همواره عامل بیداری و حرکت بوده است. از این منظر، تشییع رهبر شهید میتواند به یک «بعثت اجتماعی» تبدیل شود؛ بعثتی که در آن مردم، خود را وارث راه و مسئول ادامه مسیر بدانند.
از سوی دیگر، مفهوم خونخواهی نیز نیازمند فهمی فراتر از انتقامجویی است. خونخواهی در سنت فکری انقلاب اسلامی، بیش از آنکه به مجازات دشمن محدود شود، به معنای استمرار راه شهید است. اگر شهید برای استقلال، عدالت، عزت ملی و مقاومت در برابر سلطه جان خود را فدا کرده باشد، خونخواهی حقیقی در پاسداری از همین آرمانها معنا پیدا میکند. بنابراین تشییع، نقطه پایان نیست؛ نقطه آغاز یک تعهد جمعی برای حفظ و تقویت همان ارزشهاست.
تشییع رهبر شهید همچنین فرصتی برای بازخوانی مکتب فکری و سیاسی او خواهد بود. در بسیاری از تحولات تاریخی، شخصیتها پس از رحلت یا شهادتشان بیش از گذشته شناخته شدهاند؛ زیرا جامعه فرصت مییابد میراث فکری آنان را از نو مطالعه و ارزیابی کند. حضور گسترده مردم در چنین مراسمی، در واقع اعلام پایبندی به یک مکتب و نه صرفا ابراز علاقه به یک فرد است. هرچه این بازخوانی عمیقتر باشد، امکان تداوم آن مکتب در نسلهای آینده نیز بیشتر خواهد شد.
در این میان، مقایسه تشییع رهبر شهید با تشییع امام خمینی (ره) نیز قابل توجه است. آن رویداد بزرگ، اگرچه با اندوهی فراگیر همراه بود، اما زمینه تداوم رهبری و استمرار حرکت انقلاب را فراهم کرد. از این منظر، تشییع رهبر شهید نیز میتواند نماد تداوم یک سنت تاریخی باشد؛ سنتی که در آن، افراد هرچند بزرگ و اثرگذار باشند، اما اصل راه و آرمان از اشخاص فراتر میرود و استمرار مییابد.
وجه مهم دیگر این رویداد، نمایش سرمایه اجتماعی انقلاب اسلامی است. در جهان معاصر که بسیاری از نظامهای سیاسی با بحران مشروعیت و گسست میان حاکمیت و مردم مواجهاند، حضور گسترده مردم در چنین صحنهای میتواند نشانهای از استمرار پیوند میان یک مکتب سیاسی و بدنه اجتماعی آن باشد. تشییع رهبر شهید، در این معنا، صرفا یک رخداد داخلی نیست؛ بلکه پیامی روشن برای افکار عمومی جهان دارد. این حضور نشان میدهد که قدرت یک انقلاب تنها در ساختارهای رسمی آن خلاصه نمیشود، بلکه ریشه در باورها، خاطرات مشترک و هویت جمعی مردمی دارد که خود را ادامهدهنده آن مسیر تاریخی میدانند.
بر این اساس، تشییع رهبر شهید را باید نه پایان یک دوره تاریخی، بلکه آغازگر مرحلهای تازه از حیات انقلاب اسلامی دانست؛ مرحلهای که در آن، حفظ وحدت ملی، تعمیق گفتمان انقلاب و تربیت نسلهای جدید برای استمرار این مسیر، اهمیتی دوچندان خواهد یافت. آینده هر انقلاب، بیش از آنکه به خاطره گذشته وابسته باشد، به توانایی آن در بازتولید آرمانها و انتقال آنها به نسلهای بعدی بستگی دارد و چنین رویدادهایی میتوانند بستری برای تحقق این هدف باشند.
از این رو، «باید برخاست» تنها شعار یک مراسم تشییع نیست؛ ترجمان یک مسئولیت تاریخی است. ملتی که برای بدرقه رهبر شهید خود به میدان میآید، در حقیقت برای ادامه راه او نیز اعلام آمادگی میکند. در این نگاه، تشییع نه پایان یک فصل، بلکه آغاز فصلی تازه از حیات انقلاب اسلامی است؛ فصلی که در آن، سرمایه عظیم ایمان، وحدت و حضور مردمی، ضامن تداوم راه شهید و تحقق آرمانهای او خواهد بود. به همین دلیل، بزرگترین پیام این حضور میلیونی آن است که انقلاب اسلامی با فقدان شخصیتهای بزرگ متوقف نمیشود، بلکه با الهام از مکتب آنان، مسیر خود را با قدرت و استواری ادامه میدهد.
۱۷ تیر ۱۴۰۵ - ۲۲:۲۵
کد مطلب: ۲۳٬۶۰۴
در تاریخ ملتها، برخی تشییعها نه بدرقه یک شخصیت، بلکه آغاز یک حرکت تاریخیاند. در این چارچوب، تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را نمیتوان صرفا یک آیین سوگواری دانست.
نظر شما