-
۲۰۰ شب؛ یک ملت در میدان
دویستمین شب حضور مردم در میدانهای مختلف کشور، صرفا یک عدد در تقویم یا رکوردی برای شمارش تجمعات نیست؛ این عدد، روایت ۲۰۰ شب ایستادگی ملتی است که در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ معاصر ایران، میان تهدید، جنگ، فشار و عملیات روانی دشمن، تصمیم گرفت میدان را ترک نکند.
-
همبستگی با هوش مصنوعی
در روزهای اخیر شبکههای اجتماعی ایران، بهویژه اینستاگرام، میزبان موجی شده که فراتر از یک بازی تصویری ساده است. هزاران نفر با کمک هوش مصنوعی خود را در لباس، مو و فضای دهه ۸۰ میلادی بازسازی کردهاند. مردانی با کاکلهای بلند و کتهای مخمل، زنانی با فرمهای رنگی و آرایش خاص آن سالها و حتی چهرههای آشنای فوتبال و هنر که ناگهان در قابی نوستالژیک ظاهر میشوند. این تصاویر با سرعتی چشمگیر دستبهدست میچرخند و واکنشهایی از خنده و تحسین تا یادآوری خاطرات خانوادگی را برانگیختهاند. اما آنچه این پدیده را از یک ترند گذرا متمایز میکند، عمق فرهنگی و اجتماعی نهفته در آن است.
-
روشنفکران متعهد و عبور از بحرانهای داخلی
روشنفکری پس از انقلاب اسلامی در دو قالب شکل گرفت؛ طیف روشنفکر مردمی که مانوس با انقلاب و مولفههای جامعه ایران بود و طیف دومی که همراه انقلاب و مبانی اصیل آن نبود. ما همچنان تعارض بین این دو جریان را مشاهده میکنیم.
-
چشمانمان به روی میراث فرهنگی ایران بسته است
از دوستی که اهل یکی از روستاهای نزدیک به سبزوار است میپرسم که این بنای تخریب شده در سبزوار را میشناسی؟ در جواب میگوید: «بنای قدیمی و شبیه کاروانسرا در شهر زیاد است به طوری که مردم خیلی عادی از کنار آنها رد میشوند و بسیاری از آنها را نمیشناسیم.»
-
عبور از برنامههای پراکنده به سیاستگذاری منسجم
سال تحصیلی جدید در حالی آغاز میشود که نظام آموزش و پرورش همچنان با مجموعهای از چالشهای ساختاری و فرصتهای تازه روبهروست. از یک سو، فشارهای ناشی از نابرابریهای عمیق آموزشی، افت نسبی کیفیت یادگیری و مسائل معیشتی معلمان پابرجاست؛ از سوی دیگر، دولت چهاردهم مدعی است آموزش و پرورش را به اولویت نخست خود تبدیل کرده و بر سه محور اصلی «عدالت»، «کیفیت» و «هویت» تاکید میکند. در این شرایط، سیاستگذاری دقیق و اولویتبندی شفاف میتواند مسیر تحول را هموار کند یا فرصتها را از دست بدهد.
-
فریادهای جلال
جلال عمر کوتاه خود را در جستوجوی حقیقت سپری کرد و آنچه نوشت علاوه بر ارزش ادبی و هنری، گنجینه اسنادی شد در افشای ماهیت حاکمان آن روزگار و کارگزاران فرهنگی ایشان که دل به مهر بیگانه بسته بودند و مردم را به آبشخور بیگانه سوق میدادند.
-
وقتی دیوارهای تحریم هم نمیتواند جلوی قدرت موشکی ایران را بگیرد
اطلاعیه اخیر نیروی دریایی سپاه درباره به دام انداختن یک زیرسطحی هوشمند و بدون سرنشین آمریکایی در ورودی تنگه هرمز، صرفا یک خبر نظامی درباره شکار یک سامانه پیشرفته نیست؛ این رخداد را باید در چارچوب بزرگتری از تقابل فناوری، اطلاعات و اراده سیاسی جمهوری اسلامی ایران با قدرتهای فرامنطقهای ارزیابی کرد. همزمانی این خبر با تاکید سردار بلالی، مشاور عالی فرمانده نیروی هوافضای سپاه، بر تداوم و پایداری قدرت موشکی و پهپادی کشور، پیام روشنتری از آنچه در ظاهر این دو خبر دیده میشود، به همراه دارد.
-
-
آقایان! منافع ملی را مرور کنید
جمهوری اسلامی ایران، کشوری است با متنی چندلایه و بزرگ. اقتصاد، امنیت، عدالت، معیشت، استقلال و آینده جوانان، هر یک تکهای از این حقیقت متکثرند. کارشناس امنیت، تهدید را میبیند؛ اقتصاددان، شاخصهای تورم را؛ کارگر، سفرهای را که از نوسانات کلان آسیب دیده و جوان، چشماندازی را که در پی معنای آن است. هیچکدام هم لزوما دروغ نمیگویند، اما هیچکدام نیز همه معنای «ایران» نیستند. خطا آنجاست که زاویه دید محدود خود را به جای کل واقعیت بنشانیم.
-
-
مرگ بر آمریکا
در شبی که باید آکنده از شادی و امید به آینده باشد، سقف خانهای در کوهستک شهرستان سیریک، در جنوب ایران با موشکهای رژیم کودککش آمریکا بر سر مهمانان یک عروسی فروریخت. دهها زن و کودک با لباسهای محلی، دستهای حنا بسته و چهرههای خندان در حیاط خانه جمع شده بودند. موسیقی محلی مینواختند و هلهله فضا را پر کرده بود. ناگهان آسمان شکافت و بمبهایی مرگبار مستقیم بر سر این جشن فرود آمد.
-
-
معماری قدرت در عصر گذار
پیام بیشکک برای آینده چندقطبی جهان
-
-
-
ستارهای بدرخشید...
در شبهایی که آسمان مکه هنوز از تاریکی قبیلهها و تعصبها سنگین بود، نوری متولد شد. تولد پیامبر اکرم (ص)، فقط تولد یک انسان نبود؛ آمدن امکانی بود برای شکستن دیوارهایی که انسانها میان خود ساخته بودند. دیواری از خون و نسب، دیواری از قدرت و فقر، دیواری از کینه و فراموشی. او آمد تا بگوید که همه از یک اصلاند و هیچکس بر دیگری برتری ندارد، مگر به تقوا.
-
هفته دولت؛ هفته ملت
هفته دولت امسال نسبت به سالهای گذشته در موقعیت متفاوتی قرار دارد. این روزها در شرایطی فرارسید که کشور دو جنگ تحمیلی جدی را پشت سر گذاشته است و در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، رهبر عظیمالشان انقلاب را از دست داد و با شهادت ایشان، کشور با شرایط ویژهای روبهرو شد. همزمان با شهادت آن بزرگمرد هجمه سنگین نظامی دشمن هم آغاز شد و در ۴۰ روزی که گذشت ارکان مهم کشور خصوصا نیروهای نظامی تلاش کردند تا دشمن علاوه بر اینکه عقب رانده شد بلکه به قدرت، سرسختی و شکستناپذیری ایرانیان هم تاکید کرد.
-
سرمایه پاسداشتنی
هر ملتی با فرهنگ خود شناسنامه دارد و در شناسنامه تمدن ایرانی، بر هیچ ستونی بهاندازه اخلاق، نقشی نگاشته نشده است. از «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» در کتیبههای کهن تا «تو نیکی مکن ز بدان پس نیک شو» فردوسی؛ از اندرزهای حکیمانه نهجالبلاغه تا دفتر شمس و حکایتهای مثنوی؛ ایرانی همواره اخلاق را نه یک آرایه ذهنی، بلکه شیوه زیست دانسته است. اما امروز سوال این است که این میراث کهن، در برابر آزمونهای دنیای معاصر چقدر ایستاده است؟ پاسخ پیمایشهای ملی، هم امیدبخش است و هم هشداردهنده و شنیدن هر دو، وظیفه هر تحلیلگر و هر تصمیمگیر فرهنگی است. آنچه پیمایشهای ملی به ما میگویند، پیش از هر چیز تصویر جامعهای است که هنوز بر ریشههای ارزشی خود ایستاده است.
-
درنگی در مفهوم تابآوری
مفاهیم در عرصههای انسانی و اجتماعی میتوانند چند وجهی و متنوع مورد تحلیل و تبیین قرار گرفته و از زوایای گوناگون مشاهده شوند. وقتی کلمهای در فضای رسانهای کشور هم میپیچید باید متوجه این موضوع باشیم تفاسیر چند وجهی آنها را مورد خدشه قرار ندهد.
-
-
-
لذت منتظر بودن در عصر شتاب
در عصر شتاب و غفلت، آنجا که زمان چون رودخانهای بیصدا از کنار ما میگذرد و آسمان شهرها از دود و نورهای مصنوعی پوشیده شده، کسانی هستند که نگاهشان را به افقی دورتر دوختهاند.
-
-
تا دیر نشده...
تابستان ۱۴۰۵ برای بسیاری از ایرانیان با پنکههای خاموش و یخچالهای بیبرق تداعی میشود. قطعیهای مکرر برق که در برخی مناطق به روزانه چهار ساعت میرسد، وقتی پمپهای آب از کار میافتند و کارگاههای کوچک تعطیل میشوند، از یک هشدار فنی فراتر رفته و به بحرانی روزمره بدل شده است.
-
چرا واشنگتن به دیپلماسی توهم پناه برده است؟
در فضای پرتنش و شکننده روابط بینالملل، گاه ادعاهایی مطرح میشود که بیش از آنکه بازتابدهنده واقعیتهای میدانی باشند، نشانگر تقلاهای روانی و استیصال بازیگران در تنگناهای سیاسی است.
-
-
-
فرهنگ در دو جهان
صبح یک روز کاری در تهران، جوانی ۲۵ساله گوشیاش را برمیدارد، چند ثانیه صبر میکند تا اتصال فیلترشکن برقرار شود و بعد اینستاگرام را باز میکند. جایی که هم محل کار اوست، هم ویترین سلیقهاش و هم کانون گفتوگوهایش. این صحنه آنقدر تکراری شده که دیگر دیده نمیشود، اما شاید مهمترین واقعیت فرهنگی ایران امروز در همین چند ثانیه انتظار خلاصه شده باشد.
-
-